Monetair Beleid - Over inflatie, stabiele prijzen en de rente

De kern van het monetaire beleid is prijsstabiliteit. Prijzen die niet te snel stijgen (inflatie) of dalen (deflatie) zorgen ervoor dat de koopkracht zoveel mogelijk behouden blijft. Als de prijzen met net iets minder dan 2% per jaar stijgen op de middellange termijn is er sprake van prijsstabiliteit.

Over inflatie, stabiele prijzen en de rente

Consumenten en bedrijven moeten er van op aan kunnen dat prijzen gemiddeld genomen niet of nauwelijks stijgen. De inflatie is dan onder controle. Stabiele prijzen of prijsstabiliteit betekent dat je volgend jaar voor je euro ongeveer hetzelfde kan kopen als nu. Sterke prijsstijgingen (inflatie) of prijsdalingen (deflatie) leiden tot onzekerheid en schaden de economie. Prijsstabiliteit is daarom een noodzakelijke voorwaarde voor een gezonde economie.

Schadelijke gevolgen hoge inflatie

Snel stijgende prijzen leiden tot uitholling van de koopkracht. Mensen zullen hogere lonen eisen. Bedrijven zullen deze hogere lonen op hun beurt doorberekenen in de prijs van hun producten. Dit leidt tot een spiraal waarin lonen en prijzen elkaar opdrijven en waarbij ook de rente zal stijgen. In een klimaat waarin alle goederen en diensten sterk in prijs stijgen hebben consumenten en bedrijven geen houvast om verantwoorde economische beslissingen te nemen. Prijsstabiliteit biedt consumenten en investeerders zekerheid en vertrouwen. Dit draagt bij aan een duurzame economische groei. Het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) richt zich daarom op het handhaven van prijsstabiliteit.

Raad van Bestuur van de ECB en prijsstabiliteit

Als onderdeel van de Raad van Bestuur van de ECB is de Nederlandsche Bank medeverantwoordelijk voor het stabiel houden van de prijzen in het eurogebied. In de Raad van bestuur zitten de presidenten van de eurolanden en de directie van de ECB. Om de prijsstabiliteit te bewaken heeft deze afgesproken dat de prijzen per jaar met net iets minder dan 2% mogen stijgen.

Rente

Hoewel de Raad van Bestuur geen directe invloed heeft op stijgende prijzen hebben zij wel een instrument om de inflatie indirect te beïnvloeden. Dat is de rente. De rente werkt als het gas- of rempedaal van de economie.
Door een renteverhoging zullen de prijzen dalen, of in ieder geval minder snel stijgen. Door een renteverlaging zullen de prijzen sneller stijgen. Een rentestijging betekent dat het duurder wordt om geld te lenen waardoor mensen minder geld te besteden hebben. Dit heeft tot gevolg dat de economie wordt afgeremd waardoor prijzen minder snel zullen stijgen. Het duurt overigens een aantal maanden voordat een rentewijziging doorwerkt in de prijzen.