Vragen over pensioenen

Hoe kan ik mijn pensioen achterhalen?

Er bestaat geen landelijk register van de pensioenen van alle Nederlanders. Voor een overzicht van uw pensioen moet u zijn bij de pensioenuitvoerder van uw werkgever. Een pensioenuitvoerder is meestal een pensioenfonds, soms een verzekeraar, die de pensioenregeling voor uw werkgever uitvoert. Voor verzekeraars gelden vergelijkbare regels als voor pensioenfondsen.

Heb ik wel pensioen opgebouwd?

De meeste mensen nemen via hun werk deel in een pensioenregeling en bouwen zo hun pensioen op. Dat hoeft echter niet, want een werkgever is niet verplicht een pensioenregeling met zijn personeel overeen te komen.
Niet iedereen die werkt, bouwt pensioen op. Dat verschilt per werkgever. En er zijn individuele verschillen. Zo was het vóór 1970 gebruik dat vrouwen pas vanaf hun 30ste jaar pensioenrechten konden opbouwen en mannen vanaf hun 25ste jaar.

Om te achterhalen of en hoeveel pensioen u heeft opgebouwd, kunt u een overzicht opvragen bij het pensioenfonds (of de verzekeraar) die de pensioenregeling van uw huidige en/of vroegere werkgever uitvoert.

Noot: pensioen is iets anders dan de AOW. Pensioen loopt via uw werkgever, de AOW is van de overheid. Voor de AOW gelden aparte regels.

Kunnen behalve pensioenfondsen ook verzekeraars pensioenregelingen uitvoeren?

Ja, naast pensioenfondsen zijn er ook verzekeraars die de pensioenregeling van een werkgever uitvoeren. Er zijn in Nederland ongeveer 750 pensioenfondsen, waaronder grote pensioenfondsen als ABP en PGGM, en ongeveer 50 verzekeraars die de pensioenregeling uitvoeren.

Alle pensioenfondsen en verzekeraars die een pensioenregeling uitvoeren, vallen onder het toezicht van DNB.

Wat is het pensioenfonds of de verzekeraar van mijn vorige werkgever?

Weet u niet meer weet bij welk pensioenfonds of verzekeraar uw vorige werkgever was aangesloten? Dan kan de Informatiedesk van DNB u helpen achterhalen om welke pensioenuitvoerder het gaat. Het kan bijvoorbeeld om een bedrijfstakpensioenfonds of een verzekeraar gaan. Ook kan de informatiedesk u wijzen op andere informatiebronnen.

Mijn oud-werkgever bestaat niet meer. Wat nu?

U kunt de rechtsopvolger van het bedrijf achterhalen bij de Kamer van Koophandel. Bij de (rechts)opvolger kunt u mogelijk informatie over uw pensioen krijgen. Als er geen rechtsopvolger bekend is, kunt u voor advies terecht bij de informatiedesk van DNB.

Mijn pensioenfonds of levensverzekeraar bestaat niet meer. Wat nu?

Als u wel weet waar uw pensioenrechten zijn opgebouwd, maar het pensioenfonds of de levensverzekeraar bestaat niet meer, dan kunt u het 'bestand oude pensioenfondsen' of het bestand 'oude levensverzekeraars en begrafenisfondsen' raadplegen. In deze bestanden worden alle (rechts)opvolgers vermeld.

Neem contact op met de Informatiedesk van DNB als u geen resultaten vindt.

Kan ik mijn pensioen afkopen?

Nee, afkoop op uw verzoek als voormalig deelnemer is niet mogelijk op grond van de Pensioenwet.
Pensioenfondsen en verzekeraars die de pensioenregeling uitvoeren, de pensioenuitvoerders, hebben het recht tot afkoop van kleine pensioenaanspraken van voormalige deelnemers. Het gaat om pensioenaanspraken onder de grens van 417,74 euro per jaar op de pensioendatum. Afkoop mag pas twee jaar na beëindiging van de deelneming. Deze periode van twee jaar is gesteld om voormalige deelnemers te stimuleren tot waardeoverdracht bij aanvaarding van een nieuwe baan.

Met het recht tot afkoop van kleine pensioenaanspraken kan de pensioenuitvoerder de administratieve lasten beheersen. Kleine pensioenaanspraken brengen namelijk relatief hoge administratieve lasten met zich mee in vergelijking met de te verwachten uitkeringen.

Wat is indexatie?

Pensioenaanspraken kunnen worden aangepast aan de salarisontwikkeling of de inflatie. Dit wordt indexatie genoemd. Of dat gebeurt en in welke mate, hangt meestal af van de financiële situatie van een pensioenuitvoerder. De indexatie bepaalt in hoge mate welke pensioenuitkeringen u krijgt op uw 65ste. Dit geldt vooral bij middelloonregelingen, waarbij het eindresultaat is gebaseerd op het gemiddelde in een loopbaan verdiende salaris.

Mogelijkheden van indexatie
Of en hoe uw pensioen wordt geïndexeerd is afhankelijk van wat er in uw pensioenregeling staat. Er zijn verschillende mogelijkheden:

pensioenregelingen waarbij indexatie altijd plaatsvindt: onvoorwaardelijke indexatie
pensioenregelingen waarbij alleen wordt geïndexeerd als het pensioenfonds over voldoende geld beschikt: voorwaardelijke indexatie
pensioenregelingen waarbij geen indexatie plaatsvindt.

Kan ik de waarde van mijn pensioen overdragen?

Ja, dat kan meestal als u een nieuwe werkgever krijgt of als de pensioenregeling van uw huidige werkgever verandert.

Nieuwe werkgever
Als u overstapt naar een nieuwe werkgever, komt u vaak bij een nieuwe pensioenuitvoerder terecht. De pensioenuitvoerder is een pensioenfonds of een verzekeraar. U kunt bij uw nieuwe pensioenuitvoerder verzoeken om waardeoverdracht van pensioenaanspraken die u bij uw vorige werkgever heeft opgebouwd. Dit verzoek moet u indienen binnen zes maanden na aanvang van uw deelname in de nieuwe pensioenregeling.
In deze situatie heeft u het recht op waardeoverdracht en zijn de oude en de nieuwe pensioenuitvoerder verplicht om hieraan mee te werken. Hierop zijn twee uitzonderingen:

uw oude dienstbetrekking is vóór 1994 beëindigd
u doet te laat (na een half jaar) uw verzoek tot waardeoverdracht.

In deze twee situaties is de pensioenuitvoerder niet verplicht om in te gaan op uw verzoek om waardeoverdracht. Wel kan de pensioenuitvoerder op vrijwillige basis meewerken.

Gewijzigde pensioenregeling
Als de pensioenregeling van uw werkgever wordt gewijzigd, is het vaak gewenst om waarde over te dragen van de oude naar de nieuwe pensioenregeling. Het gaat hierbij om een zogenoemde interne waardeoverdracht. Er is ook sprake van interne waardeoverdracht bij uitruil van pensioenaanspraken. Bijvoorbeeld: partnerpensioen inruilen tegen extra ouderdomspensioen.

Hoe voorkom ik pensioenverlies als ik bij een nieuwe werkgever in dienst treed?

Als u van baan wisselt, kunt u bij een nieuw pensioenfonds terechtkomen. De vraag is dan of u uw pensioen wel of niet moet overdragen naar de pensioenuitvoerder van uw nieuwe werkgever. Wat levert het meeste op? Dit is onder meer afhankelijk van de regeling. Gaat u naar een eindloonregeling, waarbij de hoogte van het pensioen gebaseerd is op uw laatst verdiende salaris, dan loont het vrijwel altijd om het pensioen over te dragen om pensioenverlies te voorkomen.

Bij middelloonregelingen is het lastiger om te bepalen wat u het meeste oplevert, overdragen of niet. Daarbij moet u de (toekomstige) indexatie bij de oude en de nieuwe pensioenuitvoerder vergelijken. Een hele klus om dit te achterhalen.

Meer informatie hierover vindt u op pensioenkijker.nl

Kan ik mijn buitenlandse pensioenrechten naar Nederland overdragen?

Ja, dat kan meestal, afhankelijk van of u pensioen heeft opgebouwd binnen of buiten de EU.

Binnen de EU
U kunt pensioen overdragen naar Nederland als u pensioenaanspraken heeft opgebouwd bij een pensioenuitvoerder van een EU-lidstaat. In dat geval is een Nederlandse pensioenuitvoerder verplicht om mee te werken aan uw verzoek tot waardeoverdracht. De Nederlandse pensioenuitvoerder dient deze waarde in te brengen, tenzij de eisen die de buitenlandse regelgeving stelt voor de overdracht strijdig zijn met Nederlandse regelgeving.

Buiten de EU
Als u pensioenaanspraken heeft opgebouwd bij een instelling buiten de EU, dan is de Nederlandse pensioenuitvoerder niet verplicht om mee te werken aan waardeoverdracht. De Nederlandse pensioenuitvoerder, pensioenfonds of verzekeraar, is wel bevoegd om mee te werken.

Kan ik mijn pensioenrechten naar het buitenland overdragen?

Ja, dat kan meestal, afhankelijk of het gaat om de EU of daarbuiten.

Binnen de EU
Waardeoverdracht kan als het gaat om een pensioenuitvoerder, pensioenfonds of verzekeraar, binnen de EU. Het maakt geen verschil of u gaat werken voor een Nederlandse of buitenlandse werkgever, mits de pensioenuitvoerder in de EU zit. U heeft in dat geval hetzelfde recht tot waardeoverdracht als bij de overstap naar een Nederlandse pensioenuitvoerder. De gebruikelijke eisen voor waardeoverdracht zijn van toepassing. Tevens wordt de eis gesteld dat de mogelijkheden voor afkoop na waardeoverdracht niet ruimer zijn dan op basis van de Pensioenwet.

Buiten de EU
Voor overdracht naar pensioenuitvoerders buiten de EU gelden onder meer de volgende eisen:

de buitenlandse instelling of verzekeraar staat onder toezicht van de overheid van dat land.
het gaat om een buitenlandse instelling waarvan het vermogen juridisch gescheiden is van de werkgever of een speciale preferentieregeling ten gunste van pensioengerechtigden kent.

Een verzoek voor waardeoverdracht naar een instelling die buiten de EU is gevestigd moet altijd aan DNB worden gemeld door het Nederlandse pensioenfonds.

Ik word binnenkort 65 jaar, maar heb nog niets vernomen van het pensioenfonds van mijn (vroegere) werkgever(s)

U dient dan zelf contact op te nemen met het pensioenfonds of de verzekeraar die de pensioenregeling uitvoert. Deze is niet verplicht om u te informeren.

Ik heb een klacht over mijn pensioenfonds of levensverzekeraar. Wat nu?

Probeer klachten in eerste instantie met de betreffende instelling zelf op te lossen. U kunt hiervoor vragen naar de klachtenprocedure van de instelling. Als u er niet met uw bank, pensioenfonds of verzekeraar uitkomt, kunt u uw klacht het beste voorleggen aan een geschillencommissie. Hoe u dit doet leest u in de folder 'De Informatiedesk van de Nederlandsche Bank' die u onderaan deze pagina kunt downloaden.

Als toezichthouder heeft DNB niet de taak om geschillen op te lossen. Ook al bemiddelt DNB niet, het is belangrijk dat DNB op de hoogte wordt gebracht van uw klachten. Klachten spelen namelijk een rol bij het opstellen van de regels en voorschriften die nodig zijn voor goed toezicht op financiële instellingen. Het wordt daarom op prijs gesteld wanneer u een kopie van uw klacht per post naar het gratis antwoordnummer van DNB stuurt:

De Nederlandsche Bank N.V.
Informatiedesk
Antwoordnummer 2670
1000 PA Amsterdam

Waar krijg ik meer informatie over pensioenen?

Bij de informatiedesk van DNB kunt u terecht voor hulp bij het uitzoeken van uw pensioenrechten. Ook voor meer algemene vragen over pensioenen, pensioenfondsen en verzekeraars kunt u deze informatiedesk mailen of bellen.

Wie houdt controle op mijn pensioenfonds of verzekeraar?

Alle pensioenuitvoerders, pensioenfondsen en verzekeraars die een pensioenregeling uitvoeren, vallen onder het toezicht van DNB. Er wordt op gelet dat zij zorgvuldig met uw pensioengelden omgaan en dat zij goed bestuurd worden.

Wordt mijn pensioen gecorrigeerd voor inflatie

Jaarlijks stijgen de prijzen. Dit noemen we inflatie. Wanneer de prijzen stijgen en de hoogte van uw pensioen niet, kunt u minder kopen. Om dit te voorkomen worden de meeste pensioenen jaarlijks verhoogd met een bepaald percentage, ook wel indexatie genoemd. Dit percentage is bijvoorbeeld gekoppeld aan de mate waarin de prijzen of de lonen in het afgelopen jaar zijn gestegen.

Wordt uw pensioen aangepast aan het niveau van de prijzen dan spreekt men van een waardevast pensioen. Is uw pensioen gekoppeld aan de loonontwikkelingen dan spreekt men van een welvaartsvast pensioen.

Indexatie is er dus op gericht de koopkracht van uw pensioen te behouden. Of en hoe uw pensioen wordt geïndexeerd is afhankelijk van wat er in uw pensioenregeling staat. Er zijn verschillende mogelijkheden:

pensioenregelingen waarbij indexatie altijd plaatsvindt, men spreekt dan over onvoorwaardelijke indexatie
pensioenregelingen waarbij alleen wordt geïndexeerd als het pensioenfonds over voldoende geld beschikt, ook wel voorwaardelijke indexatie genoemd
pensioenregelingen waarbij geen indexatie plaatsvindt

Indexatie kan plaatsvinden over opgebouwde pensioenaanspraken, maar ook over pensioenuitkeringen. Voor beide kunnen bovendien verschillende indexatieafspraken gelden. Zo zijn er bijvoorbeeld pensioenenregelingen waarbij de opgebouwde pensioenaanspraken altijd worden geïndexeerd (onvoorwaardelijke indexatie) en de pensioenuitkeringen alleen wanneer de middelen van een pensioenfonds dat toelaten (voorwaardelijke indexatie).

Wordt mijn pensioen geïndexeerd?

Dat is afhankelijk van de pensioenuitvoerder en de pensioenovereenkomst. Een pensioenuitvoerder, pensioenfonds of verzekeraar, is meestal niet verplicht om uw pensioen aan te passen aan de prijsstijging of de loonontwikkeling.
Jaarlijks bepaalt het bestuur van een pensioenfonds of verzekeraar die de pensioenregeling uitvoert óf en met welk percentage ze de pensioenen verhogen, de zogenoemde indexatie. Dit percentage is bijvoorbeeld gekoppeld aan de mate waarin de prijzen of de lonen in het afgelopen jaar zijn gestegen. Indexatie is gericht op behoud van koopkracht van uw pensioen. Want als de prijzen stijgen (inflatie) en uw pensioen neemt niet toe (geen indexatie) dan neemt uw koopkracht af.

Een pensioen is waardevast als het wordt aangepast aan de prijsstijging. Een pensioen is welvaartsvast als het wordt aangepast aan de loonontwikkeling.

Pensioenaanspraken en pensioenuitkeringen
Indexatie kan plaatsvinden over opgebouwde pensioenaanspraken, maar ook over pensioenuitkeringen. Er kunnen verschillende indexatieafspraken gelden voor aanspraken en uitkeringen. Er zijn bijvoorbeeld pensioenenregelingen waarbij de opgebouwde pensioenaanspraken altijd worden geïndexeerd (onvoorwaardelijke indexatie) en de pensioenuitkeringen alleen wanneer de middelen van een pensioenfonds dat toelaten (voorwaardelijke indexatie).

Meer informatie over de indexatie
Pensioenuitvoerders (pensioenfondsen of verzekeraars) dienen hun deelnemers jaarlijks te informeren over het indexatiepercentage dat ze hanteren. Dit percentage kan per pensioenuitvoerder verschillen en kan het ene jaar hoger zijn dan het andere jaar. De indexatiecijfers kunt u opvragen bij de pensioenuitvoerder.