PVK Studies

Deze uitgave bevat een historisch overzicht van de ontwikkelingen op het gebied van de financiering van particuliere ziektekostenverzekeringen, in het bijzonder vanuit het perspectief van het verouderingsrisico. De studie stelt een alternatief voor waarin beter dan in het huidige voorzieningensysteem op het verouderingsrisico wordt aangesloten. Bij het streven van de PVK naar de waarborging van de financiële stabiliteit van een particuliere ziektekostenverzekeraar manifesteert zich steeds een spanning tussen politiek wenselijk en feitelijk haalbaar beleid. Deze studie beoogt een bijdrage te leveren aan een beter zicht op toekomstig beleid in het omgaan met het verouderingsrisico.

Plaats en ontwikkeling van de toetsing van management van verzekeraars in Nederland en in internationaal verband. In 'PVK studies' 22 wordt een beschouwing gegeven van het belang van toetsing van het bestuur van verzekeraars. In de studie wordt het doel en de plaats van toetsing in het toezicht beschreven. Er wordt ingegaan op ontwikkelingen in en ervaringen met toetsing in de verzekeringssector, zoals de categorieën te toetsen personen, de toetsingscriteria, jurisprudentie van de bestuursrechter op het gebied van toetsing en de toetsingsprocedure in de praktijk. Ten slotte wordt er een beeld geschetst van de internationale ontwikkelingen van de afgelopen jaren en van ontwikkelingen die in de toekomst denkbaar zijn.

De PVK en het Verbond van Verzekeraars (Verbond) hebben samen onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor een opvangregeling voor schadeverzekeringen. De resultaten zijn neergelegd in deel 23 van de reeks 'PVK studies'. Het onderzoek is verricht op verzoek van de minister van Financiën die het samen met zijn reactie zal aanbieden aan de Tweede Kamer. Belangrijk onderdeel van het onderzoek is geweest een inventarisatie van de risico's die verbonden zijn aan de diverse schadebranches. Vervolgens is geanalyseerd welke instrumenten het management van een verzekeraar en de PVK ter beschikking staan om deze risico's te pareren. Ook wordt een aantal oplossingsrichtingen aangereikt.

Enkele jaren geleden heeft de PVK een aantal richtlijnen ten aanzien van het beleggingsbeleid en de beleggingsorganisatie van verzekeraars en pensioenfondsen geformuleerd, in het bijzonder wat betreft het gebruik van financiële derivaten. In 1996 heeft reeds een onderzoek naar het gebruik van financiële derivaten door Nederlandse pensioenfondsen plaatsgevonden. Om een marktbreed beeld te verkrijgen en haar inzicht in het gebruik van en posities in financiële derivaten bij levensverzekeraars te verbeteren heeft de PVK in 1999 een generiek schriftelijk onderzoek uitgevoerd. In het onderzoek is aandacht besteed aan het beleggingsbeleid ten aanzien van financiële derivaten, het feitelijke gebruik van financiële derivaten en derivatenposities, de beleggingsorganisatie van de verzekeraar en het risicobeheer van de verzekeraar.

Op instigatie van de International Association of Insurance Supervisors (IAIS) hebben een aantal landen onder voorzitterschap van Nederland eens op een rijtje gezet wat er vanuit toezichtsperspectief gaande is op de markt van herverzekeringen. De laatste aflevering van 'PVK studies', nummer 20 alweer, is hiervan de weergave. Na bestudering van deze publicatie is de lezer(es) helemaal bij over tal van toezichtsaspecten die te maken hebben met herverzekeringen en herverzekeraars.

Dit is de zesde jaarlijkse publicatie van de PVK over de niet-financiële gegevens van de aanvullende pensioenregelingen. Deze Pensioenmonitor geeft een geactualiseerd beeld van de hoofdkenmerken van de pensioenregelingen bij pensioenfondsen. Tevens zijn niet-financiële gegevens over bij verzekeraars ondergebrachte rechtstreekse regelingen opgenomen in de Pensioenmonitor. Dit betekent dat, evenals het vorige jaar, de gehele collectieve pensioensector in cijfermatige overzichten wordt weergegeven.

In dit deel wordt eerst ingegaan op de plaats en de omvang van de contractuele besparingen en de toegenomen betekenis van de beleggingsrendementen voor de financiering van pensioenen. Vervolgens komt de wet- en regelgeving voor beleggingen van pensioenfondsen en verzekeraars aan de orde. Daarna worden de eisen behandeld die de PVK stelt aan een professioneel beleggingsbeleid. De studie wordt afgesloten met een vooruitblik naar toezichtsaspecten die verbonden zijn aan recente ontwikkelingen in het beleggingsbeleid.

In deze studie wordt een vergelijking gegeven van enkele belangrijke regelingskenmerken voor pensioenfondsen over een periode van drie jaar. Ook bevat deze studie een gedetailleerd overzicht van de gegevens over de pensioenfondsen per 1 januari 2000. Opgenomen zijn bijvoorbeeld statistieken over het type pensioenregeling, de soorten pensioen, het opbouwpercentage bij de toezegging van ouderdomspensioen, het nabestaanden- en invaliditeitspensioen, franchise en toeslagen. De studie bevat een hoofdstuk ‘Capita Selecta’ waarin speciale aandacht wordt besteed aan de franchise, reserveringssystemen en bijdrageregelingen.

Deze studie behandelt de nieuwe wettelijke regeling voor de noodregeling van verzekeringsondernemingen. Het doel van de noodregeling en de plaats ervan binnen het toezichtsinstrumentarium van de PVK worden beschreven. Vervolgens komen de specifieke wettelijke regels aan de orde, waaronder de regeling van de positie van de polishouders. Daarbij wordt ook ingegaan op de jurisprudentie. Onderwerp van de studie is verder het EU-richtlijnvoorstel inzake liquidatie van verzekeringsondernemingen. In een bijlage zijn gegevens opgenomen over noodregelingen in de laatste twintig jaar.

In deze studie wordt de methodiek beschreven die is ontwikkeld voor de meting van de pensioenkosten ten behoeve van de evaluatie van het 'Convenant inzake de arbeidspensioenen'. Daarnaast beschrijven de auteurs op welke wijze de PVK de meetmethodiek verder heeft uitgewerkt en toegepast. Met deze 'PVK studies' zijn voor het eerst algemeen bruikbare kwantitatieve vuistregels gepubliceerd die inzicht geven in de orde van grootte van de kostenconsequenties van een aantal mogelijke regelingswijzigingen. Deze kwantitatieve vuistregels kunnen een belangrijke ondersteuning bieden bij een discussie over inhoud en kosten van pensioenregelingen.

Dit is de vijfde jaarlijkse publicatie van de PVK over de niet-financiële gegevens van de aanvullende pensioenregelingen. Door de toenemende behoefte aan informatie over pensioenregelingen is de Pensioenmonitor het afgelopen jaar grondig herzien en uitgebreid. Daarnaast wordt met ingang van deze publicatie de toestand op 1 januari van enig jaar gegeven, in plaats van de stand van zaken ultimo het voorgaande jaar. Deze Pensioenmonitor geeft een geactualiseerd beeld van de hoofdkenmerken van de pensioenregelingen bij pensioenfondsen. Daarnaast wordt in het hoofdstuk ‘Capita Selecta’ ingegaan op de combinatieregeling en de (variabele) pensioenleeftijd.

De vierde jaarlijkse publicatie van de PVK over de Pensioenmonitor geeft een geactualiseerd overzicht van de hoofdkenmerken van de pensioenregelingen bij pensioenfondsen. Daarnaast worden in een apart hoofdstuk, de 'Capita Selecta', de franchise en het toeslagenbeleid specifiek belicht.

Er wordt ingegaan op resultaten van het onderzoek naar de naleving door levensverzekeraars van de Regeling informatieverstrekking van verzekeringnemers 1994. Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van een steekproef van levensverzekeraars die ca. 83% van de totale verzekeringsmarkt representeert. Daarnaast is een korte studie verricht naar de juridische aspecten van informatieverstrekking.

Deze studie bevat de resultaten van een enquête die de PVK in het najaar van 1996 onder pensioenfondsen heeft uitgevoerd. In dit onderzoek wordt eerst ingegaan op het feitelijk gebruik van derivaten. Daarna komt de kwaliteit van het gevoerde beleid en de organisatie aan de orde. Vervolgens wordt bezien in hoeverre beide elementen op elkaar aansluiten. De studie wordt afgesloten met de consequenties van de uitkomsten voor het toezicht.

Deze nieuwe uitgave van de pensioenmonitor bevat bijgewerkte getalsmatige informatie over de niet-financiële gegevens van pensioenfondsen, eind 1996. Tevens wordt een vergelijking gemaakt van cijfers van pensioenfondsen over de laatste drie jaar. Deel 12 vormt het vervolg op twee eerdere publicaties van de Pensioenmonitor, ‘PVK studies’ 1 en 9.