De drie beleidsinstrumenten zijn:
- de reserveverplichtingen
- de open markttransacties
- de permanente faciliteiten
Reserveverplichtingen
Kredietinstellingen in het eurogebied zijn verplicht gemiddeld een bepaalde hoeveelheid geld, de zogenaamde minimum reserves, aan te houden bij hun nationale centrale bank. Meestal voor een periode van 4 à 5 weken. Hiermee creëert de ECB een tekort aan liquiditeiten (geld) in het eurogebied. Banken zijn daardoor afhankelijk van de ECB voor het verkrijgen van liquiditeiten.
De open markttransacties
Dit zijn transacties waarmee de ECB herfinanciering verstrekt aan banken, om te kunnen voorzien in hun behoefte aan geld, of waarmee overtollige liquiditeiten aan het systeem worden onttrokken. Om het Eurosysteem voor mogelijke verliezen te behoeden, vindt kredietverlening alleen plaats tegen onderpand. Er zijn verschillende open markttransacties die kunnen worden onderverdeeld naar doel en frequentie:
- Basis-herfinancieringstransacties
Dit is de belangrijkste vorm van liquiditeitverstrekking aan banken. Basis-herfinancieringsoperaties worden in de regel uitgevoerd als variabele rentetender, d.w.z. de hoogste bieders krijgen als eerste hun liquiditeiten toegewezen totdat het totale door de ECB te verstrekken bedrag is bereikt. De tender voor de basis-herfinancieringstransacties vindt wekelijks plaats en de looptijd bedraagt één week. - Langerlopende herfinancieringstransacties
Hiermee kunnen kredietinstellingen maandelijks liquiditeiten verkrijgen voor een periode van in principe drie maanden. - Fine-tuning transacties
Deze transacties geven de ECB de mogelijkheid om snel en effectief in te spelen op een onvoorziene toe- of afname van liquiditeiten op de geldmarkt, die kunnen leiden tot ongewenste veranderingen van de rente. - Structurele transacties
Deze transacties worden uitgevoerd om de structurele liquiditeitspositie van de kredietinstellingen in het eurogebied te beïnvloeden.
Zie voor de meest actuele informatie over de Basis- en langerlopende herfinancieringstransacties de website van de ECB.
Permanente faciliteiten
Via de permanente faciliteiten kunnen kredietinstellingen op eigen initiatief overnight aanvullende liquiditeiten opnemen (marginale beleningsfaciliteit) of overtollige liquiditeiten op rekening zetten (depositofaciliteit).
- Marginale beleningsfaciliteit
De marginale beleningsfaciliteit biedt kredietinstellingen die in de geldmarkt niet in hun liquiditeitsbehoefte kunnen voorzien, de mogelijkheid extra liquiditeiten tegen onderpand te verkrijgen. Het gaat hier om kredieten met een looptijd tot de volgende morgen (overnight).
De rente die hiervoor wordt betaald, is de marginale beleningsrente. De marginale beleningsrente ligt in de regel 100 basispunten boven de minimum biedrente. Deze rente geeft daarmee de bovengrens van de geldmarktrente aan. - Depositofaciliteit
De depositofaciliteit biedt kredietinstellingen de mogelijkheid om overtollige liquiditeiten tot de volgende morgen op deposito bij een van de nationale centrale banken te zetten. De rente die over de aangehouden deposito's wordt vergoed is de depositorente. De depositorente ligt in de regel 100 basispunten onder de minimum biedrente. Deze rente geeft daarmee de ondergrens van de geldmarkt aan.
Meer informatie
Een algemene beschrijving van het instrumentarium van het Eurosysteem kunt u lezen in de publicatie 'de uitvoering van het monetaire beleid in het eurogebied'.
