Verouderde browser

U gebruikt een verouderde browser. DNB.nl werkt het beste met:

In Nederland hebben we hoge hypotheekschulden met z’n allen. Dat brengt financiële risico’s met zich mee voor huishoudens. Maar ook voor onze economie als geheel.

Nederland koploper in hypotheekschuld

Een eigen woning ― voor de meeste mensen is het de grootste aankoop van hun leven. De meeste Nederlanders sluiten hiervoor een hypotheek af. 61% van de bevolking heeft er een. Dat is het hoogste percentage van de hele Europese Unie. Maar dat niet alleen. We lenen ook veel geld in vergelijking met de waarde van ons huis én van ons inkomen. Half 2020 hadden Nederlandse huishoudens samen ruim EUR 740 miljard aan hypotheekschuld.

Risico voor huishoudens…

Die hoge hypotheekschuld brengt risico’s met zich mee voor huishoudens. Want iemand die een groot deel van zijn inkomen kwijt is aan aflossing en rente, heeft minder ruimte om financiële tegenvallers op te vangen. Denk aan onverwachte uitgaven of een daling van het inkomen.

Om te voorkomen dat huishoudens in de financiële problemen komen, hebben we in Nederland leennormen. Zo mogen mensen niet meer dan 100% van de waarde van hun huis lenen. Maar zelfs met deze normen houden sommige groepen weinig geld over als zij het maximale bedrag lenen.

Een ander risico van een hoge hypotheek is dat die ‘onder water’ komt te staan als de huizenprijzen plotseling dalen. Dit betekent dat de waarde van het huis kleiner is dan de schuld die nog moet worden terugbetaald. Als iemand dan moet verhuizen, bijvoorbeeld vanwege een scheiding, zit die persoon met een restschuld.

…en voor onze economie

Die hoge hypotheekschuld heeft nog een nadeel: onze huizenprijzen én onze economie schommelen sterker dan in andere landen. Dat zit als volgt. Als het goed gaat met de economie, stijgen de huizenprijzen bij ons extra hard. Want doordat we zoveel lenen, kunnen we meer betalen voor een woning. En als huizen meer waard worden, worden huizenbezitters rijker en gaan zij meer geld uitgeven. Hierdoor groeit onze economie extra hard.

Als het slecht gaat met de economie, werkt het precies andersom. Dat zagen we in de periode 2009-2013. Toen daalden de huizenprijzen. Een op de drie huishoudens met een hypotheek kwam onder water te staan. Veel van deze huishoudens gingen vervolgens bezuinigen. Daardoor kreeg de economie een extra klap.

Oorzaak: we mogen veel lenen

Dat onze hypotheekschuld zo hoog is, komt doordat de overheid het aantrekkelijk maakt om geld te lenen voor een huis. De hypotheekrenteaftrek is hiervan een belangrijk voorbeeld. Maar we hebben in Nederland ook soepele leennormen. Hier mag je een hypotheek afsluiten van 100% van de waarde van je woning. In andere landen is dat vaak 90% of minder. Ook ten opzichte van ons inkomen lenen we meer dan in andere landen.

Luister voor meer informatie over dit onderwerp naar onze podcast over de woningmarkt met onze woningmarktexperts Frank van Hoenselaar en Remco van der Molen.

Oplossingen

Bij De Nederlandsche Bank (DNB) vinden we dat de overheid een aantal dingen moet doen om onze hypotheekschuld terug te dringen:

  • De overheid moet de belastingvoordelen voor huizenbezitters afbouwen. Uiteindelijk moeten deze helemaal verdwijnen. Natuurlijk moet dit over een langere periode en in kleine stappen gebeuren. Zodat de huizenprijzen niet opeens dalen.
  • De leennormen in Nederland moeten strenger worden. Het bedrag dat mensen mogen lenen ten opzichte van de waarde van hun huis, is de afgelopen jaren gedaald naar 100%. Wij vinden dat dit geleidelijk verder moet dalen naar 90%. In de tussentijd moeten er wel meer betaalbare huurwoningen komen. Zodat mensen een goed alternatief hebben voor een koopwoning.

Sommige groepen vinden moeilijk een woning. Ook daarom moeten er meer huurwoningen komen. Lees meer op de pagina over onze woningmarkt.