Rechten en plichten

PSD2 is het juridische fundament voor het girale betalingsverkeer in Europa (het overboeken van geldbedragen tussen bankrekeningen). Zo regelt zij de rechten en plichten van vrijwel elke partij daarin. Of dit nu een consument, bedrijf, bank of betaalinstelling is. Zij regelt ook de voorwaarden rond betalingstransacties en de informatie die u daarover kunt krijgen.

Meest gestelde vragen

Welke rechten heb ik als betaler?

PSD2 beoogt de consument te beschermen. PSD2 geeft de betaler veel rechten. Deze vallen in twee categorieën uiteen. Ten eerste heeft u recht op informatie en duidelijkheid over de voorwaarden, waaronder u betaalt. In de tweede plaats regelt PSD2 uw rechten, wanneer u betaalt.

Als u regelmatig gebruik maakt van een bank of betaalinstelling, mag u verwachten dat deze u haar algemene voorwaarden verstrekt. Deze gaan onder meer in op het gebruik van de diensten, eventuele tarieven, rentes, de wijze van informatievoorziening en beveiligingsmaatregelen. Daarnaast dient een bank of betaalinstelling u van elke betaalopdracht gegevens te verstrekken over het bedrag van de transactie, de datum van ontvangst, eventuele kosten en een eventueel gehanteerde wisselkoers. Aan de begunstigde moeten vergelijkbare gegevens worden verstrekt.

Wat uw rechten betreft, vereist PSD2 onder meer dat u uw toestemming geeft voor een transactie. Ook heeft u het recht om een betaalinitiatiedienstverlener, respectievelijk rekeninginformatiedienstverlener te gebruiken en deze toegang te geven tot uw rekening. Als u geen toestemming heeft gegeven voor een transactie, of deze is onjuist uitgevoerd, heeft u er recht op dat dit wordt hersteld. De bank of betaalinstelling dient de transactie terug te draaien en het geld terug te storten. Datzelfde geldt onder voorwaarden ook bij een automatische incasso. PSD2 regelt verder de verwerking van betaalopdrachten, zoals wanneer deze onherroepelijk is geworden, eventuele tarieven, de verwerkingstijd en valuteringsdatum. Zo bepaalt PSD2 dat een bedrag pas wordt afgeschreven op het moment dat de bank of betaalinstelling de opdracht heeft ontvangen (of op de eerstvolgende werkdag). Het bedrag moet aan het einde van de daaropvolgende werkdag bij de begunstigde zijn bijgeschreven.


PSD2 geeft mij het recht om een betaalinitiatiedienstverlener, respectievelijk rekeninginformatiedienstverlener te gebruiken. Wat houdt dit in?

Betaalinitiatiedienstverlener
Het recht om een betaalinitiatiedienstverlener te gebruiken houdt in dat u deze

namens u opdracht aan de bank kunt geven om de betaling te starten. Als de bank de opdracht heeft ontvangen, geeft zij al de informatie die zij heeft over de uitvoering van de transactie aan de betaalinitiatiedienstverlener. Dit betreft onder meer of het saldo voldoende is, of alle gegevens juist zijn en of de transactie kan worden uitgevoerd. De bank voert de opdracht uit.

Rekeninginformatiedienstverlener
Het recht om een rekeninginformatiedienstverlener te gebruiken houdt in dat u deze toegang kunt geven tot uw betaalrekening en daarmee inzage in uw transacties. De transactiegeschiedenis die de rekeninginformatiedienstverlener kan inzien, is vooralsnog afhankelijk van de gebruikte (technische) communicatiemethode tussen de bank en de rekeninginformatiedienstverlener. De rekeninginformatiedienstverlener dient zich uiteraard wel te houden aan de wettelijke eisen rond gegevensbescherming, zoals die op grond van de Europese Algemene Verordening Gegevensbescherming.


Wat kan ik doen als een nieuwe betaaldienstverlener een transactie niet goed heeft uitgevoerd?

In dat geval kunt u contact opnemen met de betaaldienstverlener, maar u kunt ook altijd uw bank benaderen. Als u klachten heeft over een betaaldienstverlener (uw bank, een betaalinitiatie- of een rekeninginformatiedienstverlener), neem dan contact op met deze dienstverlener. Meld uw klacht schriftelijk. Vaak kan dat via de website van de onderneming. Stuur anders een email of brief en vraag om een schriftelijke reactie. Een inhoudelijke reactie mag u binnen 15 werkdagen verwachten. Krijgt u niet binnen deze tijd een reactie, of bent u niet tevreden met deze reactie? Dan kan het Klachteninstituut financiële dienstverlening (Kifid) u misschien helpen. Het Kifid bemiddelt bij klachten. Check in het register van het Kifid of de dienstverlener daarbij is aangesloten.

U kunt ook contact opnemen met een consumentenorganisatie of met de Autoriteit Financiële Markten. De Autoriteit Financiële Markten ziet toe op de omgang van financiële instellingen met hun klanten. Via deze links: Meldpunt Financiële MarktenofContactformulier. De Autoriteit Financiële Markten kan u echter niet persoonlijk helpen. Uw klacht kan wel laten zien waar consumenten problemen ervaren en aanleiding zijn voor verder onderzoek.

Wat zijn mijn plichten?

PSD2 verlangt van u dat u uw betaalinstrumenten, zoals een betaalpas, beveiligingscalculator en dergelijke normaal gebruikt. U dient zorgvuldig om te gaan met beveiligingscodes en deze veilig te bewaren. Bij verlies of diefstal, of ongeoorloofd gebruik van een betaalinstrument of beveiligingscodes, dient u de bank of de betaalinstelling zo spoedig mogelijk te informeren.

Heb ik een eigen risico?

In beginsel wel. Bij verlies of diefstal van een betaalkaart of ander betaalinstrument heeft u een eigen risico van maximaal 50 euro. U heeft geen eigen risico als u dat verlies of diefstal nog niet heeft kunnen vaststellen. Ook is het eigen risico nihil als (een medewerker van) de bank of betaalinstelling nalatig is, of onrechtmatig handelt. Als u zelf fraudeert of uw verplichtingen niet nakomt (grove nalatigheid) is uw eigen risico onbeperkt.


Hoe werkt het reserveren van een bedrag bij kaartbetalingen?

Soms geeft de klant met een betaalkaart een betaalopdracht zonder dat op dat moment al exact duidelijk is om welk bedrag het zal gaan. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij het tanken bij onbemande tankstations of het boeken van een hotelovernachting. Voor kaartbetalingen in zulke situaties regelt PSD2 de procedure. Die is als volgt. Eerst blokkeert de bank van de betaler een bedrag op de rekening van de betaler, als een soort borg. Dit mag alleen als de betaler toestemming heeft gegeven voor het exact te blokkeren bedrag. Als het product of de dienst eenmaal definitief geleverd is, kennen de leverancier, de betaler en de banken het exact verschuldigde bedrag. Dan wordt dit bedrag afgerekend. Tegelijkertijd wordt het geblokkeerde bedrag weer vrijgegeven. Nederlandse benzinestations zullen hun klanten met een sticker hierover informeren.

Voor winkeliers: Welke betaalmiddelen en -methodes vallen onder het verbod op surcharging?

Vrijwel alle debetkaarten en creditcards vallen onder het verbod op surcharging. De winkelier mag dan geen aparte toeslag voor het gebruik daarvan doorberekenen (‘surcharging’) aan consumenten. Daarnaast mag de winkelier geen toeslag vragen voor standaard overschrijvingen en automatische incasso’s.

Er zijn ook betaalinstrumenten die in de kern een overschrijving of automatische incasso zijn, maar die worden gecombineerd met aanvullende kenmerken of diensten, zoals het vooraf invullen van de betaalgegevens of door berichten te sturen aan betaler en begunstigde, zoals bij iDEAL. In dat geval mag de winkelier niet de kosten van de onderliggende overschrijving of automatische afschrijving doorberekenen aan de klant, maar wel de werkelijke kosten voor het gebruik van de additionele diensten of kenmerken.

Bij betaalkaarten die zijn uitgegeven in een zogenoemd driepartijenschema, waaronder American Express of Diners Club, mag een toeslag aan consumenten worden doorberekend. Een voorwaarde daarvoor is wel dat deze schema’s niet samenwerken met andere bedrijven bij het uitgeven en/of accepteren van de kaarten. Een vergoeding mag ook worden gevraagd bij zakelijke betaalkaarten, dat wil zeggen betaalkaarten bedoeld voor zakelijke uitgaven . Dan mag de winkelier de werkelijke kosten voor het gebruik aan de klant doorberekenen.

Voor vragen over de doorberekening van kosten voor het gebruik van een betaalmiddel kunt u contact opnemen met de Autoriteit Consument en Markt.

Voor winkeliers: Vallen iDEAL-betalingen onder het verbod op surcharging?

Deels. iDEAL is een betaalapplicatie waarmee een consument een standaard overschrijving of automatische incasso kan initiëren. iDEAL maakt deze online mogelijk en vergemakkelijkt die door bijvoorbeeld de relevante betaalgegevens vooraf in te vullen en door berichten te sturen aan betaler en begunstigden. Dit betekent dat de winkelier geen kosten aan de klant mag doorberekenen voor de onderliggende overschrijving of incasso, maar wel voor het gebruik van de toegevoegde diensten of kenmerken van de iDEAL applicatie. Voor het gebruik hiervan mag de winkelier alleen de werkelijke kosten doorberekenen.