Corona-pandemie

Inhoud

De wereldwijde crisis rond de corona-pandemie heeft ook grote gevolgen voor de wereld van geld, economie en financiën. De Nederlandsche Bank (DNB) staat klaar om het financiële systeem overeind te houden en houdt samen met de autoriteiten in binnen- en buitenland de situatie goed in de gaten. 

Coronapandemie - afstand houden

DNB voorziet diepe economische crisis

Bij de lancering van de nieuwste halfjaarlijkse DNB-ramingen voor de Nederlandse economie sprak directielid Olaf Sleijpen over de mogelijkheid van een diepe recessie als gevolg van de pandemie.

Bekijk hier een toelichting van Olaf Sleijpen bij de publicatie van de ramingen op 8 juni.

Hieronder de antwoorden op een aantal belangrijke vragen op het werkterrein van DNB.

Betalen

Kan ik geld blijven opnemen bij geldautomaten? 

Ja, de distributie van bankbiljetten naar de geldautomaten van de banken gaat gewoon door. De voorraden bankbiljetten bij banken en DNB zijn ruim voldoende. Banken en DNB zorgen zoals gebruikelijk voor voldoende aanvoer van bankbiljetten, en er is momenteel geen reden om aan te nemen dat er te weinig bankbiljetten zullen zijn.

Kan het coronavirus worden overgedragen door bankbiljetten en munten?

Volgens het RIVM is de kans op besmetting via een oppervlak als dat van een bankbiljet of munt erg klein. De Europese Centrale Bank heeft hier onlangs ook onderzoek naar laten doen door twee gerenommeerde Europese laboratoria. Hieruit blijkt dat het virus 10 tot 100 keer sneller verdwijnt van een bankbiljet dan van harde, gladde oppervlakken zoals een stalen deurknop of plastic verpakking. In het algemeen is het natuurlijk wel belangrijk om na het boodschappen doen altijd goed de handen te wassen.

Is het veilig om met contant geld te betalen?

Ja, dat is veilig. Maar voorkom bij contant betalen wel handcontact.

Mogen winkels contant geld weigeren?

In het algemeen zijn winkeliers niet verplicht om contant geld te accepteren. Dit moeten zij wel via bijvoorbeeld een sticker of poster laten weten aan de klant. Maar als de winkelier contant geld weigert, dan kan dat nadelige gevolgen hebben voor de mensen die hier veel mee betalen. Grote groepen Nederlanders zijn afhankelijk van contant geld. Daarom vindt DNB, net als het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer en de overheid, dat je in beginsel overal met contant geld moet kunnen betalen.

Kan ik gewoon blijven pinnen in de winkel?

Ja, het elektronisch betalingsverkeer functioneert momenteel zoals het hoort. Er is geen reden om aan te nemen dat de ontwikkelingen rond het coronavirus daar verandering in brengen. De partijen die deel uitmaken van de zogenaamde financiële kerninfrastructuur houden – zoals altijd – de situatie goed in de gaten. Zij kunnen maatregelen nemen als daar reden voor is.

Is het geld op mijn bankrekening veilig?

Het geld op je betaal- en spaarrekeningen is in de huidige situatie net zo veilig als vóór de coronacrisis. Dat wil zeggen: alle tegoeden zijn gegarandeerd tot een bedrag van EUR 100.000 per persoon per bank. En alle banken in Nederland staan onder gedegen toezicht van DNB en de Europese Centrale Bank (ECB). Meer informatie vind je op de pagina over het Depositogarantiestelsel.

Pensioenen

Wat gebeurt er met mijn pensioen, krijg ik binnenkort te maken met een korting?

De aandelenkoersen en de rente hebben de laatste tijd opnieuw bewegingen laten zien die slecht uitpakken voor de dekkingsgraad van de pensioenfondsen in Nederland. Dat is zorgelijk, maar het is nog te vroeg om te kunnen zien of dit gaat zorgen voor nieuwe kortingen op de pensioenen. Daarvoor kijken we namelijk naar de dekkingsgraad van pensioenfondsen aan het eind van het jaar. Eventuele pensioenkortingen in 2020 zijn trouwens al lager uitgekomen of zelfs uitgesteld vanwege de maatregelen die minister Koolmees in het najaar van 2019 heeft genomen.

Gevolgen voor de economie

Gaat de coronacrisis leiden tot een recessie?

Het is nog te vroeg om daar iets over te kunnen zeggen. Maar zeker is nu al dat de economische gevolgen wereldwijd groot kunnen zijn. Daarbij is het wel zo dat de economische omstandigheden in de meeste landen van de wereld en zeker in Nederland de afgelopen jaren zeer goed zijn geweest. Dat betekent dat de belangrijkste economieën er goed voorstaan en zowel qua begrotingsruimte als schuldpositie over ruimte beschikken om de huidige schokken te kunnen opvangen. Daarvoor is het wel nodig dat regeringen en autoriteiten eensgezind en daadkrachtig de nodige maatregelen nemen.

Leidt deze crisis tot grote problemen bij de banken en het financiële stelsel?

Er is vooralsnog geen reden om aan te nemen dat de coronacrisis leidt tot ingrijpende problemen bij banken zoals in de financiële crisis van 2008-2010. De toezichteisen zijn na die financiële crisis fors aangescherpt. De Europese samenwerking in het bankentoezicht is sterk verbeterd, zodat de banken er beter voorstaan en eventuele problemen in het ene Europese land niet zomaar overslaan naar een ander land. De toezichthouders bij de Europese Centrale Bank (ECB) houden de situatie goed in de gaten, in samenwerking met nationale toezichthouders zoals DNB.

Daarbij ligt de oorzaak van deze crisis niet in de financiële sector, maar gaat het om een gezondheidscrisis die in eerste instantie langs medische weg bestreden moet worden. Toch heeft de coronacrisis duidelijke financiële en economische gevolgen. DNB volgt de situatie in nauw contact met de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en het ministerie van Financiën. Wij staan klaar om zo nodig maatregelen te nemen.

Maatregelen DNB en ECB

Welke maatregelen hebben de toezichthouders op de banken in de afgelopen dagen genomen en waarom?

DNB heeft 17 maart twee maatregelen aangekondigd om de kredietverlening naar de reële economie op peil te houden (zie persbericht). Zo worden de systeembuffers verlaagd van de huidige 3% van de mondiale risicogewogen blootstellingen, naar 2,5% voor ING, 2% voor Rabobank en 1,5% voor ABN Amro. Ook wordt de invoering van een ondergrens voor de risicoweging van hypothecaire leningen uitgesteld. Het hierdoor vrijvallende kapitaal moet er mede voor zorgen dat de bancaire sector krediet aan huishoudens en bedrijven kan blijven verlenen.

Daarnaast hebben Europese autoriteiten een aantal maatregelen genomen. De Europese Centrale Bank (ECB), die toezicht houdt op de 117 grootste banken in het eurogebied, heeft in maart in een persbericht gezegd dat banken tijdelijk lagere financiële buffers mogen aanhouden. De Europese regelgever European Banking Authority (EBA) heeft aangegeven dat de toezichthouders flexibel moeten zijn in het toepassen van de buffereisen. Hiermee komen ECB en EBA tegemoet aan de zorg dat het bedrijfsleven en huishoudens onder de huidige omstandigheden in financiële problemen zouden komen. Door de maatregelen kunnen de banken zo nodig meer krediet verstrekken dan onder normale omstandigheden. We zullen trouwens pas over een tijdje iets van deze maatregelen merken. Toch kunnen ze bijdragen aan het vertrouwen van de samenleving in de economische ontwikkeling.

Welke maatregelen heeft de ECB aangekondigd om de economie te stimuleren?

De ECB heeft op 18 en 12 maart extra maatregelen aangekondigd, bovenop de stimuleringsmaatregelen die zij al eerder had genomen. Dit om huishoudens en bedrijven te ondersteunen in de huidige onzekere economische tijd. Doel van de maatregelen is de liquiditeit en de financieringsmogelijkheden voor huishoudens, bedrijfsleven en banken op peil te houden.  

Welke maatregelen heeft DNB zelf genomen om haar activiteiten te kunnen blijven uitvoeren?

Net als veel andere bedrijven en instellingen in Nederland heeft DNB in lijn met de aanbevelingen van het RIVM allerlei maatregelen genomen. Dit om ervoor te zorgen dat besmetting op kantoorlocaties, bij evenementen of op zakenreizen zoveel mogelijk wordt voorkomen. Het grootste deel van de medewerkers werkt thuis, met uitzondering van medewerkers die voor bepaalde activiteiten alleen vanaf kantoor kunnen werken. Alle bijeenkomsten zijn voorlopig afgelast. DNB-medewerkers reizen voorlopig niet meer (internationaal).

Hoe kijkt DNB aan tegen maatregelen van het kabinet om het bedrijfsleven te helpen deze problemen aan te kunnen?

DNB doet er alles aan om de stabiliteit van de financiële sector te waarborgen zodat de kredietverlening aan bedrijven niet onnodig in de knel komt en het betalingsverkeer blijft functioneren. DNB heeft recent tijdelijke maatregelen genomen waardoor ruim EUR 8 miljard aan kapitaal vrij valt bij banken. Hierdoor kunnen banken bij oplopende verliezen krediet blijven verstrekken aan bedrijven en huishoudens. Het totale effect op de kredietverlening kan oplopen tot maximaal EUR 200 miljard. 

Heeft u nog andere vragen aan DNB?

Neem dan contact op met ons op. Dat kan via telefoon op nummer 0800 020 1068 (gratis), op werkdagen van 9.00 tot 17.00 uur. U kunt ook een e-mail sturen naar info@dnb.nl.