Verouderde browser

U gebruikt een verouderde browser. DNB.nl werkt het beste met:

Interview met hoogleraar Henriëtte Prast

De lage rente heeft impact op banken, pensioenfondsen en de beurs. Maar wat zijn eigenlijk de gevolgen voor onze eigen financiën? Een gesprek met Henriëtte Prast, hoogleraar persoonlijke financiële planning aan de Universiteit van Tilburg.

40 jaar geleden was de rente meer dan 10%, nu rond de 0%. Een enorm verschil….

“Ja, maar dat verschil is minder groot als je ook kijkt naar de inflatie. Begin jaren 80 was de rente heel hoog, richting de 12%. Maar aanvankelijk was de inflatie ook hoog. Als de rente 12% is maar de prijzen met 10% stijgen, is de reële rente maar 2%. Zoveel levert het dan niet op om geld op de bank te zetten. Nu is de rente laag maar de inflatie ook.”

Door de lage hypotheekrente kunnen we lekker veel lenen. Is dat een voordeel?

“Ja, maar ook dat voordeel is relatief. Want de regels rond het afsluiten van een hypotheek zijn nu vele malen strenger dan toen. Tegelijkertijd kopen beleggers in hun zoektocht naar rendement woningen op. Mede hierdoor worden de prijzen opgedreven waardoor met name jongeren moeilijk een huis vinden.”

Wat zijn andere nadelen van de lage rente?

“Het is duurder geworden om pensioen op te bouwen. Je moet nu of meer geld inleggen om later een bepaald pensioen te krijgen of genoegen nemen met een lager pensioen.

Een ander nadeel is dat de lage spaarrente mensen ertoe kan aanzetten om meer risico’s met hun spaargeld te nemen. Bijvoorbeeld door in aandelen te stappen. Dat moet je alleen doen met geld dat je niet nodig hebt. Want als je belegt, kan je je geld ook kwijtraken.”

Uit cijfers van DNB blijkt dat mensen ondanks de lage rente flink blijven sparen. Verrast u dat?

“Nee. Mensen zijn gewend om hun geld op de bank te laten staan. Ze doen niet zo snel iets anders, dan moet je echt een drempel over. Bovendien kunnen mensen door de coronacrisis minder geld uitgeven.”

Klanten met veel spaargeld krijgen bij veel banken al een negatieve rente. Kleine spaarders zijn bezorgd dat zij binnenkort ook aan de beurt zijn. Hoe erg zou dat zijn?

“Het economische begrip ‘geldillusie’ is hierbij interessant. Stel, je hebt 100 euro en een jaar later nog maar 98 euro omdat je bank je laat betalen. Dat voelt als een achteruitgang. Maar als de rente nul is en de inflatie hoger ligt, wordt je geld ook minder waard. Toch voelt dat voor veel mensen niet zo omdat het bedrag op hun rekening hetzelfde blijft.”

Stel, ik heb wat geld over en wil dat niet op mijn spaarrekening laten staan. Welke opties heb ik dan?

“Mijn eerste advies is altijd: neem geen risico met geld dat je nodig hebt. Verder raad ik aan te kijken hoe je zelf in elkaar zit. Zelf heb ik mijn hypotheek vervroegd afgelost. Dat was fiscaal niet gunstig, maar ik wist van mezelf dat ik mijn geld anders aan andere zaken zou uitgeven. En ik vind dat het vrijheid en ruimte in je hoofd geeft als je schuldenvrij bent.

Maar je kunt ook investeren in onderhoud van je huis of in bepaalde luxegoederen. Denk aan kunst of een wijnvoorraad. Zelf kocht ik een keer een Chanel-tas, die ik later weer met winst verkocht. En als je echt veel over hebt, kun je een vakantiehuis kopen. Zulke aankopen geven je consumptiegenot, maar kunnen je ook rendement geven.”