Verouderde browser

U gebruikt een verouderde browser. DNB.nl werkt het beste met:

Leendert Jan Visser

Interview met Leendert-Jan Visser van MKB-Nederland

“Een rampjaar, verschrikkelijk.” Directeur Leendert-Jan Visser van MKB-Nederland kan er niets anders van maken als je hem vraagt naar de gevolgen van de coronacrisis voor ondernemers. “Later verschijnen er vast analyses over de inzichten die we hebben opgedaan tijdens deze crisis. Maar ik zie er echt helemaal niets positiefs aan.”

Het midden- en kleinbedrijf heeft het dan ook flink voor de kiezen gekregen. Dat zie je terug in cijfers en grafieken, zegt Visser. “Maar je beseft het vooral als je ondernemers persoonlijk spreekt. Een echtpaar met een kapsalon, een prima bedrijf dat al jaren bestaat. Hadden nog twee jaar te gaan tot hun pensioen, maar gaan vlak voor die financiële finish alsnog onderuit. Een restaurant dat wordt gerund door de vierde generatie. Heeft net voor de crisis geïnvesteerd in een verbouwing en heeft daardoor minder buffers. Gaat failliet. Dat zijn vreselijke dingen.”

Massale werkloosheid voorkomen

Ok, er zijn wel een paar ontwikkelingen die Visser in positieve zin hebben verrast. Zoals het tempo waarin de overheid aan het begin van de crisis in overleg met bedrijfsleven en vakbeweging steunmaatregelen uit de grond stampte. “Dat is het mooie aan ons land.” Eerst was daar de NOW-regeling, waarbij de overheid het loon van personeel grotendeels doorbetaalt. “De eerste bedragen stonden echt razendsnel op de rekening van ondernemers.” Later volgden andere pakketten om bedrijven te steunen.

Hij kan niet genoeg benadrukken hoe belangrijk die steunmaatregelen zijn. “Anders zaten we nu economisch volstrekt aan de grond. Dan was het aantal faillissementen niet te overzien geweest en hadden we massale werkloosheid gehad.” Wel zijn er volgens hem “nog altijd” ondernemers die buiten de boot van de maatregelen vallen en moeten andere ondernemers elke maand zelf geld bijleggen omdat de steun onvoldoende is.

Over de rol van banken heeft Visser gemengde gevoelens. “Wat heeft geholpen, is het uitstel van aflossing van leningen.” Maar kleine en middelgrote bedrijven kunnen volgens hem vaak niet makkelijk extra geld lenen, ondanks regelingen waarbij de overheid deels garant staat.            

Piek in faillissementen

Hoewel het vaccineren is begonnen, ligt de economische crisis voorlopig nog niet achter ons, waarschuwt de directeur van MKB-Nederland. “Als het virus onder controle is en steunpakketten worden afgebouwd, gaan we vrees ik alsnog een piek in het aantal faillissementen en ontslagen zien.” Hij adviseert ondernemers dan ook goed te kijken of ze zelf nog perspectief zien. “Kom je tot de analyse dat je businessmodel niet meer rendeert na corona? Neem dan zelf de regie en stop op jouw manier.”

Maar Visser ziet ook een rol voor de overheid. “Een klein dipje kunnen we niet voorkomen, maar een zware dip wel. Bijvoorbeeld door fors te investeren, onder andere in achterstallig werk in infrastructuur en gebouwen.” En ook verzekeraars en pensioenfondsen kunnen volgens hem helpen bedrijven weer iets meer lucht te geven. “Zij beheren veel kapitaal. Nu investeren ze daarvan maar een klein deel in Nederland. Dat zou in deze situatie toch wel anders  mogen.”

Afbouw schuldenberg

Daarnaast wijst Visser op de “schuldenberg” die ondernemers hebben opgebouwd door het uitstel van aflossing dat ze hebben gekregen. Van banken, maar ook van de Belastingdienst. “Dit moet op een verantwoorde manier worden afgebouwd. Ons voorstel is coronaschulden hetzelfde te behandelen als studieschuld. Dus: een lage rente en lange aflossingstermijn. Daarnaast zijn wij ervoor om schulden te bundelen in een coronaherstelfonds. Dan zijn ze van de balansen van banken af en krijgen die ruimte om nieuwe leningen te verstrekken. Als schulden straks alsnog in korte tijd moeten worden afgelost, gaan er toch nog veel bedrijven onderuit.”