Verouderde browser

U gebruikt een verouderde browser. DNB.nl werkt het beste met:

Judith Lonis en Lois Vanhautem

(c) DNB

Ook in Zuid-Limburg laat het woningtekort zich gelden. Een groep jongeren uit het dorp Mechelen wil daarom zelf een woonwijkje bouwen. Maar dat gaat minder makkelijk dan ze hoopten. “De kloof tussen mensen met en zonder koopwoning wordt groter.“

Judith Lonis (29) uit Mechelen is al vier jaar op zoek naar een koopwoning. Tevergeefs. “Mijn vriend en ik hebben in een brede regio gezocht. We hebben allebei een leuke baan, maar vinden niks betaalbaars. Dat is frustrerend. We huren nu een woning. Je wilt verder in je leven, misschien een gezin starten. Daarin word je beperkt.”

Een soortgelijk verhaal vertelt dorpsgenoot Lois Vanhautem (30). Samen met haar vriend bood ze een keer of zeven op een huis, maar steeds grepen ze mis. “Kijkplaatsen zitten binnen een halve dag vol, er wordt steevast met 20% overboden, woningen zijn binnen een week weg. We hebben nu een redelijk fijn huurappartement, maar willen die volgende stap zetten. Een hypotheek moet je jarenlang aflossen. Daarmee willen we nu beginnen.”

Judith en Lois behoren tot een groep Mechelse jongeren die vanwege de woningnood besloten zelf een nieuwbouwwijkje aan te leggen. In 2017 richtten ze een zogenoemde CPO op. Dat staat voor Collectief Particulier Opdrachtgeverschap, een organisatie van toekomstige bewoners die opdrachtgever zijn van hun eigen nieuwbouwproject. Inmiddels hebben zich 15 jonge gezinnen aangesloten, anderen staan op een wachtlijst.

“Je wilt verder in je leven, daarin word je beperkt”

Lois Vanhautem en Judith Lonis
Judith Lonis, woningzoekende

Bureaucratie

Het project ging voortvarend van start. De groep schakelde een adviesbureau in dat hen begeleidt. Een kerkelijke stichting die landbouwgrond in de omgeving bezit, wilde wel een stukje akker aan de rand van het dorp verkopen. En ook de gemeente leek welwillend. De groep liet een bouwplan opstellen door een landschapsarchitect.

Maar toen kwam de klad erin. Gesprekken met de gemeente vielen stil nadat het college was gevallen. Later werden ze doorverwezen naar de provincie. Die bleek bezwaren te hebben omdat er buiten de bebouwde kom eigenlijk geen woningen mogen worden gebouwd. Lois: “We zitten vast in de bureaucratie. Nu zijn we met de provincie in gesprek om te kijken of we de woningen in het landschap kunnen inpassen.”

Overkoepelend probleem is volgens haar een gebrek aan ervaring bij alle betrokken partijen. “Allereerst is dit voor onszelf nieuw. Maar onze oplossing is ook out of the box. Je merkt dat lokale overheden dat niet gewend zijn. Bovendien missen we een overkoepelende visie bij ze. Ja, het landschap is belangrijk, maar ons project biedt een oplossing voor een maatschappelijk probleem.”

Vijf jaar later is het nog steeds onzeker of hun project kan doorgaan. Af en toe hebben ze het gevoel er alleen voor te staan, zegt Judith. “De wooncrisis duurt al jaren. In hun verkiezingsprogramma’s zeggen landelijke en regionale politieke partijen dat ze er wat aan gaan doen. Maar wij zien hier nog geen initiatieven om nieuwe woningen te bouwen.”

Lois Vanhautem en Judith Lonis

Lois Vanhautem en Judith Lonis.

(c) DNB

Maximale hypotheek

Naast het woningtekort is er volgens de twee meer mis op de woningmarkt. Ze vertellen dat jongeren uit het dorp weleens worden afgetroefd door welgestelde kopers uit andere delen van het land die een tweede woning zoeken. Of door andere bieders die een jubelton meekrijgen van hun ouders. “De kloof tussen mensen met en zonder koopwoning wordt groter”, zegt Lois.

Judith ziet dat jongeren worden gestimuleerd veel risico’s te nemen. “Tijdens ons eerste hypotheekgesprek raadde de adviseur ons aan een maximale hypotheek te nemen. Dat leek me geen goed plan.”

“Jonge starters hoeven geen overdrachtsbelasting meer te betalen. Dat drijft voor mijn gevoel de prijzen verder op"

Judith Lonis en Lois Vanhautem
Lois Vanhautem, woningzoekende

Sommige maatregelen van de overheid werken volgens hen juist averechts. Lois: “Jonge starters hoeven geen overdrachtsbelasting meer te betalen. Dat drijft voor mijn gevoel de prijzen verder op.” De door het kabinet aangekondigde afschaffing van de jubelton vindt zij wel een goed plan. Daarnaast moet de overheid wat haar betreft tweede woningen extra belasten.

Mooie wijk met fijne mensen

Of ze er vertrouwen in hebben dat ze binnenkort in hun eigen koophuis wonen? Judith: “Ik denk wel dat ons project ooit doorgang vindt, alleen op korte termijn heb ik niet zoveel goede hoop. Als het uiteindelijk lukt, wonen we in een mooie wijk met fijne mensen om ons heen. Daar klamp ik me aan vast.”

Standpunt DNB

Bij De Nederlandsche Bank (DNB) zien we verschillende oplossingen voor de oververhitting en de ongelijkheid op de woningmarkt. Zo vinden we dat kopers en huurders fiscaal gelijk moeten worden behandeld. Lees meer