Risicobeheersing terrorismefinanciering behoeft verbetering

Nieuwsbericht
Datum 31 januari 2019

Uit DNB-onderzoek blijkt dat het transactiemonitoringsproces bij de onderzochte financiële instellingen verbetering behoeft.

Interventie wet

DNB heeft in 2018 cross-sectoraal onderzoek gedaan naar de beheersing van het risico op betrokkenheid bij terrorismefinanciering onder acht instellingen: vier banken, twee betaalinstellingen en twee money transfer kantoren. Daarbij heeft DNB specifiek gekeken naar de werking van het (post-event) transactiemonitoringsproces ter voorkoming van terrorismefinanciering. Van de eerste resultaten heeft DNB eerder verslag gedaan in de nieuwsbrief banken van 28 september 2018.

Effectieve beheersing

Een effectief functionerend proces moet financiële instellingen in staat stellen mogelijk ongebruikelijke transactiepatronen en transacties te signaleren en indien nodig te melden bij de Financial Intelligence Unit- Nederland (FIU). Daarvoor is het van essentieel belang dat een instelling een volledig en actueel beeld heeft van de aan een cliënt verbonden integriteitsrisico’s en effectieve beheersmaatregelen treft om de geïdentificeerde risico’s te beheersen.

Resultaten

Het onderzoek laat zien dat het transactiemonitoringsproces, specifiek ter detectie van mogelijke aan terrorismefinanciering gerelateerde transacties, nog van onvoldoende niveau is bij de onderzochte instellingen. DNB heeft geconstateerd dat de onderzochte instellingen:

  • Bij het uitvoeren van een integriteitsrisicoanalyse (SIRA) onvoldoende (gedetailleerde) scenario’s vaststellen om duidelijk in beeld te brengen op welke manieren het risico op betrokkenheid bij terrorismefinanciering zich binnen de instelling kan manifesteren.
  • Niet altijd adequaat cliëntenonderzoek doen bij de acceptatie van een cliënt en daarbij het risico op terrorismefinanciering onvoldoende betrekken, waardoor er al bij aanvang van de dienstverlening geen goede risicoanalyse van de cliënt is.
  • In het kader van de voortdurende controle te weinig (of te laat) de vraag stellen of het gebruik van de dienstverlening voldoet aan de verwachting die de instelling bij acceptatie had van de cliënt.
  • Te weinig gebruikmaken van de (extern en intern) beschikbare data bij hun cliëntenonderzoek en de voortdurende controle op de zakelijke relatie.

Verbeterpunten

Uit het onderzoek volgt dat het transactiemonitoringsproces bij de onderzochte financiële instellingen nog kan worden verbeterd. Dit geldt met name op de volgende onderdelen:

  • (de controle op) de kwaliteit van de data voor de transactiemonitoring, bijvoorbeeld de NAW-gegevens van de cliënt en gegevens over (buitenlands) begunstigden bij geldtransfers
  • het gebruikmaken van automatisering voor de monitoring van (alle) transacties
  • het ten volle benutten van de beschikbare transactiemonitoringssystemen
  • het gebruik van toereikende business rules: detectieregels met scenario’s en grenswaarden om terrorismefinancieringsrisico’s te detecteren
  • het gebruik van historische transactiedata bij het detecteren van afwijkende transacties
  • de deskundigheid van de alert-afhandeling en de doorlooptijd en vastlegging van (de overwegingen bij) de alert-afhandeling.

Sectorbrede verbeterinitiatieven

De uitkomsten van dit onderzoek terrorismefinanciering onderschrijven de eerder gedane constateringen van DNB dat de poortwachtersfunctie binnen de bankensector nog onvoldoende op orde is. Om een effectieve invulling van de poortwachtersfunctie door banken te bevorderen, heeft DNB in 2018 een serie rondetafelgesprekken met bestuurders en experts van banken en een aantal FEC-partners georganiseerd. Tijdens deze gesprekken hebben de banken laten zien dat ze verantwoordelijkheid willen nemen en zich in willen zetten voor een betere invulling van hun poortwachtersfunctie. In 2019 zullen de geïnventariseerde verbeterinitiatieven (waaronder het mogelijk samenbrengen van klantonderzoek en/of transactiemonitoring) nader worden uitgewerkt door de banken. Tevens wordt geïnvesteerd in de informatie-uitwisseling tussen publieke en private partijen (in aanvulling op de bestaande Taskforce Terrorismefinanciering die in FEC-verband plaatsvindt). Belangrijke voorwaarde voor het slagen van de sectorbrede initiatieven is dat betrokken banken ervoor zorgen dat hun interne bedrijfsvoering ter voorkoming en bestrijding van betrokkenheid bij financieel-economische criminaliteit op orde wordt gebracht. Met de door de banken getoonde verantwoordelijkheid bij de rondetafelgesprekken verwacht DNB van de banken dat de initiatieven binnenkort meer gestalte zullen krijgen. DNB ziet nauwlettend toe op de realisatie van afgesproken herstel- en verbetertrajecten en toetst in hoeverre de sectorbrede verbeterinitiatieven daadwerkelijk zullen leiden tot een effectiever beheerssysteem en voldoen aan de geldende wettelijke vereisten voor banken.

Guidance

Vooruitlopend op het onderzoek terrorismefinanciering heeft DNB in september 2017 reeds guidance uitgebracht over het post-event transactiemonitoringsproces bij banken, betaalinstellingen en money transferorganisaties (en eerder ook ten behoeve van trustkantoren). Ook in de ‘DNB Leidraad Wwft en Sw’ van april 2015 besteedt DNB aandacht aan de verplichting van financiële instellingen om de transacties van hun klanten te monitoren. Daarbij biedt DNB in de publicatie ‘De integriteitsrisicoanalyse: Meer waar dat moet, minder waar dat kan’ concrete handvatten voor de systematische identificatie en beheersing van de integriteitsrisico’s verbonden aan een instelling, waaronder het terrorismefinancieringsrisico. Tot slot geeft DNB met haar publicatie ‘Good practice Integrity Risk Appetite’ richting aan de financiële sector voor het formuleren en effectueren van een integrity risk appetite. DNB stelt in dit onderzoek over terrorismefinanciering vast dat instellingen de bestaande guidance nog beter in de praktijk kunnen benutten ter vermindering van het risico om ongewild betrokken te raken bij terrorismefinanciering.

Meer informatie

Een link naar de guidance-documenten is hieronder te vinden:

> Terug naar de Nieuwsbrief