Oude munten: Romeins geld uit het oudste zwembad van Nederland

Nieuwsbericht
Datum 7 mei 2020

DNB beheert de Nationale Numismatische Collectie. Dat is de grootste collectie in Nederland van munten, penningen en papiergeld en daaraan gerelateerde objecten. Graag geven we een inkijkje. Dit keer: Romeinse munten uit Heerlen.

Romeinse munten

Muntgeld werd in de Romeinse tijd intensief gebruikt. Het ging van hand tot hand, viel en raakte verloren, om 2000 jaar later te worden opgegraven door archeologen. Dat is ook wat gebeurde met de munten waarmee lang geleden in en rondom het Romeinse badhuis in Coriovallum – nu Heerlen – werd betaald. Het onderzoek naar deze munten vond plaats bij DNB.

De resten van het badhuis werden al halverwege de vorige eeuw opgegraven maar nooit goed bestudeerd. Pas tussen 2016 en 2019 heeft een grootschalig onderzoek plaatsgevonden. Een team van 26 archeologen uit binnen- en buitenland heeft zich op de enorme hoeveelheid materiaal geworpen. De bijna 900 munten werden onderzocht bij de Nationale Numismatische Collectie (NNC). Het vastleggen en bestuderen van muntvondsten uit Nederlandse bodem is een van de bijzondere taken van de NNC, dat in Nederland fungeert als kenniscentrum op het gebied van de numismatiek.

Archeologen vinden graag munten, omdat ze vaak goed dateerbaar zijn en zo enorm veel informatie opleveren, zeker in combinatie met alle gegevens die een heel onderzoeksteam boven water kan krijgen, zoals in Heerlen. Zo blijkt het Romeinse badhuis in Heerlen zo’n honderd jaar ouder dan altijd werd gedacht en is het hierdoor ook meteen het oudst bekende stenen gebouw van Nederland. Uit het onderzoek van de munten en het aardewerk is verder gebleken dat de eerste bewoners - eerder dan werd aangenomen – al rond het jaar 10 in Coriovallum neerstreken.

Dit zijn maar enkele van de nieuwe inzichten die het onderzoek van het (munt)materiaal heeft opgeleverd. Het volledige onderzoeksrapport is te lezen in de online bibliotheek van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (www.cultureelerfgoed.nl) en het Thermenmuseum (www.romanbathingincoriovallum.com).

Afbeeldingen (munten gevonden op het Thermenterrein in Heerlen)

Romeinse munten


Figuur 1. Gehalveerde munt van keizer Augustus (27 v.Chr.-14 n.Chr.). Rond het begin van de jaartelling werden in onze streken veel munten gehalveerd wegens een tekort aan kleingeld.

Figuur 2. In Heerlen zijn ook valse munten gevonden, zoals dit exemplaar van keizer Nero (54-68). De munt hoort helemaal van koper te zijn maar dit exemplaar heeft alleen een dunne buitenlaag van koper over een kern van het goedkopere ijzer. Door het lange verblijf in de bodem is het ijzer gaan corroderen en is de munt als het ware ‘ontploft’.

> Terug naar de Nieuwsbrief