Statistisch Nieuwsbericht: Algemene Pensioenfondsen beheren ultimo 2017 voor €9,4 miljard aan pensioenvermogen

Statistisch Nieuwsbericht
Datum 8 maart 2018

Sinds 2016 is de Nederlandse pensioenwereld een pensioenaanbieder rijker: Algemene Pensioenfondsen. Na de komst van multi-ondernemingspensioenfondsen (in 2009) en de premiepensioeninstellingen (in 2011) is dit wederom een nieuw type pensioenaanbieder. De pensioenwereld kent in Nederland nu vijf verschillende typen aanbieders: bovengenoemde drie én de traditionele aanbieders pensioenfondsen en levensverzekeraars. Op dit moment zijn zeven Algemene Pensioenfondsen (APF’en) operationeel.

APF’en beheren per ultimo 2017 een pensioenvermogen van €9,4 miljard (zie grafiek 1). Ter vergelijking, premiepensioeninstellingen beheren eind 2017 €6,7 miljard en multi-ondernemingspensioenfondsen €2,9 miljard.

Grafiek 1 - Beheerd pensioenvermogen bij Algemene Pensioenfondsen
Bedragen in miljarden euro’s

Beheerd pensioenvermogen bij Algemene Pensioenfondsen

De concentratie van dit pensioenvermogen is hoog: de drie grootste APF’en beheren zo’n 95% hiervan.

Deze pensioenvermogens zijn bij APF’en ondergebracht in zogenoemde collectiviteitkringen. Elke collectiviteitkring vormt een separate financiële eenheid. Binnen een APF zijn de pensioenvermogens van de separate kringen van elkaar afgescheiden door middel van ringfencing. Collectiviteitkringen voeren pensioenregelingen uit voor één of meerdere ondernemingen.

Algemene Pensioenfondsen zijn voornamelijk opgericht door verzekeraars of pensioenuitvoeringsorganisaties. Uitzondering hierop vormt het Unilever APF. De zeven APF’en hebben in de afgelopen 18 maanden 22 collectiviteitkringen opgericht. Tien daarvan zijn voortzettingen van voormalige, zelfstandige pensioenfondsen, de andere twaalf zijn nieuw opgerichte financiële entiteiten. Het aantal collectiviteitkringen per APF loopt uiteen van één tot zes kringen.

Algemene Pensioenfondsen en hun collectiviteitkringen vallen onder de Pensioenwet en staan daarmee onder toezicht van DNB. Voor collectiviteitkringen vloeien de eisen voort uit het Financieel Toetsingskader. Daarmee zijn de eisen per collectiviteitkring vergelijkbaar met die voor pensioenfondsen. Dat houdt onder meer in dat per kring een voldoende vereist eigen vermogen aanwezig moet zijn. Voor APF’en gelden eveneens eisen omtrent de financiële positie. Zo moet elke APF een zogenoemd weerstandsvermogen aanhouden. De omvang van dat weerstandsvermogen is mede afhankelijk van de omvang van het pensioenvermogen dat bij collectiviteitkringen is ondergebracht. Dat komt onder meer tot uiting op de vereenvoudigde balans van een APF (zie tabel 1).

Tabel 1 - Balans van Algemene Pensioenfondsen
Ultimo 2017, bedragen in miljoenen euro’s

Balans van Algemene Pensioenfondsen

De activa van Algemene Pensioenfondsen bedragen per ultimo 2017 zo’n €39 miljoen (zie tabel 1), verdeeld over activa ten behoeve van het weerstandsvermogen, (bancaire en kortlopende) vorderingen en overige activa. Op de balans van het APF staan geen pensioenvorderingen en –verplichtingen: die staan op de balans van een collectiviteitkring.