Statistisch Nieuwsbericht: Groei balansomvang van De Nederlandsche Bank vlakt af

Statistisch Nieuwsbericht
Datum 7 mei 2018

De balans van De Nederlandsche Bank (DNB) is sinds eind maart 2017 verder in omvang toegenomen tot 367 miljard euro per eind maart 2018. De toename in het afgelopen jaar is echter minder groot dan die in de voorgaande twee jaren. Deze afvlakking van de groei in de balansomvang wordt onder meer veroorzaakt door de beslissing van de Europese Centrale Bank (ECB) om het maandelijkse volume van de aankoopprogramma’s te verlagen.

Ontwikkeling effecten

Het bezit van effecten is in de afgelopen drie jaar toegenomen (+EUR 92 miljard), voornamelijk als gevolg van de aankoopprogramma’s van het Eurosysteem, die zijn gericht op het aanjagen van de inflatie. Het grootste gedeelte van die toename viel in de eerste twee jaar (+EUR 76 miljard), waarbij het aandeel van deze effecten als percentage van de totale activa van DNB tussen eind maart 2015 en eind maart 2017 is toegenomen van 22% tot 31%. Tussen eind maart 2017 en eind maart 2018 nam het bezit van effecten toe met EUR16 miljard, waarvan EUR 3 miljard in het eerste kwartaal van 2018. Dit is minder dan de stijging van EUR 10 miljard over hetzelfde kwartaal vorig jaar, omdat het volume dat maandelijks door het Eurosysteem gezamenlijk wordt aangekocht per april 2017 is verlaagd van EUR 80 miljard naar EUR 60 miljard en vervolgens per januari 2018 naar EUR 30 miljard. Eind maart 2018 bestond 80% van het effectenbezit uit door overheden uitgegeven schuldpapier, een afname met 3 procentpunt ten opzichte van een jaar eerder toen dit aandeel het hoogste niveau had bereikt in de afgelopen drie jaar. Dit komt door een relatief toenemend aandeel van bedrijfsobligaties en gedekte obligaties in de maandelijkse aankopen van het Eurosysteem.

Ontwikkeling Target2-saldo

De omvang van het Target2-saldo nam het afgelopen kwartaal toe met 41 miljard euro. Dit saldo geeft vorderingen van DNB op het Eurosysteem weer en komt voort uit grensoverschrijdende betalingen, vooral geïnitieerd door private instellingen, binnen de Europese Unie die door de centrale banken in euro worden afgewikkeld. Het aandeel van deze vorderingen als percentage van de totale activa van DNB per eind maart 2018 is 31% en grotendeels gelijk gebleven ten opzichte van een jaar eerder. De toename van het Target2-saldo tussen eind maart 2017 en eind maart 2018 (+EUR 10 miljard) is wel flink lager dan de toename in de voorgaande twee jaren (+EUR 99 miljard), wat de afvlakking van de groei in de DNB balans verder verklaart.

DNB balans in perspectief

DNB publiceert maandelijks informatie met betrekking tot haar balans op de vernieuwde website, die ook een dashboard bevat waar de balansgroei van DNB in historisch perspectief kan worden bekeken. De ECB publiceert vergelijkbare gegevens voor alle centrale banken in het eurogebied op haar eigen website zodat ook een landenvergelijking kan worden gemaakt. De veranderingen in de DNB balans over de afgelopen zes jaar volgen een soortgelijke ontwikkeling als die van andere centrale banken in het eurogebied. Vanaf eind 2014 wordt voor landen als Duitsland, Spanje, Frankrijk, Italië en Nederland een sterke groei in de balansomvang van centrale banken waargenomen. Deze groei werd ook in alle gevallen voorafgegaan door een periode waarin de balansomvang juist afnam. Overigens zijn dit cijfers van de boekhoudkundige balans. Door risicodeling in het Eurosysteem wijkt de economische balans daar aanzienlijk van af.