Nieuwe raming laat hoger Nederlands netto extern vermogen zien

Statistisch Nieuwsbericht
Datum 24 december 2018

Nederland is koploper in Europa als het gaat om het netto extern vermogen. Met ingang van dit kwartaal presenteren DNB en CBS een indicator voor het netto extern vermogen – het saldo van vorderingen en verplichtingen ten opzichte van het buitenland – tegen marktwaarde. Bij deze indicator wordt aan de activazijde van het ‘traditionele’ extern vermogen een marktwaardecorrectie gemaakt voor de buitenlandse deelnemingen van beursgenoteerde bedrijven. De correctie bedraagt in 2018K3 EUR 190 miljard. Het netto extern vermogen tegen marktwaarde is in het derde kwartaal met EUR 39 miljard toegenomen naar een omvang van EUR 690 miljard aan het eind van het kwartaal (90% van het bbp). Op de lopende rekening van de betalingsbalans realiseerde Nederland in het derde kwartaal van 2018 een overschot van EUR 21 miljard, ofwel 11% van het bruto binnenlands product (bbp) in het betreffende kwartaal. Het overschot ligt daarmee 1 procentpunt hoger dan in het derde kwartaal van 2017.

Inkomen uit buitenlandse kapitaaldeelnemingen toegenomen

Het saldo op de lopende rekening van de betalingsbalans is in het derde kwartaal van 2018 uitgekomen op EUR 21 miljard, een toename van EUR 2,5 miljard ten opzichte van 2017K3. De toename wordt gedreven door de hogere winstgevendheid van de buitenlandse dochters van Nederlandse multinationals, die heeft geresulteerd in een stijging van het inkomen uit kapitaaldeelnemingen met 9% naar EUR 45 miljard. Ook de winst die buitenlandse bedrijven realiseerden op hun deelnemingen in Nederland nam toe, maar met EUR 2 miljard (6%) was die stijging beperkter van omvang.

Het handelsoverschot op goederen- en dienstenverkeer met het buitenland is marginaal gestegen, van EUR 18 miljard een jaar geleden naar EUR 18,5 miljard in het derde kwartaal 2018. De goederenuitvoer lag bijna 7% hoger, met onderliggend een stijging van het uitvoervolume met 2,5%. De invoer steeg nog harder, met een toename van de waarde van de invoer met bijna 9% en een volumetoename van 3,5%. Zowel de invoer van aardgas als van overige energieproducten lag daarbij flink hoger dan een jaar eerder. Al met al resulteerde een lichte daling van het goederensaldo. Het dienstensaldo lag EUR 1,1 miljard hoger dan een jaar eerder. Ook in het dienstenverkeer zijn zowel de uitvoer als de invoer – over de volle breedte van de onderliggende dienstencategorieën (vervoersdiensten, reisverkeer, overige zakelijke dienstverlening en overige diensten) – toegenomen.

Hoger extern vermogen door beleggingsrendementen

Nederlandse beleggers haalden in 2018K3 goede rendementen, vooral op hun buitenlandse (beursgenoteerde) aandelen. De waarde van hun buitenlandse aandelen en participaties in beleggingsfondsen nam met EUR 22 miljard (2,6%) toe. De Nederlandse aandelen daalden juist licht in waarde (EUR -2 miljard). De netto verkopen van Nederlandse aandelen door buitenlandse beleggers (EUR -19 miljard) zijn grotendeels toe te schrijven aan de zetelverplaatsing van een Nederlandse beursgenoteerde entiteit. Deze zetelverplaatsing ging tevens gepaard met een afname van de kapitaaldeelnemingen in het buitenland, die ook los hiervan afnamen in het derde kwartaal. Ook de kapitaaldeelnemingen van buitenlandse partijen in Nederlandse dochters werden afgebouwd. Herstructureringen in de sector van bijzondere financiële instellingen speelden hierbij een grote rol.

Aanvullende indicator netto extern vermogen tegen marktwaarde

In juni 2018 hebben DNB en CBS voor het eerst consistente cijfers voor het Nederlandse netto extern vermogen gepubliceerd. Sommige directe investeringsposities worden in dit extern vermogen nog tegen boekwaarde opgenomen. Bedrijven waarvan de passivazijde beursgenoteerd is (en dus op marktwaarde) en waarvan de activazijde grotendeels uit niet op de beurs verhandelbare deelnemingen (tegen boekwaarde) bestaat, zitten hierdoor als het ware ‘scheef’ in het netto extern vermogen. Nederland kent relatief veel van dit soort bedrijven. Met ingang van dit kwartaal presenteren DNB en CBS, naast het ‘traditionele’ netto extern vermogen, tevens een indicator waarbij op basis van koersinformatie een correctie wordt gemaakt voor deze scheefhang: het netto extern vermogen tegen marktwaarde. Het Nederlandse netto extern vermogen tegen marktwaarde bedraagt eind derde kwartaal 2018 EUR 690 miljard, EUR 190 miljard meer dan het ‘traditionele’ netto extern vermogen zoals het wordt vastgesteld in het officiële raamwerk voor de sectorrekeningen (dat in 2018K3 toenam van EUR 451 miljard naar 500 miljard). In de toekomst zal het extern vermogen tegen marktwaarde binnen dit officiële raamwerk worden vastgesteld, inclusief informatie over onderliggende geografie en sectorale verdeling.