Ten geleide van het ECB Maandbericht april 2012

Nieuwsbericht
Datum 12 april 2012

In zijn op 4 april 2012 gehouden vergadering heeft de Raad van Bestuur op basis van zijn reguliere economische en monetaire analyses besloten de basisrentetarieven van de ECB onveranderd te laten.

De informatie die sinds begin maart beschikbaar is gekomen, bevestigt globaal de eerdere beoordeling van de Raad van Bestuur. De inflatie zal in 2012 waarschijnlijk boven 2% blijven, waarbij opwaartse risico’s overheersen. De Raad van Bestuur verwacht dat de prijsontwikkeling op de voor het beleid relevante termijn in overeenstemming met prijsstabiliteit zal blijven. In overeenstemming met dit beeld blijft het onderliggende tempo van de monetaire expansie gematigd. Op enquêtes gebaseerde indicatoren van de economische groei hebben zich in de eerste maanden van 2012 over het geheel genomen op laag niveau gestabiliseerd, en in de loop van het jaar wordt een gematigd herstel van de bedrijvigheid verwacht. De economische vooruitzichten blijven omgeven met neerwaartse risico’s.


De middellangetermijninflatieverwachtingen voor de economie van het eurogebied dienen stevig verankerd te blijven in overeenstemming met de doelstelling van de Raad van Bestuur het inflatiecijfer op de middellange termijn onder maar dicht bij 2% te houden. De afgelopen paar maanden heeft het Eurosysteem zowel reguliere als bijzondere monetairbeleidsmaatregelen ten uitvoer gelegd. Deze combinatie van maatregelen heeft bijgedragen tot een stabilisatie van het financiële klimaat en tot een verbetering van de transmissie van het monetair beleid. Verdere ontwikkelingen dienen nauwlettend te worden gevolgd. Het is tevens van belang voor ogen te houden dat alle bijzondere monetairbeleidsmaatregelen tijdelijk van aard zijn en dat alle benodigde instrumenten beschikbaar zijn om opwaartse risico’s voor de prijsstabiliteit op de middellange termijn krachtig en tijdig het hoofd te bieden.

 
Wat de economische analyse betreft: het reële bbp van het eurogebied is in het vierde kwartaal van 2011 met 0,3% gekrompen. Enquêtegegevens bevestigen een stabilisatie van de economische bedrijvigheid op laag niveau in de eerste maanden van 2012. De Raad van Bestuur blijft verwachten dat de economie van het eurogebied in de loop van het jaar geleidelijk zal herstellen. De vooruitzichten voor de economische bedrijvigheid zouden moeten worden ondersteund door de buitenlandse vraag, de zeer lage korte rentes in het eurogebied en alle maatregelen die zijn genomen om de goede werking van de economie van het eurogebied te bevorderen. De blijvende spanningen in de markten voor overheidsschuld in het eurogebied en de invloed daarvan op de kredietvoorwaarden, alsook het proces van balansaanpassing in de financiële en niet-financiële sector en de hoge werkloosheid in delen van het eurogebied, zullen echter naar verwachting de onderliggende groeidynamiek blijven temperen.

 
De neerwaartse risico's voor de economische vooruitzichten overheersen. Deze houden met name verband met een hernieuwde intensivering van de spanningen in de markten voor schuldpapier in het eurogebied en met de mogelijke doorwerking van deze spanningen op de reële economie van het eurogebied. De neerwaartse risico’s houden tevens verband met verdere stijgingen van de grondstoffenprijzen.

 
De HICP-inflatie op jaarbasis in het eurogebied bedroeg volgens de voorlopige (flash) raming van Eurostat in maart 2012 2,6%, ten opzichte van 2,7% in de voorafgaande drie maanden. De inflatie zal in 2012 waarschijnlijk boven 2% blijven, voornamelijk ten gevolge van de recente stijgingen van de energieprijzen en de onlangs bekendgemaakte verhogingen van indirecte belastingen. Op grond van de huidige futuresprijzen voor grondstoffen zou de inflatie op jaarbasis begin 2013 weer tot onder 2% moeten dalen. In dit verband zal de Raad van Bestuur in het bijzonder letten op tekenen van doorwerking van hogere energieprijzen op de lonen, winsten en de algemene prijsvorming. Vooruitblikkend, zou de onderliggende prijsdruk, in een omgeving van bescheiden groei in het eurogebied en stevig verankerde inflatieverwachtingen voor de lange termijn, echter beperkt moeten blijven.

 
De risico’s voor de vooruitzichten voor de HICP-inflatie in de komende jaren worden nog steeds beschouwd als globaal in evenwicht, waarbij de opwaartse risico’s op de korte termijn voornamelijk voortvloeien uit hoger dan verwachte olieprijzen en verhogingen van indirecte belastingen. Neerwaartse risico’s blijven bestaan ten gevolge van zwakker dan verwachte ontwikkelingen in de economische bedrijvigheid.

 
De monetaire analyse geeft aan dat het onderliggende tempo van de monetaire expansie gematigd is gebleven. Het groeitempo van M3 op jaarbasis was in februari 2012 2,8%, tegenover 2,5% in januari. Zowel in januari als in februari werd een versterking van de depositobasis van de banken opgetekend. Het groeitempo van de kredietverlening op jaarbasis aan de particuliere sector is gematigd gebleven, en (gecorrigeerd voor leningverkopen en -securitisatie) in februari licht gedaald tot 1,1% jaar-op-jaar, van 1,5% in januari.

 
Het groeitempo op jaarbasis van leningen aan niet-financiële vennootschappen en van leningen aan huishoudens (gecorrigeerd voor leningverkopen en -securitisatie) kwam in februari uit op respectievelijk 0,6% en 1,8%. Het volume van leningen door MFI’s aan niet-financiële vennootschappen en huishoudens is ten opzichte van de voorafgaande maand vrijwel onveranderd ongebleven.

 
De gegevens voor de geldhoeveelheid en de kredietverstrekking tot en met februari bevestigen een globale stabilisatie van de financiële situatie, waarmee een abrupte en onordelijke aanpassing van de balansen van kredietinstellingen is voorkomen, zoals met de door het Eurosysteem genomen maatregelen werd beoogd. De financieringsvoorwaarden voor banken zijn over het algemeen verbeterd, en er is sprake geweest van toegenomen uitgifte-activiteit en een heropening van enkele segmenten van de financieringsmarkten. De vraag naar krediet blijft zwak in het licht van nog steeds gematigde economische bedrijvigheid en van het verdergaande proces van balansaanpassing in niet-financiële sectoren. Het zal enige tijd vergen voordat de volle ondersteunende invloed van de bijzondere maatregelen van het Eurosysteem zich zal doen gelden en een positief effect zal hebben op de groei van de kredietverlening wanneer de vraag zich herstelt. In dit kader dient te worden opgemerkt dat de tweede langerlopende herfinancieringstransactie met een looptijd van drie jaar slechts op 1 maart 2012 is verrekend.

 
Na de stabilisatie van het financiële klimaat, is het van groot belang dat banken hun veerkracht verder versterken, onder meer door winsten in te houden. De gezondheid van de balansen van banken is een essentiële factor bij het faciliteren van zowel een passende kredietverlening aan de economie als de normalisering van alle financieringskanalen.
Kortom: de economische analyse geeft aan dat de prijsontwikkelingen in overeenstemming zouden moeten blijven met prijsstabiliteit op de middellange termijn. Een toetsing aan de uitkomsten van de monetaire analyse bevestigt dit beeld.

 
De Raad van Bestuur roept, om het vertrouwen, duurzame groei en de werkgelegenheid te bevorderen, regeringen op hun begrotingspositie weer gezond te maken en krachtige structurele hervormingen door te voeren. De verplichtingen uit hoofde van het Stabiliteits- en Groeipact dienen volledig gestand te worden gedaan en zwakten in het concurrentievermogen dienen met kracht te worden aangepakt. Nationale beleidsmakers dienen volledig aan hun verantwoordelijkheden te voldoen om de duurzaamheid van hun begroting zeker te stellen, het aanpassingsvermogen van de product- en arbeidsmarkten te vergroten, de productiviteit en het concurrentievermogen te versterken en de gezondheid van hun financiële stelsel te waarborgen. Met name landen die in termen van kosten aan concurrentievermogen hebben ingeboet, dienen te zorgen voor afdoende loonaanpassingen en bevordering van de productiviteitsgroei.

 
Hierbij dient niet te worden vergeten dat het gemeenschappelijk monetair beleid zich uiteraard primair richt op het handhaven van de prijsstabiliteit op middellange termijn voor het eurogebied als geheel.  Het is aan nationale beleidsmakers om in eigen land ontwikkelingen te stimuleren die het concurrentievermogen van hun economie ondersteunen. Zowel verstandig begrotingsbeleid als concurrerende en flexibele product- en arbeidsmarkten zijn van cruciaal belang voor de werking van de economie van het eurogebied.

 
De Engelstalige versie van dit Maandbericht bevat drie artikelen. In het eerste artikel wordt een analyse gegeven van kwesties rondom de houdbaarheid van de overheidsschuld in het eurogebied. In het tweede artikel worden de ontwikkelingen in de prijzen en kosten tijdens de recessie van 2008-2009 behandeld, terwijl in het derde artikel wordt ingegaan op het kader voor en de belangrijkste grondslagen van de financiële verslaggeving en administratie van het Eurosysteem.