Ten geleide van het ECB Maandbericht november 2012

Nieuwsbericht
Datum 16 november 2012

In zijn op 8 november gehouden vergadering heeft de Raad van Bestuur op basis van zijn reguliere economische en monetaire analyses besloten de basisrentetarieven van de ECB onveranderd te laten.

Ten gevolge van hoge energieprijzen en verhogingen van de indirecte belastingen in enkele landen van het eurogebied is het waarschijnlijk dat de inflatie gedurende de rest van 2012 boven 2% zal blijven. De verwachting is dat de inflatie in de loop van het volgend jaar weer tot onder dat niveau zal dalen en in overeenstemming zal blijven met prijsstabiliteit op de beleidsrelevante termijn. In overeenstemming met dit beeld blijft het onderliggende tempo van de monetaire expansie gematigd. De inflatieverwachtingen voor het eurogebied blijven stevig verankerd in overeenstemming met de doelstelling van de Raad van Bestuur het inflatiecijfer op de middellange termijn onder maar dicht bij 2% te houden. De economische bedrijvigheid in het eurogebied zal naar verwachting zwak blijven, hoewel deze gesteund blijft worden door de monetairbeleidskoers van de Raad van Bestuur en het vertrouwen op de financiële markten zichtbaar verbeterd is na de besluiten van de Raad ten aanzien van de Rechtstreekse Monetaire Transacties. Tegelijkertijd blijven het noodzakelijke proces van balansaanpassing in grote delen van de financiële en niet-financiële sector en de hoge onzekerheid druk uitoefenen op de economische vooruitzichten. Het is van essentieel belang dat overheden het vertrouwen ondersteunen door krachtdadig de noodzakelijke maatregelen door te voeren om zowel structurele als begrotingsonevenwichtigheden terug te dringen en voortgang te boeken met de herstructurering van de financiële sector.

De Raad van Bestuur blijft er ten volle naar streven de gemeenschappelijkheid van zijn monetair beleid te bewaren en te zorgen voor de gepaste transmissie van de beleidskoers naar de reële economie in het gehele eurogebied. De Raad staat klaar Rechtstreekse Monetaire Transacties uit te voeren, hetgeen extreme scenario’s zal helpen voorkomen, en zal op die manier de bezorgdheid dat destructieve krachten zich werkelijk zullen voordoen, duidelijk terugdringen.

Wat de economische analyse betreft: de reële bbp-groei van het eurogebied is in het tweede kwartaal van 2012 kwartaal-op-kwartaal met 0,2% gekrompen, na een vlakke groei in het voorafgaande kwartaal. Ten aanzien van de tweede helft van 2012 blijven de beschikbare indicatoren duiden op zwakke bedrijvigheid. Terwijl de gegevens over de industriële productie in juli/augustus duidden op enige veerkracht, wijzen de meest recente gegevens voor de economie als geheel tot in het vierde kwartaal niet op verbetering tegen het einde van het jaar.

Wat betreft volgend jaar, zal de groeidynamiek naar verwachting zwak blijven. Deze blijft worden ondersteund door de gewone en bijzondere monetairbeleidsmaatregelen van de ECB, maar het noodzakelijke proces van balansaanpassing in de financiële en niet-financiële sector en een ongelijk wereldwijd herstel zullen het tempo van het herstel blijven drukken. De risico’s voor de economische vooruitzichten voor het eurogebied blijven van neerwaartse aard.

De HICP-inflatie op jaarbasis in het eurogebied bedroeg volgens de voorlopige (flash) raming van Eurostat in oktober 2012 2,5%, vergeleken met 2,6% in september en augustus. Op grond van de huidige futuresprijzen voor olie zou de inflatie op verhoogd niveau kunnen blijven alvorens in de loop van volgend jaar weer tot onder 2% te dalen. In een klimaat van bescheiden groei in het eurogebied en stevig verankerde inflatieverwachtingen voor de lange termijn, zou de onderliggende prijsdruk gedurende de beleidsrelevante periode gematigd moeten blijven. Het huidige niveau van de inflatie zou aldus tijdelijk moeten blijven. De Raad van Bestuur zal de verdere ontwikkelingen in de kosten, lonen en prijzen nauwlettend blijven volgen.

De risico’s voor de vooruitzichten voor de prijsontwikkeling blijven op de middellange termijn globaal in evenwicht. De opwaartse risico’s vloeien voort uit verdere verhogingen van indirecte belastingen ten gevolge van de noodzakelijke begrotingsconsolidatie. De voornaamste neerwaartse risico’s houden verband met de invloed van zwakker dan verwachte groei in het eurogebied, in het geval van een hernieuwde intensivering van de spanningen in de financiële markten, en de effecten daarvan op de binnenlandse componenten van de inflatie.

Wat de monetaire analyse betreft, blijft het onderliggende tempo van de monetaire expansie gematigd. Het groeitempo van M3 op jaarbasis daalde in september 2012 tot 2,7%, vanaf de 2,8% die in augustus werd opgetekend. De maandelijkse uitstroom uit M3 weerspiegelde in zekere mate de ommekeer van portefeuilleverschuivingen naar de meest liquide componenten van M3. Dienovereenkomstig daalde het twaalfmaands groeitempo van M1 in september tot 5,0%, van 5,2% in augustus. Tegelijkertijd werd een versterking van de depositobasis van banken in enkele landen met problemen opgetekend, in een omgeving van verbeterend vertrouwen onder beleggers in het eurogebied.

Het groeitempo op jaarbasis van leningen aan de particuliere sector (gecorrigeerd voor verkopen van leningen en securitisatie) daalde in september verder tot -0,4%, vanaf -0,2% in augustus. Deze ontwikkeling was voornamelijk het gevolg van verdere netto aflossingen van leningen aan niet-financiële vennootschappen, hetgeen leidde tot een twaalfmaands groeitempo van deze leningen van -1,2%, vergeleken met een van -0,5% in augustus. De groei op jaarbasis van door MFI’s verstrekte leningen aan huishoudens bleef in september onveranderd op 0,9%. De gematigde kredietdynamiek weerspiegelt grotendeels de zwakke vooruitzichten voor het bbp, verhoogde risicoaversie en de aanhoudende aanpassing van de balansen van huishoudens en ondernemingen, die alle druk uitoefenen op de kredietvraag. Tegelijkertijd blijven in een aantal landen van het eurogebied de segmentering van de financiële markten en kapitaalbeperkingen voor banken de kredietverstrekking beperken. De recente uitkomsten van de enquête naar de bancaire kredietverstrekking voor het derde kwartaal van 2012 onderschrijven deze beoordeling.
De gezondheid van de balansen van banken is een sleutelelement in de totstandkoming van zowel een passende kredietverlening aan de economie als de normalisering van alle financieringskanalen, om op die manier bij te dragen aan een toereikende transmissie van het monetair beleid naar de financieringsvoorwaarden van de niet-financiële sector in de verschillende landen van het eurogebied. Het is derhalve van essentieel belang dat de schokbestendigheid van banken waar nodig verder wordt versterkt.

Kortom: de economische analyse geeft aan dat de prijsontwikkelingen in overeenstemming zouden moeten blijven met prijsstabiliteit op de middellange termijn. Een toetsing aan de uitkomsten van de monetaire analyse bevestigt dit beeld.

Andere terreinen van het economisch beleid dienen een aanzienlijke bijdrage te leveren teneinde een verdere stabilisering van de financiële markten en een verbetering van de groeivooruitzichten te waarborgen. Structurele hervormingen zijn van cruciaal belang om het groeipotentieel van de landen van het eurogebied meer kracht te geven en de werkgelegenheid te verbeteren.

 

Beleidsmaatregelen zijn eveneens nodig om het aanpassingsvermogen van de economieën van het eurogebied te vergroten teneinde het huidige proces van terugdraaien van bestaande onevenwichtigheden te voltooien. Zichtbare vooruitgang wordt geboekt met de correctie van de arbeidskosten per eenheid product en van onevenwichtigheden op lopende rekeningen. Verdere maatregelen ter versterking van de arbeidsmarktflexibiliteit en arbeidsmobiliteit in het gehele eurogebied zijn echter gewettigd. Dergelijke structurele maatregelen zouden eveneens een aanvulling en ondersteuning vormen voor de begrotingsconsolidatie en schuldhoudbaarheid. Wat het begrotingsbeleid betreft, zijn er duidelijke tekenen dat de consolidatie-inspanningen in de landen van het eurogebied vruchten afwerpen. Het is van cruciaal belang dat de inspanningen gericht op herstel van gezonde begrotingsposities worden volgehouden, in overeenstemming met de krachtens het Stabiliteits- en Groeipact gedane toezeggingen en de aanbevelingen in het kader van het Europees Semester van 2012. Volledige naleving van het versterkte begrotings- en economischbestuurskader van de EU, met inbegrip van de snelle tenuitvoerlegging van het begrotingsverdrag, zal een sterk signaal afgeven aan de markten en het vertrouwen in de gezondheid van overheidsfinanciën versterken.

De Raad van Bestuur neemt notitie van de op 18 oktober 2012 aangenomen conclusies van de Europese Raad ten aanzien van de voltooiing van de Economische en Monetaire Unie. In de context van maatregelen ter verwezenlijking van een geïntegreerd financieel kader, verwelkomt de Raad met name de doelstelling vóór 1 januari 2013 het wetgevingskader voor een Gemeenschappelijk Toezichtmechanisme overeen te komen, om zo dit Gemeenschappelijk Toezichtmechanisme in de loop van 2013 operationeel te doen worden.

De Engelstalige versie van het Maandbericht van deze maand bevat twee artikelen. In het eerste artikel wordt gekeken naar de ontwikkelingen in de inflatieverschillen binnen het eurogebied over de afgelopen tien jaar en worden de factoren achter die ontwikkelingen in kaart gebracht. In het tweede artikel worden de recente economische en financiële ontwikkelingen de EU-kandidaatlanden geïnventariseerd en worden de uitdagingen die op de weg naar het EU-lidmaatschap nog bestaan, uiteengezet.