Huishoudens onttrekken geld aan beleggingsfondsen

Statistisch Nieuwsbericht
Datum 26 april 2012

In 2011 is het fondsvermogen van Nederlandse beleggingsinstellingen met 4,8% (EUR 22,1 miljard) gestegen tot EUR 478,8 miljard. De groei van het fondsvermogen werd volledig veroorzaakt door een netto-inleg van EUR 26,7 miljard.

Op de participaties van beleggingsinstellingen werd een verlies geleden van EUR 17,6 miljard (noot 1). Dit verlies werd met name veroorzaakt door de wereldwijd gedaalde aandelenkoersen. In 2011 daalde de AEX-index met 11,9% en de MSCI World Index (benchmark gemeten in euro’s) met 4,5%. In 2010 steeg het fondsvermogen van de Nederlandse beleggingsinstellingen nog met 12,7% (EUR 51,6 miljard). Het aantal beleggingsinstellingen nam toe van 1413 in 2010 naar 1468 in 2011.

Pensioenfondsen zijn de belangrijkste houders van de participaties van de Nederlandse beleggingsinstellingen. Zij hebben ultimo 2011 ter waarde van EUR 383,6 miljard aan participaties van Nederlandse beleggingsinstellingen in bezit (noot 2). Dit komt overeen met een aandeel van 80,1% op basis van de waarde van uitgegeven participaties (zie figuur 1). Ultimo 2010 hadden pensioenfondsen voor EUR 348,7 miljard in Nederlandse beleggingsfondsen belegd.

Houderschap Nederlandse beleggingsinstellingen (ultimo 2011)

* De restpost overige sectoren bestaat uit de sectoren overheid, de overige financiële instellingen, de niet- financiële vennootschappen en de monetair-financiële instellingen.

 

Pensioenfondsen legden in 2011 voor EUR 33,3 miljard in in Nederlandse beleggingsinstellingen. Dit bedrag is opwaarts vertekend door onder meer zogeheten overhevelingen waarbij pensioenfondsen ter waarde van EUR 21,3 miljard direct aangehouden beleggingen overhevelden naar beleggingsfondsen (noot 3). Na pensioenfondsen zijn verzekeraars (6,8%) en beleggingsinstellingen zelf (6,2%) de belangrijkste houders van participaties van Nederlandse beleggingsinstellingen. Huishoudens hebben 4,5% in bezit per ultimo 2011. 
  
De beleggingen van huishoudens in Nederlandse beleggingsinstellingen zijn afgenomen van EUR 31,2 miljard in 2010 naar EUR 21,5 miljard in 2011 (zie figuur 2). Deze forse afname werd vooral veroorzaakt door een netto-onttrekking van EUR 7,5 miljard. De relatief hoge netto-uitstroom is grotendeels het gevolg van de omwisseling van de Rabobank Ledencertificaten in oktober 2011 ter waarde van EUR 6,7 miljard (waarvan een groot deel in bezit van huishoudens was)(noot 4). In 2010 legden huishoudens netto EUR 12 miljoen in in Nederlandse beleggingsfondsen.

Beleggingen van huishoudens in beleggingsinstellingen

Ook het bezit van huishoudens in buitenlandse beleggingsinstellingen is afgenomen. De beleggingen in buitenlandse beleggingsfondsen daalden van EUR 26,7 miljard in 2010 naar 24,5 miljard in 2011. Huishoudens onttrokken voor EUR 0,9 miljard aan buitenlandse beleggingsinstellingen in het afgelopen kalenderjaar. In 2010 werd er nog voor EUR 2,2 miljard door huishoudens in buitenlandse beleggingsfondsen ingelegd. De toegenomen risico-aversie onder huishoudens zou ten grondslag kunnen liggen aan de netto-verkoop van participaties van zowel Nederlandse als buitenlandse beleggingsfondsen door Nederlandse huishoudens in 2011. 

 

Voor nadere informatie kunt u contact opnemen met Herman Lutke Schipholt (020-524 2712, 06-524 96 900) en Kees Verhagen (tel. 020-524 2272, 06-211 23 922).
 
Noot

1 De overige verschillen bedroegen EUR 12,9 miljard in 2011. Het gaat hierbij onder andere om populatieverschillen en verschillen door statistische bewerkingen van de cijfers. 
2  Zie tabel 6.3 op de pagina 'Beleggingsinstellingen' voor de (gereviseerde) statistieken inzake houderschap van de Nederlandse beleggingsinstellingen.
3 Het relatief grote belang van pensioenfondsen in Nederlandse beleggingsinstellingen komt doordat dat beheerders van pensioenfondsen een aantal jaren geleden zogeheten fondsen voor gemene rekening (fgr’s) hebben opgericht, waarin pensioenfondsen een deel van hun vermogen hebben ondergebracht. Deze fgr’s staan ook open voor andere pensioenfondsen.
4 De Rabobank Ledencertificaten werden beschouwd als participaties die werden uitgegeven door een beleggingsinstelling, namelijk Rabobank Ledencertificaten NV. Deze beleggingsinstelling belegde zelf in een diep achtergestelde lening van Rabobank Nederland. De nieuwe Rabobank Ledencertificaten betreffen participaties die rechtstreeks door Rabobank Nederland zijn uitgegeven.