Lagere schuldemissies en hogere aandelenemissies

Statistisch Nieuwsbericht
Datum 9 februari 2016

In het vierde kwartaal van 2015 daalde de uitgifte van kapitaalmarkt- en geldmarktpapier naar een vrij laag niveau. Op de aandelenmarkt was juist sprake van een relatief grote activiteit, mede door de beursgang van ABN Amro.

Geringere kapitaalmarktemissies
In het vierde kwartaal van 2015 haalden Nederlandse instellingen met de uitgiftes van kapitaalmarktpapier een bedrag van EUR 50 miljard op. Dat ligt dicht tegen de ondergrens uit de afgelopen jaren (grafiek 1).

Zoals altijd in het laatste kwartaal waren er relatief weinig emissies door de overheid. Maar het lagere emissieniveau van kapitaalmarktpapier kwam vooral voor rekening van de overige financiële instellingen. De special purpose vehicles gaven nauwelijks kapitaalmarktpapier uit doordat er maar enkele leningen werden gesecuritiseerd. 

Ondanks de geringe emissie-activiteit bleef het totaal uitstaande bedrag aan kapitaalmarktpapier in het vierde kwartaal ongeveer gelijk, op iets minder dan EUR 1750 miljard. Er hoefde namelijk ook minder kapitaalmarktpapier te worden afgelost dan in het derde kwartaal. En door de depreciatie van de euro steeg het in vreemde valuta genoteerde kapitaalmarktpapier in waarde. 

Iets minder dan een derde van het totale kapitaalmarktpapier luidt op dit moment in niet-euro valuta’s. Voor het overgrote deel staat het niet-euro kapitaalmarktpapier op de balans bij banken en bijzondere financiële instellingen. Bij dit type schuldpapier wordt doorgaans een vaste rente afgesproken. Heeft bij het niet-euro kapitaalmarktpapier slechts iets meer dan 15% een variabele rente, bij het euro-kapitaalmarktpapier is dat circa 30%. 

Beperktere geldmarktemissies
Ook op het geldmarktsegment van de schuldmarkt heerste een relatieve rust (grafiek 1). Nederlandse instellingen emitteerden in het vierde kwartaal voor EUR 55 miljard aan geldmarktpapier. Er waren vooral weinig uitgiftes in vreemde valuta’s. Het emissieniveau in niet-euro geldmarktpapier bedroeg in 2015K4 minder dan EUR 18 miljard, circa EUR 10 miljard onder het niveau dat in de voorgaande jaren gebruikelijk was. 

Doordat de aflossingen op geldmarktpapier aanzienlijk hoger uitkwamen dan de bruto-emissies, daalde het totale uitstaande geldmarktpapier. Het huidige niveau van ongeveer EUR 105 miljard is het laagste niveau sinds de crisis. Al met al is het aandeel van geldmarktpapier in het totale schuldpapier sterk afgenomen. In het meest recente kwartaal bedraagt dat circa 5,5%, terwijl in de periode 2010-2012 een niveau van 9 á 10% werd bereikt. Vooral bij banken is een afname te zien. 

Meer aandelenemissies
Op de aandelenmarkt was juist sprake van een relatief grote activiteit. Met nieuwe aandelen werd in het vierde kwartaal van 2015 bijna EUR 6 miljard uit de markt gehaald. Dat is het hoogste bedrag in twee jaar tijd (grafiek 2). Van de recente emissies sprong de beursgang van ABN Amro het meest in het oog. De houdstermaatschappij, de ABN AMRO Group, bracht iets minder dan een kwart van de aandelen naar de beurs, goed voor een bedrag van EUR 3,8 miljard.

Aan het einde van 2015 bedroeg de totale marktwaarde van de aandelen van Nederlandse entiteiten iets minder dan EUR 750 miljard. De niet-financiële vennootschappen tekenden voor ongeveer de helft van die marktwaarde, de houdstermaatschappijen en hulpbedrijven voor het overgrote deel van de rest. Bij de hulpbedrijven gaat het om de hoofdkantoren van financiële concerns. Tot de houdstermaatschappijen behoren naast financieringsdochters van Nederlandse moeders, ook dochtermaatschappijen die aandelen uitgeven voor de buitenlandse moeders. Deze ondernemingsgroepen staan vaak niet aan de Amsterdams beurs genoteerd, maar aan beurzen elders.