Nederlandse beleggingsinstellingen bereiken recordomvang

Statistisch Nieuwsbericht
Datum 13 december 2016

In het derde kwartaal van 2016 steeg het balanstotaal van beleggingsinstellingen tot het hoogste niveau ooit: EUR 823 miljard. De stijging van het balanstotaal werd grotendeels veroorzaakt door waardestijgingen van beursgenoteerde aandelen. Aandelen- en obligatiefondsen beheren gezamenlijk 69% van het vermogen van de sector en vormen daarmee nog steeds de grootste fondscategorieën. Het snelst groeiende soort fondsen betreft echter de hypotheekfondsen, die in het afgelopen kwartaal hun omvang met 15% zagen toenemen tot EUR 22 miljard.

Nederlandse beleggingsinstellingen bereikten in het derde kwartaal van 2016 een nieuw vermogensrecord. Het totale belegd vermogen groeide met 2,2% naar EUR 823 miljard. Aandelen- en obligatiefondsen zijn binnen de sector nog steeds de grootste beleggingscategorieën; zij beheren respectievelijk EUR 285 miljard en EUR 280 miljard aan vermogen. Desondanks is het huidige vermogen van beide typen fondsen lager dan in het eerste kwartaal van 2015, toen het belegd vermogen van beleggingsinstellingen ook een record bereikte. De balanstotalen van deze fondstypen waren indertijd respectievelijk EUR 300 miljard en EUR 283 miljard. Het verschil wordt grotendeels verklaard door de snelle tussentijdse opkomst van hypotheekfondsen, die vooral in woninghypotheken aan Nederlandse huishoudens beleggen en in de statistieken van DNB worden gecategoriseerd in de beleggingscategorie overige fondsen. Zij groeiden sinds het eerste kwartaal van 2015 van EUR 7,5 miljard naar EUR 22,0 miljard. Ook in het afgelopen kwartaal steeg het belegd vermogen van deze fondsen, ditmaal met bijna EUR 3 miljard.

Figuur 1 - Beleggingen van Nederlandse beleggingsfondsen Figuur 2 - Rendement Nederlandse beleggingsfondsen

Het stijging van het balanstotaal van beleggingsfondsen in het afgelopen kwartaal is voor het grootste deel te herleiden tot een waardestijging van door fondsen aangehouden beursgenoteerde aandelen, die EUR 13,2 miljard betrof. Daarmee is het rendement van de aandelenfondsen (5,3% kwartaal-op-kwartaal) ook hoger dan bij andere fondsencategorieën (2,6% voor de hele sector). Ook een netto-inleg in aandelenfondsen door beleggers ter waarde van EUR 5,0 miljard droeg bij aan de stijging van het totale vermogen.

De beleggingen van Nederlandse beleggingsfondsen in obligaties bleven in het afgelopen kwartaal redelijk constant op een niveau van ongeveer EUR 259 miljard. Weliswaar daalde het beheerd vermogen van obligatiefondsen met EUR 3 miljard (kwartaal-op-kwartaal), maar dit werd door fondsen voornamelijk opgevangen door andere activa dan obligaties te verkopen. Dit betrof bijvoorbeeld participaties in andere beleggingsinstellingen. Het rendement van obligatiefondsen was met 1,2% kwartaal-op-kwartaal positief.