Statistisch nieuwsbericht: Nederlandse aandelenfondsen boeken grootste verlies ooit

Statistisch Nieuwsbericht
Datum 18 februari 2019

De koersval op aandelenbeurzen eind vorig jaar heeft het grootste verlies ooit bij Nederlandse beleggingsinstellingen veroorzaakt. Aandelenfondsen zagen in het vierde kwartaal van 2018 de waarde van hun aangehouden aandelen met EUR 44 miljard dalen. Samen met enkele andere ontwikkelingen resulteerde dit in een daling van het beheerd vermogen van Nederlandse beleggingsfondsen met EUR 56 miljard. Dit vermogen viel daarmee per eind 2018 terug naar het niveau van begin 2017.

Belegd vermogen van Nederlandse fondsen terug op het niveau van begin 2017

In het vierde kwartaal 2018 is het belegd vermogen van Nederlandse beleggingsinstellingen gedaald van EUR 906 miljard naar EUR 850 miljard. Daarmee is het vermogen van de fondsen bijna terug op het niveau van begin 2017, toen het vermogen EUR 857 miljard bedroeg (zie figuur 1). De daling is grotendeels te verklaren door een koersdaling van de aandelen en participaties in de portefeuille van aandelenfondsen van EUR 44 miljard. Deze groep fondsen zag haar belegd vermogen in totaal dalen van EUR 358 miljard naar EUR 314 miljard, ofwel 12% ten opzichte van het vorige kwartaal. Aangezien pensioenfondsen de grootste beleggers zijn in aandelenfondsen, worden ze het meeste geraakt bij de koersdaling. Gemengde fondsen zijn net als aandelenfondsen in waarde afgenomen, van EUR 18 miljard naar EUR 16,5 miljard, ook grotendeels door het negatieve effect in aandelenmarkten. De gemeten daling is ongeveer in lijn met de verliezen op internationale aandelenbeurzen in dezelfde periode: in Nederland verloor de AEX 12,2%, in Amerika noteerde de S&P een verlies van 12,6%, en de wereldindex MSCI World noteerde 12,4% negatief. In de eerste maand van 2019 hebben deze aandelenindices overigens wel enig herstel laten zien.

Andere soorten fondsen tonen beperkte koersbewegingen

Andere soorten beleggingsfondsen werden beperkt geraakt door de bewegingen in aandelenmarkt. Zo is het vermogen van obligatiefondsen en vastgoedfondsen stabiel gebleven rond EUR 230 miljard respectievelijk EUR 124 miljard. Bij hedge fondsen vond een onttrekking van gelden door investeerders plaats van EUR 2,3 miljard in totaal. Mede door aflossing van leningen daalde het vermogen van de categorie ‘overige fondsen’, waaronder private equity en hypothekenfondsen, van EUR 150 miljard naar EUR 143 miljard.

Onttrekkingen aan beleggingsfondsen bedroegen bijna EUR 6 miljard

In dit kwartaal onttrokken investeerders netto EUR 5,8 miljard aan gelden uit Nederlandse beleggingsfondsen. Hiervan kwam EUR 4,7 miljard voor rekening van pensioenfondsen en EUR 1,1 miljard voor rekening van andere beleggingsfondsen. Daarmee maakten beleggers een tegengestelde beweging ten opzichte van het derde kwartaal; toen werd netto juist EUR 6,0 in de Nederlandse beleggingsfondsen belegd.

Meer informatie

Gegevens over de Nederlandse beleggingsinstellingen zijn hier te vinden