Praktijkvoorbeeld deskundigheidstoets: geen verstand van verzekeren?

Nieuwsbericht
Datum 19 september 2011

Vanuit de sector krijgt DNB regelmatig de vraag hoe wij invulling geven aan de deskundigheidstoets voor bestuurders van verzekeraars. Om meer inzicht te geven in het proces en de wijze waarop DNB beoordeelt, is hier een fictief praktijkgeval beschreven.

Begin april werd De Nederlandsche Bank (DNB) benaderd door een kleine coöperatieve verzekeraar voor het toetsen van een nieuwe bestuurder. Sinds de inwerkingtreding van de nieuwe beleidsregel deskundigheid (zie kader) toetst DNB beleidsbepalers (onder wie bestuurders) uitgebreider en daarmee grondiger dan voorheen. Ook als het om een bestuurder uit de ledenkring gaat, zoals in dit geval.

Uit de van tevoren toegestuurde documentatie, waaronder het Meldingsformulier voorgenomen benoeming en het cv van de kandidaat, bleek de potentiële bestuurder over een relevant HBO-diploma te beschikken én over financiële kennis en concrete werkervaring op financieel gebied. Dat was precies de kennis en ervaring die voor deze bestuursfunctie relevant was. In potentie zag alles er dan ook goed uit.
Sinds de invoering van de nieuwe beleidsregel nodigt DNB kandidaat-bestuurders van verzekeraars uit op gesprek, onder andere om te bepalen of iemands deskundigheid op peil is en of iemand bij de betreffende instelling en zittende bestuurders past. Tijdens het gesprek met de voorgedragen bestuurder bleek toch niet alles op orde te zijn. De kandidaat bleek weliswaar over goede financiële kennis te beschikken, maar niet op het gebied van verzekeren. Zo kon hij geen antwoord geven op vragen die DNB stelde over de producten van de verzekeraar. Ook vragen over relevante wet- en regelgeving, waaronder Solvency II, kon hij niet beantwoorden. Bovendien wist hij nog niet precies welke taken hij zou krijgen, en ook niet welke taken de andere bestuurders hadden. ‘Ik dacht: ik loop eerst een jaartje mee en bouw die kennis dan wel op,’ aldus de kandidaat. Dat kan dus niet meer sinds de nieuwe beleidsregel van kracht is! Iemand mag voorafgaand aan zijn voordracht als bestuurder wel een tijdje informeel meelopen met het bestuur om de benodigde kennis, ervaring en competenties op te doen. Maar hij of zij kan daar niet pas mee beginnen op het moment dat zijn of haar deskundigheid door de toezichthouder getoetst wordt. De minimale basiskennis moet dan al aanwezig zijn.
Direct na het gesprek kreeg DNB een telefoontje van de verzekeraar dat die de kandidaat-bestuurder terug wenste te trekken, wat zij vervolgens formeel schriftelijk bevestigden. Zij hadden door het gesprek de indruk gekregen dat DNB de kandidaat niet zou goedkeuren. Die indruk was terecht: je komt als potentiële bestuurder niet meer door de toetsing heen als je op het moment van de toetsing niet deskundig genoeg wordt bevonden, en dat was hier het geval. Dat je zowel bij aantreden als daarna deskundig moet zijn, staat overigens ook uitgebreid beschreven in de beleidsregel. Hier blijkt vaak overheen gelezen te worden. Overigens is het niet de bedoeling dat instellingen na het gesprek opeens de voorgenomen benoeming en daarmee de melding intrekken. Dit kán bij DNB namelijk ook vragen oproepen over de deskundigheid van het zittende bestuur. Het is natuurlijk de bedoeling dat zij alleen kandidaat-bestuurders voordragen die de benodigde kennis, vaardigheden en het bijbehorende professionele gedrag in huis hebben.
Reactie verzekeraar
‘Wij zijn erg geschrokken van het gesprek bij DNB. We hadden rekening gehouden met de nieuwe beleidsregel en bewust iemand met HBO-niveau gezocht. Bovendien hadden we goed naar de accounttoezichthouder geluisterd, die ons had gezegd uit te kijken naar iemand met financiële kennis. En we hadden al een opleidingsprogramma klaarliggen, met de bedoeling hiermee na goedkeuring door DNB aan de slag te gaan. Naar aanleiding van het gesprek met DNB hebben we in overleg met de kandidaat besloten de melding in te trekken. Dat was nog spannend, want we waren bang dat hij door al het gedoe zou afhaken. Dat zou ontzettend jammer zijn, want met zijn financiële achtergrond is hij voor ons echt een aanwinst. Gelukkig zijn we er samen uitgekomen. De afspraak is nu dat hij eerst het opleidingsprogramma doorloopt. Dat hoeft niet lang te duren, want we zijn een redelijk eenvoudige organisatie. Vervolgens melden we hem opnieuw als beleidsbepaler aan bij DNB in de verwachting dat de toetsing een positieve uitkomst zal hebben.’

Beleidsregel deskundigheid 2011
In de gezamenlijke beleidsregel deskundigheid van DNB/AFM (Autoriteit Financiële Markten) is uitgewerkt wat deskundigheid inhoudt (namelijk kennis, vaardigheden en professioneel gedrag) en hoe die kan worden aangetoond bij de toetsing van de deskundigheid van beleidsbepalers van financiële ondernemingen, (beroeps)pensioenfondsen en trustkantoren (namelijk door opleiding, werkervaring en competenties). De nieuwe beleidsregel is per 1 januari van dit jaar van kracht. Aan de hand van voorbeelden uit de praktijk zal DNB in deze rubriek de concrete toepassing van deze beleidsregel nader duiden.