614 - Fiscaal federalisme: relevant voor Europa?

Wetenschappelijke publicatie
Publicatiedatum 1 maart 2000

Bij de vorming van de Monetaire Unie in Europa is het monetaire instrument gecentraliseerd, maar het fiscale instrument is binnen de jurisdictie van de lidstaten gebleven. Het is nog onduidelijk hoe het nationale begrotingsbeleid zal inwerken op het gemeenschappelijke monetaire beleid en of er sprake zal zijn van toenemende druk tot het instellen van een gemeenschappelijke fiscale tegenhanger. Dit rapport heeft twee doelstellingen: ten eerste het beschrijven van de federale structuur van de VS en de relatieve omvang van elk overheidsniveau. Ten tweede, het toepassen van het voorbeeld van de VS als een vergelijkingsmaatstaf voor Europa. We behandelen de literatuur die ingaat op de vraag of Europa de VS moet nabootsen wat betreft budgettaire structuur. We concluderen dat deze literatuur niet ondubbelzinnig aantoont dat een federalistische structuur noodzakelijk is. Het is echter wel duidelijk dat voortgang naar een federalistische structuur niet alleen economische aanpassingen vergt, maar ook aanpassingen die een meer politiek-economisch karakter kunnen hebben. Twee vragen resteren: zorgt het Maastricht-scenario voor een succesvolle monetaire en budgettaire samenwerking? En zo niet, is Europa bereid tot de noodzakelijke veranderingen om dit te garanderen? Trefwoorden: fiscaal federalisme, stabilisatie, herverdeling, monetaire unie, asymmetrische schokken JEL codes: E62, H60, H61