Pensioenen: dekkingsgraad

Of een pensioenfonds de pensioenen mag verhogen of juist moet verlagen, hangt af van zijn financiële positie. De graadmeter hiervoor is de dekkingsgraad.

Man op de fiets - Pensioenen: dekkingsgraad

Lees meer over:

De dekkingsgraad is een graadmeter voor de financiële gezondheid van een pensioenfonds. Hij geeft aan of een fonds voldoende geld in kas heeft om aan zijn verplichtingen te voldoen. Met andere woorden: of het in staat is de pensioenen uit te keren. Niet alleen aan huidige, maar ook aan toekomstige gepensioneerden. De dekkingsgraad wordt uitgedrukt in een percentage.

Hoe bereken je de dekkingsgraad?

De dekkingsgraad bereken je door de waarde van de beleggingen (in bijvoorbeeld aandelen en obligaties) te delen door de waarde van de pensioenverplichtingen (alle huidige en toekomstige pensioenen):

                          waarde beleggingen pensioenfonds
Dekkingsgraad = ──────────────────────── x 100%
                          waarde verplichtingen pensioenfonds

De huidige waarde van de verplichtingen van een pensioenfonds wordt berekend met de de rekenrente.

Dekkingsgraad bepaalt wat pensioenfonds wel en niet mag

Er gelden wettelijke regels voor de dekkingsgraad. Bijvoorbeeld: alleen als de dekkingsgraad boven de 110% is, mag een pensioenfonds de pensioenen (gedeeltelijk) indexeren, oftewel (gedeeltelijk) laten meestijgen met de prijzen. En als de dekkingsgraad te laag is, moet een pensioenfonds maatregelen nemen om zijn financiële situatie te verbeteren.

Regels dekkingsgraad:

Dekkingsgraad

<104%

104-110%

≥ 110%

Acties pensioenfonds

Maatregelen nemen

Geen indexatie

indexatie mogelijk

Dekkingsgraad te laag, en nu?

Om zijn financiële positie te verbeteren, kan een fonds bijvoorbeeld de premies verhogen. In het uiterste geval moet een pensioenfonds de pensioenen korten. Niet alleen van de huidige gepensioneerden, maar ook van de mensen die in de toekomst met pensioen gaan. Dit is aan de orde in de volgende twee situaties:

  • Een pensioenfonds heeft vijf jaar achter elkaar minder geld in kas dan het zogenoemde minimum vereist eigen vermogen. Dit komt in de meeste gevallen neer op een dekkingsgraad van 104%. Overigens heeft het kabinet als voornemen dat pensioenfondsen met een dekkingsgraad boven de 100% tijdelijk niet hoeven te korten.
  • De dekkingsgraad komt onder de zogenoemde kritische ondergrens. Deze grens verschilt per pensioenfonds.
Video "de video van Klaas Knot bij het Nieuwsuur op 23 september 2019"

Klaas Knot in Nieuwsuur over het korten van pensioenen (23 september 2019)

Doel: evenwichtige verdeling

Al deze regels hebben als belangrijkste doel: ervoor zorgen dat een pensioenfonds het pensioengeld op een evenwichtige manier verdeelt. Bijvoorbeeld tussen de huidige gepensioneerden en de gepensioneerden van de toekomst. In goede tijden profiteren zij allemaal van een verhoging van de pensioenen. Als een fonds tekorten heeft, worden die ook door iedereen samen gedragen. Stel bijvoorbeeld dat de pensioenen verlaagd moeten worden. Dat is natuurlijk heel vervelend. Maar als een fonds dit niet zou doen, keert het nu te veel geld uit en blijft er te weinig over voor de mensen die in de toekomst met pensioen gaan.

Huidige situatie pensioenfondsen

Veel pensioenfondsen kampen al een aantal jaren met een te lage dekkingsgraad. Dit komt voor een deel door de lage rente. Maar de lage rente is niet de enige oorzaak. Ook van invloed zijn de keuzes van een pensioenfonds op het gebied van zijn beleggingen of de premie. Er zijn ook pensioenfondsen met een hoge dekkingsgraad. Zij heffen vaak een hogere pensioenpremie of beleggen anders.

Financiële situatie van uw pensioenfonds

Wilt u weten hoe uw pensioenfonds ervoor staat? Kijk dan op het statistiekgedeelte van onze site. Daar vindt u van elk pensioenfonds de dekkingsgraad. Ook vindt u er gegevens over de beleggingen en rendementen van uw fonds.

Veelgestelde vragen

Pensioenfondsen hebben veel geld in kas, waarom kunnen de pensioenen dan niet worden geïndexeerd?

Pensioenfondsen hebben nu inderdaad veel geld in kas. Maar daar tegenover staat dat ze ook een grote hoeveelheid uitkeringen moeten doen. Niet alleen nu, maar ook in de toekomst. Als een fonds nu te veel geld uitkeert, blijft er minder over voor de mensen die in de toekomst met pensioen gaan.

Als de pensioenen worden gekort, merken dan alleen de huidige gepensioneerden daar wat van?

Nee, kortingen gelden voor zowel huidige als toekomstige pensioenen. Dus niet alleen de pensioenen van de huidige gepensioneerden worden gekort, ook de pensioenen van de mensen die nu nog werken en later met pensioen gaan.