Reservebeheer

De Nederlandsche Bank (DNB) beheert voor ruim EUR 38 miljard (ultimo 2018) aan reserves en financiële activa en is daarmee een van de grotere vermogensbeheerders van Nederland. Het vermogens- en financieel risicobeheer van DNB is ondergebracht bij de divisie Financiële Markten. Tevens ligt hier de verantwoordelijkheid voor het beheer van de goudreserves en van tegoeden die officiële financiële instellingen (zoals het IMF, de ECB en andere centrale banken) bij DNB aanhouden.

De reserves en financiële activa dienen ter onderbouwing van het vertrouwen in het Nederlandse financiële systeem en ter ondersteuning van het gemeenschappelijke Europese monetaire beleid en de financiële stabiliteitsmissie van DNB. Daarom worden hoge eisen gesteld aan de samenstelling van de beleggingen en het soort instrumenten waarin wordt belegd, in het bijzonder aan de kredietkwaliteit en liquiditeit ervan. Ook is er aandacht voor maatschappelijk verantwoord beleggen (MVB), om de verduurzaming van de economie te bevorderen en tegelijk de milieu-, sociale en governance (ESG)-risico’s van de reserves op de lange termijn te verkleinen. Binnen deze randvoorwaarden streeft DNB naar een optimaal risico- en rendementsprofiel van de beleggingen. De winsten die DNB behaalt met het beheren van het vermogen worden, indien mogelijk, uitgekeerd aan de Nederlandse Staat, de enige aandeelhouder van DNB.

Als vermogensbeheerder is DNB dagelijks actief op de financiële markten. Marktkennis en marktcontacten zijn onmisbaar voor deze activiteit. Met het tijdig signaleren, analyseren en rapporteren van marktontwikkelingen bouwt DNB ook kennis op die belangrijk is voor een goede uitvoering van de monetaire en financiële stabiliteitstaken. Door als eerste centrale bank ondertekenaar te zijn van de Principles for Responsible Investment hoopt DNB het goede voorbeeld te geven en meer financiële instellingen te bewegen tot duurzaam investeren.

Beleggingsportefeuille van DNB

De reserves en financiële activa van DNB bestaan uit een intern beheerde portefeuille met beleggingen in (semi)overheidspapier en een extern beheerde portefeuille met beleggingen in bedrijfsobligaties en aandelen. Andere interne beheertaken zijn de goudreserves, aanhouden van Special Drawing Rights (SDR-vorderingen op het IMF) en het beheren van de Japanse yen portefeuille voor de ECB.

De portefeuilles en beheertaken worden hieronder kort toegelicht.  

Intern beheerde portefeuille

Eurobeleggingen

De europortefeuille heeft een historische achtergrond en omvatte voor de introductie van de euro de Deutschmark (DM)-reserves van DNB en is na 1999 aangehouden in euro’s. De europortefeuille bestaat hoofdzakelijk uit kredietwaardige staatsobligaties en obligaties van semioverheden met een korte looptijd. Het beheer van de europortefeuille staat los van het opkoopprogramma van de ECB.

Dollarbeleggingen

De dollarportefeuille bestaat uit Amerikaanse staatsobligaties en obligaties van semioverheden met een korte looptijd. Het valutarisico op de portefeuille wordt afgedekt via valutatermijntransacties. Dollars worden aangehouden om te kunnen voorzien in een eventuele behoefte aan deviezen voor ECB, IMF en de Nederlandse Staat of de financieringsbehoefte van Nederlandse banken. De ECB kan een beroep doen op de centrale banken van het Eurosysteem wanneer bij interventies haar eigen reserves tekort schieten. Het IMF kan DNB bovendien aanwijzen voor het leveren van dollars ter financiering van zijn kredietverlening. De Nederlandse Staat, ten slotte, kan bij DNB een beroep doen op dollars om transacties in vreemde valuta af te wikkelen. Om snel aan een mogelijk verzoek te kunnen voldoen, is het van belang dat de dollarportefeuille voldoende liquide is.

Japanse yen

Behalve de eigen reserves beheert DNB ook een deel van de reserves van de ECB in Japanse yen. In het kader van European Reserve Management Services (ERMS) verleent DNB ook diensten voor andere centrale banken buiten het Eurogebied.

Goud

De fysieke goudvoorraad van DNB vervult in tijden van financiële crisis een functie als ultieme reserve en vertrouwensanker. De goudvoorraad dient namelijk ter dekking van ultieme systeemrisico’s. De goudreserves worden op verschillende locaties voor geografische spreiding in de wereld bewaard.

Binnen de intern beheerde beleggingen, belegt DNB een deel van de portefeuille in obligaties met een maatschappelijk doel, zoals obligaties uitgegeven door ontwikkelingsbanken en ‘groene’ obligaties uitgegeven door supranationale instellingen en semioverheden.

Extern beheerde portefeuille

Aandelen

De aandelenportefeuille biedt diversificatie ten opzichte van de vastrentende waarden tegen de gewenste risico-rendementsverhouding. De aandelenbeleggingen worden beheerd door externe managers en volgen een wereldwijde benchmark. DNB selecteert periodiek de managers en monitort en evalueert vervolgens hun prestaties.

Bedrijfsobligaties

De ‘investment grade’ en ‘high yield’ portefeuilles bestaan uit wereldwijde bedrijfsobligaties en worden via externe fondsen beheerd. Beide portefeuilles zorgen voor een verdere spreiding van de totale portefeuille en leveren een hoger verwacht rendement op langere termijn op, zonder dat het risico op de totale portefeuille wordt verhoogd. Net als bij aandelen selecteert DNB de fondsmanagers en monitort hun prestaties.

Ook binnen de extern beheerde portefeuille is MVB geïntegreerd. DNB selecteert managers op het door hen gevoerde ESG-beleid, met aandacht voor het uitsluiten van investeringen in controversiële wapens, actief aandeelhouderschap en de integratie van ESG in investeringsbeslissingen en impact beleggen.