Verouderde browser

U gebruikt een verouderde browser. DNB.nl werkt het beste met:

Risico’s klimaatverandering voor financiële sector

Financiële instellingen staan via hun investeringen in bedrijven bloot aan fysieke risico’s (de impact van natuurrampen) en transitierisico’s (verlies door bijvoorbeeld de dalende waarde van investeringen in CO₂-intensieve bedrijven). Om deze risico’s inzichtelijk te maken heeft DNB samen met de ECB en andere centrale banken in het eurogebied verschillende duurzaamheidsindicatoren ontwikkeld.  

Wat zijn de beperkingen van deze statistieken?

Omdat duurzaamheidscijfers hard nodig zijn, heeft DNB ervoor gekozen deze zo snel mogelijk beschikbaar te stellen aan iedereen die de data wil gebruiken. De cijfers zijn daarom nog niet volledig en de kwaliteit is nog niet vergelijkbaar met die van onze ‘normale’ statistieken.

Specifiek zijn er cijfers gepubliceerd die in sommige gevallen nog maar de helft van de portefeuilles dekken. Ze kunnen daarom in de meeste gevallen worden geïnterpreteerd als een ondergrens van de daadwerkelijke transitie- en financiële risico’s.

Andere voorbeelden van beperkingen van de data: bij de indicatoren over fysieke risico’s heeft DNB lang niet alle vestigingsplaatsen kunnen meenemen van de ondernemingen waarin de financiële sector investeert. Ook zijn ontwikkelingen over tijd nog niet gecorrigeerd voor prijseffecten zoals inflatie of schokeffecten als de coronacrisis, terwijl deze effecten veel invloed kunnen hebben. Bij het risico op kustoverstromingen is verder geen rekening gehouden met dijkbouw.

DNB wil dan ook duidelijk meegeven dat er extra kritisch gekeken moet worden naar deze data, zeker bij het trekken van conclusies of het maken van beleid.

In de scope van deze indicatoren worden alleen de activa (de beleggingen) van financiële bedrijven in niet-financiële bedrijven meegenomen. De risico's die financiële bedrijven lopen op bijvoorbeeld vastgoed in eigen bezit of van verzekeraars vanwege de verzekering van schades vallen buiten scope. DNB schreef eerder in dit rapport over de impact van overstromingen op verzekeraars.

Fysieke risico’s

Door extremere weersomstandigheden is het waarschijnlijk dat natuurrampen vaker voorkomen. Dit veroorzaakt schade aan de economie, onder meer door schade aan vastgoed en publieke voorzieningen en aan niet-financiële bedrijven.  

De impact van natuurrampen op beleggingen van Nederlandse financiële instellingen (het gaat hier specifiek om banken, verzekeraars, beleggingsinstellingen en pensioenfondsen) in niet-financiële bedrijven kan gekwantificeerd worden met fysieke risico-indicatoren.  

Er zijn twee indicatoren ontwikkeld voor het in kaart brengen van fysieke risico’s, de PEAR (Potential Exposure at Risk) en de NEAR (Normalized Exposure at Risk).

PEAR-indicator

In de PEAR worden alle risico’s even zwaar gewogen, ongeacht de waarschijnlijkheid dat het risico optreedt. Deze indicator biedt goed inzicht in de totale hoeveelheid activa die blootgesteld zijn aan een bepaalde natuurramp.  

De PEAR indicator kan worden aangevuld met risicoscores, door de mate van blootstelling van de portfolio in categorieën onder te verdelen van 0 (geen risico) tot 3 (hoog risico). 

Het risico op waterschaarste is gebaseerd op een voorspelling voor 2040, terwijl de andere indicatoren gebaseerd zijn op huidige data (2020).

Voorbeeld: Een PEAR-risicoscore van 0 (geen risico) van 89,6% voor aardverschuivingen, betekent dat 89,6% van de totale waarde van de gezamenlijke portfolio van aandelen, kredietverstrekkingen (zonder hypotheken) en schuldinstrumenten van de Nederlandse financiële sector versus niet-financiële bedrijven in de Europese Unie, gelegen is in een gebied waar (in 2020) aardverschuivingen geen risico vormden.

*Het totaal in bovenstaande grafiek betreft de totale portefeuille van kredietverstrekkingen (zonder hypotheken), schuldinstrumenten en aandelen van de Nederlandse financiële sector versus niet-financiële bedrijven gevestigd in de Europese Unie.

NEAR-indicator

In de NEAR-indicator wordt de intensiteit en de waarschijnlijkheid van een natuurramp meegenomen, zodat er een beeld ontstaat van het te verwachten jaarlijkse verlies. Zo wordt voor een overstroming met een waterdiepte van 1 meter uitgegaan van een schade van 25% aan de vaste activa van het bedrijf, terwijl bij een waterdiepte van 3 meter de activa als verloren worden beschouwd. De NEAR-indicator wordt berekend door het verwachte jaarlijkse verlies te delen door de omzet of het balanstotaal (activa) van de onderneming.

De NEAR-indicator is alleen beschikbaar voor kust- en rivieroverstromingen, en windstormen.

Voorbeeld: een NEAR-activa indicator van 2,2% van de portfolio voor kustoverstromingen betekent dat het verwachte jaarlijkse verlies als gevolg van kustoverstromingen op de portfolio van aandelen, kredietverstrekkingen en schuldinstrumenten van de Nederlandse financiële sector aan niet-financiële bedrijven in de Europese Unie 2,2% van het balanstotaal op deze instrumenten vertegenwoordigt.

CO₂-voetafdruk pensioenfondsen en verzekeraars (WACI)

Door de overgang naar een klimaatneutrale economie in 2050 daalt mogelijk de waarde van bezittingen in CO₂-intensieve industrieën. Het is daarom belangrijk inzicht te krijgen in de uitstoot die financiële instellingen financieren via hun investeringen. Daarvoor wordt de zogeheten Weighted Average Carbon Intensity (WACI) gebruikt.

De WACI is de relatieve CO₂-emissie per miljoen euro bedrijfsomzet (CO₂-intensiteit), gewogen naar het portefeuillegewicht van de investeerder. Deze indicator is relatief op twee manieren:

  • de CO₂ -intensiteit geeft de uitstoot van een uitgevende instelling relatief tot haar omzet weer.
  • het portefeuillegewicht zegt iets over de waarde van een belegging relatief tot de hele beleggingsportefeuille van de investeerder.

Deze indicator maakt het mogelijk om sectoren of individuele financiële instellingen met elkaar te vergelijken, maar zegt minder over het absolute niveau van de uitstoot.

In onderstaande grafieken is de verandering van de WACI te zien voor pensioenfondsen en verzekeraars in 2020 ten opzichte van 2017 (geïndexeerd op 1), uitgesplitst naar bedrijfsomzet, de CO₂-emissie van onderliggende bedrijven en het portefeuillegewicht.

Data van banken zullen in de toekomst beschikbaar worden gesteld.

Meer informatie over duurzaamheidscijfers

Dit dashboard is onderdeel van een reeks analytische/experimentele duurzaamheidsstatistieken die de centrale banken in het eurogebied samenstellen. Bekijk de tabellen en lees meer over de methodologie in het tabblad ‘Toelichting op datatabel’ van: 

Een volledig overzicht van de gegevensbronnen en methoden is te vinden in:

Meer over duurzaamheid 

Ontdek gerelateerde artikelen

Onderwerpen duurzaamheid