Verouderde browser

U gebruikt een verouderde browser. DNB.nl werkt het beste met:

Over de hele wereld is de rente laag. En de kans is groot dat dit nog wel even zo blijft. De lage rente heeft gevolgen voor banken, onze pensioenen en onze verzekeringen.

Daling rente speelt sinds jaren 80…

Al sinds de jaren 80 daalt de rente. Dat heeft verschillende oorzaken. De wereldbevolking vergrijst en mensen sparen meer voor hun oude dag. Hierdoor neemt het aanbod van spaargeld toe en daalt de prijs ervan, oftewel de rente. Maar bedrijven investeren ook minder. Hierdoor is er minder vraag naar leningen en daalt ook de rente hierop.

…maar wordt versterkt door coronacrisis

De coronacrisis heeft deze ontwikkelingen versterkt. Door de toegenomen onzekerheid leggen mensen meer geld opzij dan normaal. In 2020 stalden Nederlandse huishoudens maar liefst bijna EUR 42 miljard op hun (spaar)rekeningen. En ook bedrijven hebben het zwaar en investeren minder.

Rol Europese Centrale Bank

De rente was al laag, maar vanwege de coronacrisis heeft de Europese Centrale Bank (ECB) maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat deze in de hele eurozone laag blijft. Hierdoor kunnen overheden gemakkelijk en goedkoop geld lenen om de economie te ondersteunen. En ook voor huishoudens en bedrijven is het fijn als ze nu hun schulden kunnen blijven betalen. Daarom koopt de ECB onder andere obligaties van overheden, bedrijven en banken op.

Rente-inkomsten banken onder druk

De rente blijft naar verwachting nog wel even laag. Oorzaken als de vergrijzing en lagere investeringen houden namelijk aan. Dat heeft gevolgen voor financiële instellingen. Zo zet de lage rente de inkomsten van banken onder druk. Dat zit als volgt: banken krijgen zelf minder rente over het geld dat ze bij andere banken of bij de ECB stallen. Vaak moeten ze hier zelfs rente over betalen. Maar deze negatieve rente berekenen banken in de meeste gevallen niet door aan hun klanten. Ook speelt mee dat de rente-inkomsten van banken uit hypotheken afnemen.

Als deze situatie lang duurt, kunnen banken minder makkelijk financiële buffers opbouwen en komen ze bij financiële tegenslag sneller in de problemen. Maar het is nog een flinke uitdaging voor ze om de lagere rente-inkomsten goed te maken. Hoewel negatieve rentes vervelend zijn voor klanten, ligt het voor de hand dat banken voor meer klanten negatieve rentes instellen.

Pensioen wordt duurder

De lage rente kan er ook voor zorgen dat onze pensioenen onder druk komen te staan. Het wordt namelijk duurder om pensioen op te bouwen. Bijvoorbeeld doordat veel obligaties, een van de producten waarin pensioenfondsen beleggen, een negatieve rente kennen. Dit betekent dat we nu meer geld moeten inleggen om in de toekomst een bepaald pensioen te krijgen. Dat maakt het extra belangrijk dat pensioenfondsen hun deelnemers goed informeren over het pensioen dat zij kunnen verwachten en alle onzekerheden die daarbij komen kijken.

Verzekeringen

Wat geldt voor pensioenen, geldt ook voor levensverzekeringen. Het wordt duurder om in de toekomst een afgesproken bedrag uit te keren. Dit maakt levensverzekeringen minder aantrekkelijk voor consumenten. En dat zet weer het verdienmodel van levensverzekeraars onder druk. Ook kan het gebeuren dat verzekeraars misschien de beloofde bedragen niet kunnen uitkeren. Als reactie op deze ontwikkeling hebben levensverzekeraars onder andere hun producten versoberd. Daarnaast vinden we het als De Nederlandsche Bank (DNB) belangrijk dat verzekeraars in hun financiële buffers rekening houden met de gevolgen van de lage rente.

Meer weten? Bekijk ons volledige jaarverslag. Ook op onze website vindt u meer informatie over de lage rente.