Aandachtspunten vastekostenvereiste

Waar gaat het vooral mis? 

• Bonussen en variabele beloning 

De voorwaarden van de variabele beloning zijn niet altijd contractueel vastgelegd of onvoldoende gekoppeld aan de nettowinst van de onderneming. Dit zijn twee essentiële voorwaarden om variabele beloning in mindering te mogen brengen van het VKV (volgend uit artikel 13, vierde lid, onderdelen a en b van de IFR en artikel 1, derde en vierde lid van de gedelegeerde verordening (EU) 2022/1455). 

• Eenmalige kosten uit niet reguliere activiteiten 

Het is belangrijk dat een kostenpost aan zowel de eis van ’eenmalig’ als van ’niet-reguliere activiteiten’ voldoet. Als maar aan één van beide criteria wordt voldaan, gelden de kosten niet als aftrekpost van het VKV (volgend uit artikel 13, vierde lid, onderdeel f van de IFR). Kosten die verbonden zijn aan normale activiteiten, bijvoorbeeld marketing of een evenement voor relaties of werknemers, zijn geen kosten uit niet-reguliere activiteiten.  

• Gedeelde provisies en vergoedingen  

Voor deze aftrekpost geldt dat een betalingsverplichting pas mag ontstaan als de bijbehorende inkomsten daadwerkelijk zijn ontvangen (volgend uit artikel 13, vierde lid, onderdeel d van de IFR). Een contract tussen de instelling en een derde partij, waarbij een vaste provisie over het beheerd vermogen wordt doorbelast, geldt in de regel niet als aftrekpost. De betalingsverplichting voor de instelling bestaat namelijk onafhankelijk van de betalingsverplichting van de klant. Om tot een Europees geharmoniseerde interpretatie te komen, wordt deze aftrekpost ter verduidelijking nog voorgelegd aan EBA en de Europese wetgevers. Tot die tijd dienen instellingen zich te houden aan bovenstaand uitgangspunt.  

• Kosten gemaakt door derden 

Kosten gemaakt door een derde partij voor activiteiten die nodig zijn voor de uitvoering van het bedrijf maar die niet worden doorbelast aan de instelling, moeten meegenomen worden in de totale kostenberekening van instelling (volgend uit artikel 1, vijfde lid van de gedelegeerde verordening (EU) 2022/1455). Een voorbeeld zijn kantoorkosten. Als gebruik gemaakt wordt van een kantoor van een moeder- of zusteronderneming, zonder dat deze de kosten in rekening brengt bij de instelling, moeten de kantoorkosten die toebedeeld kunnen worden aan de instelling wel worden meegenomen. Hetzelfde geldt wanneer gebruik wordt gemaakt van personeel dat bij een andere entiteit in dienst is. 

Wat betekent dit voor u? 

DNB roept instellingen op om kritisch te kijken naar de eigen VKV-berekening, en de toepassing van aftrekposten. Een consistente en goed onderbouwde verwerking van de totale kosten en de aftrekposten in de toezichtrapportages is belangrijk om prudentiële problemen te voorkomen. 

DNB zal hier de komende periode op vier manieren aandacht aan blijven geven: 

• De eerder gedeelde handreiking verduidelijken, op basis van de bevindingen van het onderzoek 

• Extra aandacht blijven besteden aan het VKV 

• De sector actief blijven informeren over de toepassing van het VKV via bijeenkomsten van bijvoorbeeld brancheverenigingen en ons seminar van 10 juni 2026 

• DNB zal handhavend optreden bij kapitaal- en of liquiditeitstekorten als gevolg van een onjuist VKV