Private credit, wat is het en hoe werkt het?

Onder de noemer ‘private credit’ vallen leningen aan bedrijven die niet op een beurs worden verhandeld en worden verstrekt door niet-banken. Soms wordt dat in de media ook wel ‘schaduwbankieren’ genoemd, al is dat niet helemaal terecht. Onder schaduwbankieren valt nog veel meer. Voor veel middelgrote bedrijven is private credit een belangrijke bron van financiering.

Private credit is niet nieuw, maar is in de jaren na de financiële crisis van 2008 wel behoorlijk gegroeid. In 2025 was de Amerikaanse markt voor private credit naar schatting van analisten zo’n $1600 miljard waard. In Europa gaat het om een bedrag van ongeveer €500 miljard. Omdat er geen strakke definitie van private credit bestaat, ontbreken precieze cijfers. De hele wereldwijde markt voor staats- en bedrijfsleningen was vorig jaar $40.000 miljard waard.

Waarom is private credit zo in omvang gegroeid?

Voor een verklaring voor de groei van private credit moeten we terug naar de financiële crisis van 2008. De eisen waaraan een bedrijf of individu moet voldoen om een lening van een bank te krijgen zijn sindsdien veel hoger geworden. Tegelijkertijd moeten banken relatief meer vermogen aanhouden in verhouding tot het risico dat ze lopen. Een onbetaalde lening is zo’n risico. Het reservevermogen noemen we officieel ‘kapitaalbuffers'.

Grotere kapitaalbuffers zijn bedoeld om banken weerbaarder te maken tegen financiële problemen, maar daardoor zijn banken wel selectiever geworden in het uitlenen van geld. Niet-bancaire instellingen hoeven zich niet aan dergelijke regels te houden. Deze zijn in het gat gesprongen met aanvullende vormen van financiering, dat wat we hier ‘private credit’ noemen.

Bedrijven kiezen ook vaker voor private credit. Ze noemen snellere, meer flexibele dienstverlening als reden op om geen traditionele banklening te nemen. Voor investeerders is het relatief hoge verwachte rendement ten opzichte van sommige andere beleggingscategorieën een van de redenen om in private credit te investeren. De wensen van beleggers sluiten dus aan bij de financieringsbehoefte van bedrijven. Zo is de cirkel rond.

Waaraan herken ik private credit?

Afgezien van het feit dat er geen bank bij betrokken is, bestaat er geen strak omlijnde definitie van wat private credit is. Wel is het te herkennen aan een aantal kenmerken. Dit zijn wat voorbeelden:

• Het krediet komt van een geldschieter die geen bank is
• De leenvoorwaarden zijn toegespitst op de behoeften van de lenende partij
• De hoogte en voorwaarden van het onderpand op een private credit-lening zijn flexibeler dan bij banken
• De transactie is onderhands, er is vaak geen openbaar toegankelijke informatie beschikbaar zoals bij obligaties of aandelenuitgiftes
• Private credit wordt verstrekt voor een periode van vijf tot zeven jaar
• De rente die de lenende partij betaalt is vaak variabel

Zijn er risico's verbonden aan private credit?

Voorlopig zijn er geen signalen die erop wijzen dat private credit een grote bedreiging is voor de stabiliteit van ons financiële stelsel. Toch maken toezichthouders en beleggers zich zorgen over de groei van private credit.

De kwaliteit van de investeringen is een punt van zorg. De kredietnormen die gelden voor banken gelden niet voor private credit-instellingen. Binnen deze sector gelden maatstaven voor de kwaliteit van een bedrijfslening. Die wijken af van wat gangbaar is binnen de financiële sector.

Daarnaast is private credit moeilijk te waarderen, omdat het niet publiek verhandeld wordt en er dus geen marktprijs voorhanden is. Wat een private credit-investering waard is, is daarmee sterk afhankelijk van subjectieve waarderingen.

Hogere kans op wanbetaling, hogere rente

Financieel minder sterke bedrijven kunnen via private credit makkelijker aan een lening komen. Ter compensatie vraagt de (private credit) kredietverstrekker vaak om een hogere rente. Dat vergroot het rendement, maar dat maakt het risico op wanbetaling niet kleiner.

Het gebrek aan transparantie maakt al deze zorgen alleen maar groter. Er is in de regel geen publiek toegankelijke informatie beschikbaar over instellingen die private credit verschaffen. Of een instelling en zijn beleggingen er goed voor staan, is voor buitenstaanders vaak giswerk.

Private credit-verstrekkers werken bovendien vaak over landsgrenzen heen. Daardoor is het voor toezichthouders moeilijk om zicht te krijgen op de volledige beleggingsportefeuille van een instelling.

De private credit-sector heeft nog nooit een ingrijpende crisis meegemaakt zoals de bankensector. Voorzorgsmaatregelen zoals het oefenen met crisisplannen zoals banken geregeld doen, is binnen de private credit-sector minder gebruikelijk. Dat maakt de kans op onverwachte ongelukken groter.

Heeft dit gevolgen voor mijn verzekeraar of pensioenfonds?

Instellingen met een maatschappelijk essentiële functie zoals verzekeraars en pensioenfondsen investeren zelf in instellingen die private credit verschaffen. DNB onderzoekt momenteel (stand 11 mei 2026) wat Nederlandse pensioenfondsen en verzekeraars in private credit hebben geïnvesteerd. Vergeleken met al hun beleggingen is het nog weinig.

Het gaat met private credit vaak om schattingen. Financieel toezichthouders zoals DNB doen momenteel onderzoek naar de onderlinge verbondenheid tussen private credit-instellingen en de gereguleerde financiële sector. Hiervoor wint DNB op dit moment extra informatie in.

Wat de gevolgen zijn voor pensioenfondsen, banken en verzekeraars als er een crisis in de private credit-sector optreedt, is moeilijk te overzien totdat er beter zicht is op de situatie.

Private credit voorziet in behoeften zoals rendement voor beleggers en groeikapitaal voor bedrijven. Dat is iets positiefs. Tegelijkertijd is het voor toezichthouders en iedereen die niet direct betrokken is bij de instelling moeilijk om aan informatie over rendementen en financiële degelijkheid te komen. Een voorzichtig kritische houding ten opzichte van private credit is daarom gepast.