Verouderde browser

U gebruikt een verouderde browser. DNB.nl werkt het beste met:

Uitzicht op een fabriek met een windmolen ernaast

Een belangrijk deel van onze economie draait nog op processen waarbij CO2 vrijkomt. Om de opwarming van de aarde te beperken tot onder de 2 graden, moeten we deze uitstoot snel terugbrengen en overstappen op groene energie. Dit proces noemen we de energietransitie. Hiermee zijn we al jaren bezig. Maar het moet sneller, willen we ons beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering.

Waarom houdt DNB zich bezig met de energietransitie?

Bij De Nederlandsche Bank zetten we ons in voor de stabiliteit van onze economie en de financiële sector. Klimaatverandering brengt voor beide risico’s met zich mee. Bijvoorbeeld doordat de kans op natuurrampen toeneemt, wat onze economie kan ontregelen. Maar ook: als we te lang wachten met een overstap naar groene energie, kan het zijn dat we dit straks abrupt moeten doen. Zonder dat bedrijven en huishoudens er genoeg tijd voor hebben. Ook dat kan onze economie ontwrichten.

Een oplossing: CO2-beprijzing

De belangrijkste reden voor de traag verlopende energietransitie, is dat grote uitstoters nog te weinig betalen voor de maatschappelijke kosten van hun CO2-uitstoot. Daardoor krijgen bedrijven te weinig financiële prikkels om te verduurzamen en zo hun uitstoot te verminderen. CO2-belasting is daarvoor een oplossing. Als overheden zo’n belasting invoeren, betalen uitstoters dus voor hun impact op het klimaat. En stappen bedrijven sneller over op groene alternatieven. Het mooie is: uit eerder onderzoek van DNB blijkt dat een heffing op CO2 niet schadelijk hoeft te zijn voor de economie.

De wereldwijde CO2-uitstoot wordt op dit moment al steeds vaker beprijsd. Maar nog niet genoeg om de doelen van het klimaatakkoord van Parijs — niet meer dan 2 graden opwarming – te halen, zo blijkt uit verschillende onderzoeken.

Wat kan de EU doen?

De Europese Commissie (EC) presenteerde in juli 2021 uitgebreide plannen om de CO2-uitstoot in 2030 met 55% terug te brengen. CO2-beprijzing speelt daarin een belangrijke rol. In de EU betalen nu alleen bepaalde bedrijven uit de elektriciteitssector en de zware industrie om CO2 uit te stoten. Dit gebeurt via het Europese emissiehandelssysteem (ETS). De EC wil dit ETS aanscherpen en daarnaast een nieuw ETS invoeren voor meer sectoren, zoals de gebouwde omgeving en het wegtransport. Ook moet er een CO2-heffing aan de Europese grens komen voor de invoer van bijvoorbeeld elektriciteit, staal en cement van buiten de EU. Als DNB vinden wij deze plannen goed en noodzakelijk. Wel is het belangrijk te voorkomen dat de plannen onder druk van lidstaten teveel worden afgezwakt.

Wat kan Nederland doen?

In Nederland moet het klimaatbeleid komende kabinetsperiode flink worden aangescherpt om de Europese doelstelling van 55% uitstootvermindering in 2030 te halen. De aangescherpte Europese afspraken moeten worden vertaald naar nationaal beleid. Verder kan het kabinet noodzakelijke klimaatinvesteringen die al gepland waren naar voren halen. Zij kunnen onderdeel zijn van een stimuleringspakket om de economie op gang te helpt na de coronacrisis (groen herstel).

Hoe de financiële sector kan bijdragen aan de energietransitie

Bedrijven in de financiële sector kunnen bijdragen aan de energietransitie door duurzaam te investeren. Financiële instellingen hebben namelijk grote beleggingsportefeuilles ter waarde van miljarden euro’s. Als zij meer geld steken in bijvoorbeeld hernieuwbare energie en minder in CO2-intensieve sectoren, kunnen ze bijdragen aan een meer klimaatneutrale economie. We zien al dat Nederlandse verzekeraars steeds minder beleggen in fossiele brandstoffen. Zo belegden de verzekeraars van Nederland in 2012 nog voor 24% in de drie meest vervuilende bedrijfstakken, maar cijfers over 2019 laten zien dat het percentage inmiddels gedaald is naar 17%.