De digitale euro: een nieuwe manier van betalen

Wat is de digitale euro?

De digitale euro wordt een digitale vorm van de euro. Iedereen in het hele eurogebied kan er straks mee betalen, net zoals met eurobiljetten en euromunten. Er is wel een belangrijk verschil: contant geld heb je in je hand. De digitale euro gebruik je digitaal. Bijvoorbeeld met een app op je telefoon of met een betaalkaart. Het gebruik van de digitale euro is gratis.

De digitale euro wordt uitgegeven door de Europese Centrale Bank (ECB) en de nationale centrale banken van de eurolanden, zoals De Nederlandsche Bank (DNB). De digitale euro wordt ook wel central bank digital currency (CBDC) of digitaal centralebankgeld genoemd.

Waarom komt er mogelijk een digitale euro?

Ons financiële systeem draait op publiek en privaat geld. Publiek geld is nu vooral contant geld dat uitgegeven wordt door de centrale banken. Privaat geld wordt uitgegeven door commerciële banken. We betalen, zeker in Nederland, steeds minder met cash en steeds vaker digitaal via commerciële banken.

Het is belangrijk dat publiek geld blijft bestaan omdat dat beschikbaar is voor iedereen in de Eurozone. Het wordt uitgegeven door centrale banken, die niet failliet kunnen gaan. Dat maakt het essentieel voor een stabiel financieel stelsel.

Daarom werken centrale banken aan een digitale euro. Die zorgt er straks voor dat mensen ook in een digitale wereld rechtstreeks met publiek geld kunnen betalen.

Minder afhankelijk van niet-Europese betaalbedrijven

Digitale betalingen in Nederlandse winkels, zoals met je bankpas of telefoon, lopen via niet-Europese bedrijven als Visa en Mastercard. Zij verwerken zo’n twee derde van alle kaartbetalingen in het eurogebied. En onze betalingen online en met de telefoon gaan ook steeds meer via techbedrijven zoals Apple en Google. Dat werkt goed, maar maakt ons wel afhankelijk van niet-Europese partijen. Met de digitale euro houden we de infrastructuur - van betaler tot ontvanger - in Europese handen.

Hoe werkt betalen met de digitale euro?

De digitale euro is bedoeld voor gewone, dagelijkse betalingen. Bijvoorbeeld als je boodschappen doet, iets online koopt of geld aan iemand anders betaalt. Hoe je precies gaat betalen, staat nog niet helemaal vast. Verschillende onderdelen worden nog ontwikkeld en getest.

Stel de digitale euro is ingevoerd. Wil je die gebruiken? Dan open je eerst een wallet (digitale portemonnee). Dat kan bij jouw eigen bank, maar ook bij een andere bank. Vervolgens kan je geld vanaf je bankrekening in jouw wallet leggen. Als je liever niet met mobiele telefoon betaalt, kun je ook een digitale eurobetaalpas krijgen en daar geld op storten.

Kun je met de digitale euro betalen zonder internet?

Het is de bedoeling dat je met de digitale euro ook zonder internet kunt betalen, deze functie wordt nog ontwikkeld. Sta je straks in een winkel en is er bijvoorbeeld geen of slechte internetverbinding? Dan kun je uit jouw digitale portemonnee de benodigde digitale euro’s halen en betalen. Net zoals met contant geld, maar dan zonder gedoe met wisselgeld.

De offline digitale euro biedt dus de mogelijkheid om te kunnen blijven betalen, ook als bepaalde netwerken uitvallen. Samen met cash kan de offline digitale euro de weerbaarheid van ons betalingsverkeer vergroten.

Hoe gaat zo’n offline betaling met digitale euro’s?

In een winkel houd je jouw betaalpas of telefoon tegen de betaalterminal om te betalen. Offline betalen aan een persoon in jouw buurt kan door jullie telefoons dicht tegen elkaar aan te houden. De apparaten maken contact met elkaar via een communicatietechnologie: Near Field Communication. Wil je zien hoeveel digitale euro’s je hebt terwijl je offline bent? Als je een app gebruikt, kun je dat direct zien. Of het straks ook kan met een betaalpas, hangt af van het definitieve ontwerp.

Wat verandert de digitale euro voor jou?

Als de digitale euro er komt, krijg je een extra manier om te betalen. De digitale euro is bedoeld als aanvulling op andere betaalmiddelen.

Moet je de digitale euro gebruiken?

Nee. De digitale euro is bedoeld als een extra keuze. Je kunt ook met andere betaalmiddelen blijven betalen, waaronder contant geld.

Verdwijnt contant geld door de digitale euro?

Nee. De digitale euro is bedoeld als aanvulling op contant geld en niet als vervanging daarvan. Je moet dus ook met eurobiljetten en euromunten kunnen blijven betalen.

Is je privacy met de digitale euro beschermd?

Bij de ontwikkeling van de digitale euro is veel aandacht voor privacy. Verschillende technieken worden gebruikt om gegevens te beschermen. De ECB kan niet zien welke personen achter een betaling zitten.

Alleen jouw bank of betaaldienstverlener kan de betaling koppelen aan jouw persoonsgegevens. Dat blijft nodig om te voldoen aan Europese wetgeving ter bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering.

Bij het betalen zonder internet is nog meer privacy geregeld. Bij zo'n offline betaling zijn persoonlijke gegevens over de betaling alleen bekend bij de betaler en de ontvanger, net zoals wanneer je iemand met contant geld betaalt. Je transactiegegevens worden niet gedeeld met betaaldienstverleners of het Eurosysteem.

Kan de overheid zien wat je met digitale euro's koopt?

Nee, ook de overheid kan dat niet zien. De digitale euro wordt niet ontworpen om overheden te laten zien wat je koopt.

Hoe veilig is de digitale euro?

De digitale euro moet veilig zijn om te gebruiken. Daarom wordt bij de ontwikkeling gekeken naar de beveiliging van betalingen en persoonlijke gegevens. Het wordt mogelijk om gegevens te versleutelen en er wordt gewerkt aan bescherming tegen fraude.

Wat is het verschil tussen de digitale euro en geld op je bankrekening?

Er staat nu waarschijnlijk al digitaal geld op je bankrekening. Toch is dat niet hetzelfde als een digitale euro. Het geld op je betaalrekening is geld bij een commerciële bank. De digitale euro wordt uitgegeven door de centrale bank. Er komt waarschijnlijk wel een grens aan het bedrag dat iemand in digitale euro’s kan aanhouden. Gedacht wordt aan een maximum van 3.000 euro. 

Voor jou kan het betalen wel veel lijken op wat je nu al gewend bent. Je hoeft tijdens het afrekenen dus niet iets van dat technische verschil te merken.

Is de digitale euro hetzelfde als bitcoin?

Nee. De digitale euro wordt geen cryptomunt zoals bitcoin. Er wordt geen blockchaintechnologie gebruikt. Een digitale euro is een gewone euro in digitale vorm en de waarde verandert dus niet zoals de waarde van cryptomunten kan veranderen. 1 digitale euro is altijd 1 euro. De ECB staat garant voor de waarde.

Wanneer komt de digitale euro?

De digitale euro is er nog niet, daarvoor zijn eerst nieuwe Europese regels nodig. De ECB gaat uit van een mogelijke eerste uitgifte in 2029. Dit is geen definitieve datum. De planning hangt onder andere af van de Europese wetgeving. We verwachten eind 2026 of begin 2027 een definitief politiek besluit om wel of niet door te gaan met de voorbereidingen voor de digitale euro.

Op deze pagina houden we je op de hoogte.

Meer weten over de digitale euro?

• Veelgestelde vragen over de digitale euro

• Beluister de podcast: Digitale euro in onrustige wereld

• Beluister de podcast: De digitale euro: wat heb ik eraan?

• Bezoek de tentoonstelling over de digitale euro in De Nieuwe Schatkamer