Waarschuwing: oplichters actief! Oplichters bellen, e-mailen of appen uit naam van DNB. Ook zien we online video's of afbeeldingen – bijvoorbeeld van onze huidige of vorige president - die echt lijken, maar dat absoluut niet zijn. Trap hier niet in! Lees meer

Vibecoden en karton: experts steken de koppen bij elkaar voor offline digitale euro

Achtergrond

De digitale euro is voor veel mensen een abstract concept. Op 9 en 10 november staken 75 mensen uit verschillende hoeken van de financiële sector, winkeliers, consumenten en andere experts, de koppen bij elkaar om daar verandering in te brengen. Dat was tijdens een tweedaagse hackathon bij De Nederlandsche Bank.

Gepubliceerd: 17 november 2026

Mensen die in een kring om een whiteboard staan.

Tijdens het evenement werd er niet lukraak gehackt, sterker: er werd überhaupt niet gehackt. De aanwezigen kregen de opdracht om op basis van een blanco vel binnen 36 uur een prototype te presenteren. Dit product moet op een of andere manier het gebruik van de offline variant van de digitale euro ondersteunen, zodat het voor consumenten en winkeliers een waardevol betaalmiddel wordt om in hun dagelijks leven te gebruiken. 

Met die boodschap in het achterhoofd konden de deelnemers op de eerste dag beginnen aan de Offline Digital Euro Exploration Hackathon. De losse groepjes kregen ieder een specifiek onderwerp voorgelegd waar hun prototype op aan moest sluiten. Om het denkproces in goede banen te leiden en de creativiteit te stimuleren, waren medewerkers van een ontwerpstudio aanwezig met theoretische tips, hulp bij ideeëndroogte en dozen vol post-its en pennen.  

Gemakkelijk voor iedereen

De groepjes bestonden uit mensen met allerlei achtergronden. Van bankier tot industrieel ontwerper tot belangenbehartiger tot winkelier tot mensen met een fysieke beperking. Rik Wouters bijvoorbeeld, is blind. Online betalen is voor hem al jaren een uitdaging. De offline digitale euro moet wat hem betreft vanaf dag één gemakkelijk te gebruiken zijn voor mensen als hij. 'Daarom doe ik mee.' 

Vaida Stankevičiūtė van de Litouwse centrale bank werkt samen met haar groepje aan een crisisplan voor een kleine winkelier die zonder stroom, internet of allebei komt te zitten. De offline digitale euro kan in zo’n scenario een redmiddel zijn, maar dan moet de winkelier er wel mee om kunnen gaan. Stankevičiūtė mocht dat verder uitwerken met haar tijdelijke collega's.  

Groepsrekening

'Ik hoor dingen waar ikzelf nooit op was gekomen. Iemand kwam met het idee om een offline digitale euro-account voor groepen te maken. Een rekening voor buren, vrienden of gezinnen zodat áls er een crisis is, niemand zonder geld zit. Natuurlijk moet iedereen voorbereid zijn op een crisis, maar er zijn altijd wel mensen die wat vergeten: hun digitale euro-account opladen bijvoorbeeld.' 

Alessia Vita is team lead bij de Italiaanse centrale bank. Zij was vooral benieuwd naar de ideeën van mensen die niet zoals zij elke dag al bezig zijn met de digitale euro. Met haar groepje zoekt ze naar een manier waarop een fictieve consument, een dame op leeftijd die in een afgelegen buitengebied woont waar geen geldautomaat staat, toch haar boodschappen kan doen, maar dan zonder contant geld. 

Geen vervanger

De digitale euro is overigens expliciet niet bedoeld als vervanger van contant geld. Wie daar meer van af weet, is deelnemer Andrzej Nowak van SICPA, een bedrijf dat veiligheidskenmerken voor fysieke en digitale producten en bankbiljetten ontwerpt. 'Digitaal geld is ontworpen als aanvulling op contant geld. Zo versterken de twee elkaar het best. De digitale euro is wat dat betreft een uitstekend voorbeeld.'

De 'hackers' werken tijdens het evenement volgens het principe van de 'dubbele diamant'. Dat is een methode waarbij de ontwerper samen met collega's eerst nadenkt over wat er moet worden ontworpen. Dat gebeurt op basis van interviews met de toekomstige gebruikers. Als dat duidelijk is, definiëren de ontwerpers het probleem. Als dát er is wordt er gebrainstormd over de beste oplossing en uit al die ideeën ontstaat dan één product.  

Legoblokjes

Op dag twee gaan de hackers hun vele ideeën terugbrengen tot één product, het prototype. Met behulp van Legoblokjes, kartonnen dozen, codeerkennis en een scheutje artificiële intelligentie, ontstaan er in de loop van de ochtend tastbare dingen. Dat gaat van papieren geldautomaten, tot boodschappenmanden tot apps waarmee de deelnemers van telefoon tot telefoon fictief geld naar elkaar kunnen overmaken. 

Peter van Wingerden van de Nederlandse OV-betalingenverwerker Translink, heeft samen met zijn groepsleden een offline digitale euro-app 'gevibecodet' voor een fictieve gebruiker die geen zin heeft in gedoe. Dus hebben ze voor dit personage een app ontwikkeld die zoveel mogelijk aansluit op wat diegene al gebruikt: het werkt hetzelfde als een bestaande betaalapp, de geldicoontjes in de app zijn kopieën van echt geld en alles is zo intuïtief mogelijk. 'Ik denk dat dat het beste werkt.' 

‘De digitale euro die wij als Eurosysteem ontwikkelen, moet uiteindelijk werken voor iedereen’, zegt directeur Betalen Inge van Dijk van DNB aan het einde van de hackathon. ‘Daarom moeten we de juiste vragen stellen. Tijdens deze hackathon hebben jullie vanuit verschillende perspectieven verkend wat mensen nodig hebben om de offline digitale euro in hun dagelijks leven te gebruiken. Dat helpt ons bij de verdere ontwikkeling.’

De digitale euro, wat is het?

De digitale euro is een digitale vorm van contant geld. Het is een elektronisch betaalmiddel dat de Europese Centrale Bank in de toekomst waarschijnlijk uit gaat geven. De digitale euro is gratis beschikbaar voor iedereen in het Eurogebied voor betalingen in winkels, online of aan iemand anders.

De digitale euro wordt zo ontworpen dat iedereen het makkelijk kan gebruiken. Het biedt een nieuwe Europese betaaloptie voor consumenten. De offline variant werkt ook als er geen internetverbinding is, namelijk via een app op je telefoon of met een betaalpas. Je moet daarbij wel dicht bij degene zijn aan wie je betaalt. 

Lees meer: De digitale euro | De Nederlandsche Bank

Ontdek gerelateerde artikelen