Veel ex-zzp’ers vinden snel ander werk en wisselen daarbij van sector of beroep

Medio 2026 waren er ongeveer 131.000 minder zzp’ers dan eind 2024. Dat jaar bereikte het aantal werkenden met een zzp-baan als belangrijkste baan een piek van bijna 1,3 miljoen. Sindsdien starten minder mensen als zzp’er en stoppen juist meer zelfstandigen. Wat gaan deze voormalige zzp’ers daarna doen?

Meeste ex-zzp’ers vinden snel ander werk

De daling van het aantal zzp’ers leidt nauwelijks tot meer werkloosheid. Meer dan de helft van de zelfstandigen die stoppen, heeft binnen een kwartaal alweer betaald werk gevonden. 

Ongeveer een derde stroomt door naar een vaste baan of een baan met uitzicht op een vast contract. Een vergelijkbaar grote groep vindt flexibel werk. Daarnaast zet een deel de stap naar ondernemerschap met personeel. 

Slechts zeven procent van de voormalige zzp’ers wordt werkloos. Dat is vergelijkbaar met voorgaande jaren. Stoppen als zzp’er betekent dus vooral een verschuiving binnen de arbeidsmarkt, niet een grotere uitstroom naar werkloosheid.

Nieuwe baan, nieuwe sector

Opvallend is dat veel voormalige zzp’ers niet simpelweg hetzelfde werk in loondienst gaan doen. Een nieuwe baan gaat vaak samen met een nieuwe richting: bijna de helft van de ex-zzp’ers die ander werk vindt stapt over naar een andere sector. Zij komen terecht in uiteenlopende sectoren, relatief vaak in zorg en welzijn, overheid en onderwijs en handel, vervoer en horeca. Daarnaast valt bijna 40 procent een kwartaal later in een andere beroepsgroep.

Deze cijfers wijzen op aanzienlijke beweging tussen delen van de arbeidsmarkt. Maar een verandering van bedrijfstak of beroepsgroep betekent niet automatisch dat iemand ook volledig ander werk is gaan doen. Een deel kan samenhangen met de manier waarop het werk vóór en na de overstap wordt geregistreerd. 

Trendbreuk: aantal zzp’ers daalt voor het eerst in ruim twintig jaar

Na meer dan twintig jaar van bijna onafgebroken groei is het aantal zzp’ers in ons land voor het eerst afgenomen. Daarmee is een langdurige groeitrend doorbroken.

Zzp’ers vervullen een nuttige economische functie. Zij bieden bedrijven flexibiliteit en werkenden autonomie. Een daling van het aantal zzp’ers hoeft niet direct te betekenen dat de arbeidsmarkt minder flexibel wordt. Medio 2026 had ongeveer 12 procent van de werkzame beroepsbevolking een hoofdbaan als zzp’er, nog altijd een substantieel aandeel, ook in internationaal perspectief. Bovendien laat onze analyse zien dat veel ex-zzp’ers snel ander betaald werk vinden.

Wel/geen verband met strengere handhaving schijnzelfstandigheid

De daling van het aantal zzp’ers valt samen met het einde van het handhavingsmoratorium op schijnzelfstandigheid per 1 januari 2025. Sindsdien controleert de Belastingdienst weer actief op de juiste kwalificatie van arbeidsrelaties. Is dit een verklaring van de daling?

Op basis van deze cijfers is niet vast te stellen of de aangescherpte handhaving de belangrijkste oorzaak is van de daling. De data bevatten geen informatie over de redenen waarom zzp'ers stoppen. Wel zijn er aanwijzingen. Zo zien we relatief veel beweging tussen zelfstandigheid en werknemerschap in sectoren waar schijnzelfstandigheid regelmatig onderwerp van discussie is, zoals de zorg, bouw, facilitaire dienstverlening en zakelijke dienstverlening.

Een belangrijk inzicht is dat de afname van het aantal zzp’ers gepaard gaat met aanzienlijke arbeidsmobiliteit. Doordat voormalige zzp’ers nieuw werk vinden en daarbij geregeld overstappen naar een andere sector of een ander beroep, kan arbeid terechtkomen op plekken waar deze het meest nodig is. Zulke mobiliteit is vanuit macro-economisch perspectief belangrijk, omdat zij bedrijven en werkenden helpt zich aan te passen aan veranderingen in de economie. Om die reden volgt DNB deze bewegingen op de arbeidsmarkt: zij geven inzicht in het aanpassingsvermogen van de Nederlandse economie.