Het saldo op de Nederlandse lopende rekening bedroeg in het eerste kwartaal van 2022 EUR 20,2 miljard en was daarmee EUR 2,3 miljard lager dan een jaar eerder, blijkt uit cijfers van DNB. Dit was een gevolg van lagere inkomsten uit het buitenland, waaronder uit Rusland. Onderliggend nam de waarde van zowel de import als de export fors toe door de toegenomen energieprijzen.
© ANP
De Russische invasie van Oekraïne eind februari leidde tot diverse significante veranderingen in de financiële relatie met Rusland in het eerste kwartaal van 2022. Zo namen de uit Rusland ontvangen primaire inkomens met EUR 618 miljoen af ten opzichte van een jaar eerder. Dit is met name een gevolg van de verliezen door Nederlandse ondernemingen op buitenlandse dochters in Rusland.
De waarde van de export van goederen en diensten vanuit Nederland naar Rusland nam af met respectievelijk 8,3 procent (min EUR 113 miljoen) en 8,7 procent (min EUR 48 miljoen). De waarde van de import van zowel goederen als diensten steeg daarentegen sterk, respectievelijk met EUR 3,4 miljard (+133,7 procent) en EUR 26 miljoen (+27 procent). Deze waardestijging van de import is grotendeels een gevolg van de gestegen prijzen voor energie.
Bij De Nederlandsche Bank stellen we onafhankelijk statistieken op over de Nederlandse financiële sector en economie. Dit artikel is gebaseerd op die cijfers. Meer informatie over onze statistieken en alle dashboards vind je op de Statistiek homepage.
De totale waarde van de Nederlandse handel met het buitenland lag in het eerste kwartaal van 2022 fors hoger dan in dezelfde periode een jaar eerder.
De waarde van de Nederlandse export nam toe tot EUR 196 miljard (+22 procent), en de waarde van de import tot EUR 172 miljard (+24 procent). Daarbij nam zowel de waarde van de handel in diensten als in goederen toe, met respectievelijk EUR 14,2 miljard (+21,4 procent) en EUR 54,1 miljard (+23,2 procent), ten opzichte van een jaar eerder. De stijgingen werden deels veroorzaakt door het herstel van de economie na de coronacrisis.
Doordat de export in absolute bedragen meer steeg dan de import, liep het Nederlandse uitvoeroverschot op tot EUR 23,7 miljard. Dat is een groei van EUR 1,3 miljard ten opzichte van het eerste kwartaal van 2021.
De waardestijging van de handel in goederen werd ook voor een groot deel bepaald door de energieprijsstijgingen. Onder meer als gevolg daarvan steeg de totale waarde van de handel in aardgas met EUR 8,6 miljard, bijna een verdrievoudiging ten opzichte van een jaar eerder. De waarde van de handel in overige energieproducten nam met EUR 11,1 miljard euro toe, een stijging van 55 procent vergeleken met een jaar eerder.
Waar de handel in energie in het eerste kwartaal van 2021 nog 11 procent bedroeg van de waarde van de totale Nederlandse handel, liep dit in het eerste kwartaal van 2022 op tot 15 procent.
De betalingsbalans is een overzicht van alle transacties van Nederland met het buitenland in een periode en bestaat uit drie delen: de lopende rekening, de kapitaalrekening en de financiële rekening. De lopende rekening omvat internationale handel in goederen en diensten en transacties in primaire en secundaire inkomens. Het verschil tussen de ontvangsten en uitgaven op de lopende rekening is het saldo lopende rekening. Nederland kent al decennia een positief saldo op de lopende rekening, ook wel overschot genoemd, wat betekent dat de ontvangsten groter dan de uitgaven zijn. Een relatief groot uitvoeroverschot, het verschil tussen de export en import van goederen en diensten, draagt bij aan het overschot op de Nederlandse lopende rekening in de laatste jaren.
Primaire inkomenstransacties zijn onder andere loon, rente en dividend. Voorbeelden van secundaire inkomenstransacties zijn pensioen- en verzekeringsuitkeringen, ontwikkelingshulp en persoonlijke geldoverdrachten. Qua secundaire inkomens verlaat de laatste jaren meer geld Nederland dan binnenkomt, terwijl het saldo op primaire inkomens fluctueert.
Tabel 12.1: Betalingsbalans vanaf 2015
24 maart 2026
Achtergrond
Onrust in de wereld zorgt voor onzekerheid, ook in ons land. Hogere energieprijzen en verstoorde handel voelen we in ons dagelijks leven. In de Vooruitblik bij het Jaarverslag zetten we uiteen wat dit betekent voor onze economie en waarom Europese samenwerking juist nu zo belangrijk is.
Lees meer Waarom Europese samenwerking essentieel is voor onze economie
11 maart 2026
Podcast
Dag 12 van de oorlog in het Midden-Oosten. De Straat van Hormuz zit nog steeds dicht, de gas- en olieprijzen zijn gestegen, gevreesd wordt voor oplopende inflatie. Wat zijn de gevolgen voor de Nederlandse en wereldeconomie? Twee DNB-economen leggen het uit in onze podcast.
Lees meer Wat doet de oorlog in het Midden-Oosten met onze economie?
05 maart 2026
Achtergrond
Tarieven of importheffingen lijken een manier om de eigen economie te beschermen. Maar werkt dat in de praktijk ook echt zo? Hoe pakken importheffingen uit voor de economie van het land dat ze oplegt en voor de landen die ze opgelegd krijgen, en hoe moet de centrale bank hierop reageren?
Lees meer Wat betekenen tarieven voor de economie? De gevolgen van importheffingen voor prijzen, handel en groei
23 februari 2026
Speech
‘Onze rol als centrale bank is misschien bescheiden, maar we zijn vastbesloten om onze bijdrage te leveren om jullie te helpen’, zei Olaf Sleijpen afgelopen donderdag tijdens een panelbijeenkomst met studenten bij de Nationale Bank van Oekraïne in Kyiv.
Lees meer Samen met Oekraïne, voor een sterker Europa: weerbaarheid, groei en stabiliteit