Nederlandse huishoudens sparen ook na corona stug door

Ondanks de stijgende prijzen bleef de groei van de banktegoeden van Nederlandse huishoudens ongeveer gelijk aan die in de coronajaren 2020 en 2021. De toename van EUR 34,1 miljard is wel iets kleiner dan de voorgaande twee jaar, respectievelijk EUR 42,6 miljard in 2020 en EUR 36,8 miljard in 2021. In die jaren bleef het beschikbare inkomen van de meeste huishoudens door de omvangrijke overheidssteun op peil, terwijl de lockdowns zorgden voor een daling van de consumptie.

De toename van EUR 34,1 miljard in 2022 is desondanks nog altijd fors, zeker in vergelijking met de periode voor corona. In de jaren 2012-2019 bedroeg de groei gemiddeld ‘slechts’ EUR 9,2 miljard per jaar. Mogelijk hielden huishoudens vorig jaar uit voorzorg meer aan op betaal- en spaarrekeningen vanwege onzekerheid over de economie en hun eigen financiën.

Rentevergoeding op spaarrekeningen bereikt voorlopig dieptepunt

De toename van het banktegoed kan worden uitgesplitst naar spaar- en betaalrekeningen. De toename bij spaarrekeningen kan daarbij nog eens worden uitgesplitst naar netto inleg en bijgeschreven rente. De toename van het banktegoed van Nederlandse huishoudens in 2022 is net als in voorgaande jaren bijna volledig toe te schrijven aan de netto inleg op spaarrekeningen en de toename van betaalrekeningen.

Ondanks de recordomvang van de spaarrekeningen is de bijgeschreven rente op deze rekeningen historisch laag. Over 2022 werd EUR 0,5 miljard rente bijgeschreven op spaarrekeningen, het laagste bedrag sinds DNB deze cijfers bijhoudt (1998). In 2012 piekte de bijgeschreven rente op spaarrekeningen nog op EUR 6,0 miljard om daarna gestaag te dalen. In 2022 lijkt het dieptepunt echter bereikt: naar verwachting zal de bijgeschreven rente in 2023 stijgen vanwege de gestegen rentevergoedingen op spaarrekeningen. Sinds de zomer van 2022 is de rente op deze rekeningen namelijk licht toegenomen.

Vrij opneembare spaarrekeningen winnen aan populariteit

Van de EUR 562,5 miljard aan banktegoeden van huishoudens per eind 2022 staat bijna twee derde (EUR 369,9 miljard) op vrij opneembare spaarrekeningen. Het overige deel staat op betaalrekeningen (EUR 131,5 miljard) of spaarrekeningen met een vaste looptijd (EUR 61,1 miljard).  

Met name vrij opneembare spaarrekeningen waren in 2022 populair bij Nederlandse huishoudens: het tegoed op dit type rekening steeg met EUR 23,2 miljard. In de coronajaren 2020 en 2021 waren juist betaalrekeningen relatief populair. Mogelijk kan de lichte stijging van de rentevergoeding op spaarrekeningen de toegenomen populariteit van vrij opneembare spaarrekeningen verklaren.

De groei bij spaarrekeningen met een vaste looptijd was echter relatief gering (EUR 0,6 miljard). In deze reeks vallen onder meer bouwdeposito’s en (oude) rekeningen ten behoeve van spaarhypotheken of spaarloonregelingen. De geringe stijging valt samen met een sterke afname in nieuw afgesloten woninghypotheken door bancaire instellingen.

Meer informatie

• Tabel 5.2.6: Spaargeld van Nederlandse huishoudens
• Tabel 5.2.5: Door MFI’s aangetrokken leningen en deposito’s van de private sector, uitgesplitst naar sector en instrument