Verouderde browser

U gebruikt een verouderde browser. DNB.nl werkt het beste met:

23 november 2021 Algemeen
Marco Hoeberichts

Sinds de zomer is de inflatie omhooggeschoten. De Europese Centrale Bank verwacht dat dit tijdelijk is en houdt de rente laag. Een toelichting geeft Marco Hoeberichts.

Aan de pomp betalen we meer dan ooit. Zijn de gestegen energieprijzen de oorzaak voor de sterke prijsstijgingen?

“De energieprijzen zijn een belangrijke oorzaak, maar er is meer aan de hand. Op dit moment wordt meer dan de helft van de hoge inflatie bepaald door de gestegen energieprijzen. Dat merk je aan de pomp en aan je energierekening thuis. Daar zien we prijsstijgingen van 20 a 30%. Daarnaast zien we plotseling prijsstijgingen bij industriële producten die heel lang hetzelfde prijspeil hadden en soms zelfs goedkoper werden. Denk aan auto’s, computers, fietsen en meubels. Dat komt door de gestegen grondstoffenprijzen en de problemen in de levering door een tekort aan containers. Dat maakt de kosten van zeetransport een stuk hoger.”

Bij de fietsenwinkel op de hoek zijn de schappen leeg. En we krijgen het advies om maar vroeg te beginnen met onze kerstaankopen vanwege de problemen met de levering van producten. Ook die schaarste leidt weer tot hogere prijzen, toch?

“Jazeker, schaarste geeft aanleiding tot hogere prijzen. Toen de coronacrisis begon, zijn veel orders afgezegd en is de productie afgeschaald. Vervolgens ging het economisch herstel veel sneller dan verwacht. Maar het duurt een tijd voordat de fabrieken weer op volle toeren draaien en het transport weer soepel verloopt. Als alles weer loopt als vanouds is er weer genoeg aanbod.”

Jarenlang was de inflatie heel laag. Daarom hield de Europese Centrale Bank de rente laag. Maar de inflatie is nu meer dan 2%, dus boven het inflatiedoel van de centrale bank. Waarom verhoogt de ECB de rente niet?

“Inderdaad is de inflatie nu hoger dan het doel. Maar de ECB kijkt bij haar rentebesluiten naar de inflatie op de middellange termijn in alle eurolanden. We denken dat sommige oorzaken van de huidige inflatie tijdelijk zijn. Denk aan de problemen met de levering van goederen en de schaarste van sommige producten. De centrale bank verwacht dat deze problemen aanhouden tot eind volgend jaar, maar daarna minder worden. Op dit moment verwachten we dat de inflatie na 2022 onder ons doel van 2% ligt. Daarom gaat de ECB nu niet meteen de rente verhogen.”

Veel mensen hopen op een hogere rente. Bijvoorbeeld voor hun spaarrekening. Wanneer kunnen we een renteverhoging verwachten?

“Een renteverhoging is in 2022 zeer onwaarschijnlijk. Wat daarna gebeurt, weten we nog niet. Dat hangt af van wat de inflatie gaat doen. We denken dat de huidige hoge inflatie tijdelijk is, maar weten dat niet zeker. Het duurt langer dan we aanvankelijk dachten. En naarmate het langer duurt, is de kans groter dat de hogere inflatie zich gaat vertalen naar hogere looneisen. Daarmee kunnen we in een prijs-loonspiraal terechtkomen en dan krijgen we een permanente prijsverhoging. Dat risico houdt de ECB scherp in de gaten.”  

Meer weten?

Lees meer over inflatie en de gevolgen. Een uitgebreide analyse van de inflatie vind je in ons DNBulletin ‘De sterke stijging van de inflatie in het eurogebied: transitoir maar met opwaartse risico's’.