Boete voor ABN AMRO Bank N.V. voor onvoldoende cliëntenonderzoek bij hoogrisicoklanten

De aanpak van witwassen heeft prioriteit bij de overheid, omdat het van groot belang is voor de effectieve bestrijding van allerlei vormen van ernstige criminaliteit. Het versluieren van de criminele herkomst van opbrengsten van misdrijven stelt daders van deze misdrijven in staat om buiten het zicht en bereik van de opsporingsinstanties te blijven en ongestoord van het vergaarde vermogen te genieten. De Wwft heeft als doel dat ons financiële stelsel niet wordt misbruikt voor witwassen en terrorismefinanciering. Banken fungeren op grond van deze wet als poortwachters en zijn verplicht tot het uitvoeren van anti-witwascontroles. Dat betekent dat banken dienen te weten wie hun cliënt is, waar het geld van de cliënt vandaan komt en wat de cliënt met het financiële product, bijvoorbeeld een bankrekening, gaat doen. Als cliënten eenmaal zijn geaccepteerd, moet de bank hen doorlopend monitoren en ongebruikelijke transacties melden bij de overheid (Financial Intelligence Unit, FIU-NL) zodat opsporingsdiensten verdachte transacties verder kunnen onderzoeken. Banken dienen dit onderzoek risicogebaseerd uitvoeren, dat wil zeggen dat bij cliënten met een hoog risico meer onderzoek zal moeten worden gedaan dan bij cliënten met een laag risico. 

Beboete overtreding

DNB heeft onderzoek gedaan naar de wijze waarop ABN AMRO klanten met verhoogde integriteitsrisico’s onderzoekt. In de vijf dossiers die in het boetebesluit zijn uitgewerkt was sprake van concrete risicosignalen, zoals grote contante geldopnames door privépersonen, transacties met hoog‑ of verhoogd-risicolanden, omvangrijke en frequente commissiebetalingen, mogelijke betrokkenheid bij “dual use”-goederen en signalen die konden duiden op het omzeilen van sancties tegen Rusland door cliënten van ABN AMRO door onder andere het gebruik van tussenhandelaren. ABN AMRO heeft deze signalen onvoldoende diepgaand onderzocht en heeft daarbij onvoldoende doortastend opgetreden om de risico’s voldoende te beheersen. Juist bij dergelijke signalen mag op grond van een risicogebaseerde aanpak een verdiepend en kritisch onderzoek worden verwacht. ABN AMRO heeft in belangrijke mate vertrouwd op verklaringen van cliënten zonder deze voldoende te verifiëren aan de hand van objectieve en verifieerbare gegevens. Ook wanneer essentiële informatie ontbrak of cliënten niet (volledig) aan informatieverzoeken voldeden, werden onderzoeken ondanks de hogere risico’s regelmatig afgesloten zonder passend vervolgonderzoek of adequate maatregelen. Daarnaast heeft ABN AMRO relevante risico‑indicatoren niet steeds kenbaar en in onderlinge samenhang betrokken bij haar beoordeling.

Deze bevindingen duiden op een structureel gebrek aan diepgang in het cliëntenonderzoek. Dat acht DNB ernstig.

De handhavingsaanpak van DNB is gericht op naleving van de Wwft waarbij een risicogebaseerde aanpak van banken bij het voorkomen en bestrijden van witwassen wordt verwacht. Juist bij hogere risico’s verwacht DNB dat banken meer doen om misbruik van hun diensten tegen te gaan. Gelet op de aard, de ernst en de omvang van de tekortkomingen acht DNB het opleggen van een bestuurlijke boete noodzakelijk en passend.

Boetehoogte

De boete voor de overtreding die ABN AMRO heeft begaan is, met inachtneming van het Algemeen boetetoemetingsbeleid DNB, vastgesteld op € 8,5 miljoen. Bij het bepalen van de boetehoogte heeft DNB meegewogen dat ABN AMRO een grote onderneming is met een aanzienlijke draagkracht. Naar het oordeel van DNB is de overtreding ernstig en verwijtbaar. Tegelijkertijd heeft DNB oog gehad voor de maatregelen die ABN AMRO in gang heeft gezet om de tekortkomingen te adresseren. Verder heeft DNB de constructieve en welwillende houding waarmee ABN AMRO zich op het herstel richt positief meegewogen.

Boete met vereenvoudigde afdoening

DNB en ABN AMRO hebben deze boeteprocedure vereenvoudigd afgedaan, volgens de Procedure vereenvoudigde afdoening boetezaken AFM en DNB. Dit betekent dat ABN AMRO de feiten erkent die aan de geconstateerde overtreding ten grondslag liggen en de boete accepteert. Dat betekent dat ABN AMRO niet in bezwaar gaat tegen de boete. Hiertegenover staat dat DNB de boete van oorspronkelijk € 10 miljoen heeft verlaagd met 15% tot € 8,5 miljoen en volstaat met een verkort boetebesluit.

Lees hieronder het volledige boetebesluit, met uitzondering van vertrouwelijke gegevens. Journalisten kunnen voor meer informatie contact opnemen met Dorinde Meuzelaar: d.c.meuzelaar@dnb.nl of +31651963073.