Nederlandse verzekeraars beperkt geraakt in Europees stresstest scenario

Vijfde EU-brede stresstest voor verzekeraars

De 2021 EIOPA stresstest is de vijfde EU-brede stresstest voor verzekeraars, die door EIOPA is uitgevoerd met als doel de veerkracht van de verzekeringssector te beoordelen en kwetsbaarheden te detecteren. Aan de stresstest namen 44 Europese verzekeraars deel, waaronder Aegon, Nationale Nederlanden en Achmea. Aanvullend hebben ook ASR en Athora op nationaal niveau aan de stresstest deelgenomen; deze zitten niet in de EIOPA cijfers.

COVID-19 scenario

In de stresstest is de gevoeligheid voor een langdurend COVID-19 scenario in een lage rente omgeving onderzocht. In dit scenario is sprake van een significante verlaging van de swaprentes, divergentie in overheidsrentes, toenemende creditspreads en een stevige daling van aandelen-, onroerend goed- en commodity-markten. Het scenario is door EIOPA gecomplementeerd met sectorspecifieke  verzekeringstechnische schokken.

Nederlandse verzekeraars weerbaar tegen het stressscenario

De uitkomsten van de kapitaalcomponent van de stresstest laten zien dat de gemiddelde activa-over-passiva ratio van de deelnemende verzekeraars zowel voor als na doorrekening van het stressscenario boven de 100% ligt, zie Figuur 1. Dit weerspiegelt de weerbaarheid van de sector voor het voorliggende scenario;  verzekeraars hebben voldoende activa om de verplichtingen aan de polishouders te dekken.

Ook komt naar voren dat de impact van het stressscenario op Nederlandse verzekeraars beperkter is dan het Europese gemiddelde. Dit wordt met name veroorzaakt door de mate waarin Nederlandse verzekeringsgroepen hun renterisico hebben afgedekt, wat leidt tot een waardestijging van de netto rentederivatenpositie.

Daarnaast hebben de Lange Termijn Garantiemaatregelen (LTG-maatregelen) en Overgangsmaatregelen (OM) zowel voor Nederlandse als voor Europese verzekeraars een significante schokabsorberende werking.

Figuur 1 - Activa-over-passiva voor de vijf Nederlandse verzekeraars versus de 44 participanten aan de EIOPA stresstest in de uitgangspositie en na toepassing van het stressscenario, zowel voor als na de impact van de LTG-maatregelen en OM

Stressscenario verbetert liquiditeitspositie Nederlandse verzekeraars

De uitkomsten van de stresstest tonen dat de Nederlandse verzekeraars in het stresstest scenario hun liquiditeitspositie zien verbeteren, zie Figuur 2. De gemiddelde EU sustainability ratio daalt door het stressscenario tot onder de 100%, wat aantoont dat de verzekeraars hun liquiditeitspositie in het stressscenario zien verslechteren. De ratio blijft echter ruim boven 0%, wat betekent dat verzekeraars voldoende liquide activa hebben om de gestreste kasstroom in de eerste drie maanden van 2021 te dekken.  

Figuur 2 - De sustainability indicator voor liquiditeit voor NL verzekeraars
(Net cash flows corrected for purchase and sale of assets + liquid assets) / (liquid assets)

De resultaten voor Nederlandse verzekeraars worden met name gedreven door een toename van de kaspositie vanuit opbrengsten uit renteswaps. Daarentegen geldt dat de activa door de bank genomen minder liquide zijn dan die van de Europese sector, met name door grotere uitzettingen in hypotheekportefeuilles.

Implicaties

De resultaten laten zien dat Nederlandse verzekeraars goed bestand zijn tegen het gekozen stressscenario. Tegelijkertijd wordt de impact van het stressscenario sterk gedempt door de LTG-maatregelen, met name de Volatility Adjustment (VA). EIOPA heeft in haar advies aan de Europese Commissie over de Solvency II herziening voorstellen gedaan om dergelijke overshooting effecten vanuit de VA te voorkomen.

Bedacht moet worden dat de EIOPA stresstest niet kijkt naar de kwetsbaarheden als gevolg van de lage rente omgeving op de middellange termijn. Het blijft daarom onverminderd van belang dat verzekeraars in hun kapitaal- en dividendbeleid rekening houden met de lage rente en de duurzaamheid van hun kapitaalpositie op de middellange termijn. Daarnaast is het van belang voor ogen te houden dat een scenario van stijgende swaprentes een negatief effect kan hebben op de liquiditeitspositie.

Meer informatie

• Nieuwsbericht DNB: EIOPA publiceert resultaten stresstest Europese verzekeraars
• Nieuwsbericht EIOPA: EIOPA insurance stress test shows industry resilience but also reliance on transitional measures