Vijf vragen over SWIFT [update 4 maart]

1. Wat is SWIFT precies?

SWIFT is een internationaal berichtenverkeersysteem dat wereldwijd wordt gebruikt om veilig  betaalopdrachten uit te wisselen tussen financiële partijen, zoals banken en betaaldienstverleners. Denk aan de opdrachten voor transacties in vreemde valuta en berichten waarmee banken en andere deelnemers elkaar betaalopdrachten geven. Maar bijvoorbeeld ook aan informatie over betalingen tussen banken onderling ten behoeve van hun klanten. Het gaat hier vaak om grote bedragen.

Dit maakt SWIFT als communicatiekanaal een bijna onmisbare schakel tussen meer dan elf duizend banken en andere financiële instellingen in meer dan tweehonderd landen. Betalingen via SWIFT kunnen van bank naar bank zijn, maar kunnen ook via meerdere banken lopen.

2. Van wie is SWIFT?

SWIFT is een particulier bedrijf dat in handen is van haar leden. De leden zijn financiële instellingen uit de hele wereld, vooral banken. SWIFT is dus geen systeem van de Europese Centrale Bank, De Nederlandsche Bank of enige andere centrale bank.

SWIFT moet zich uiteraard aan wetgeving en sanctieregels houden, net als elk ander bedrijf. Omdat SWIFT is gevestigd in België, gelden wetgeving en sanctieregels van de Europese Unie.

3. Wat zijn de gevolgen voor een bank die van SWIFT wordt afgesloten?

SWIFT is in de praktijk als communicatiekanaal een bijna onmisbare schakel tussen banken en andere financiële instellingen in meer dan tweehonderd landen. Als een bank door SWIFT geblokkeerd is, is de bank wereldwijd niet meer bereikbaar. Vergelijk het met een e-mail: als je een mail stuurt naar een e-mailadres dat niet bestaat, komt die mail niet aan. Zo zit dat ook bij SWIFT. Als deze schakel voor een bank wegvalt, dan kan die bank internationaal geen betalingen meer verrichten of ontvangen voor haar klanten. Die bank heeft geen connectie meer met andere banken in het wereldwijde SWIFT-netwerk. Ook wordt het handelen in vreemde valuta sterk beperkt. Zo wordt de handel van deze bank fors gehinderd.

4. Geldt dit ook voor Russische banken en bedrijven buiten Rusland?

Alleen banken die op de sanctielijst staan, worden geraakt. Op die lijst kunnen ook dochters van Russische banken in andere landen staan.

Russische banken en bedrijven actief in Europa, die niet op de sanctielijst staan, moeten zich net als andere banken en bedrijven houden aan alle sancties van de Europese Unie. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat ze een betaling niet mogen uitvoeren naar een persoon die op een sanctielijst staat.

5. Wat betekent dit voor Nederlanders en Nederlandse bedrijven die zaken doen in Rusland?

Zodra de uitsluiting van kracht is, vanaf 12 maart, kunnen geen overboekingen meer worden uitgevoerd van, via en naar de van SWIFT uitgesloten Russische banken. Dat betekent dat uw betaling niet kan worden uitgevoerd, maar ook dat u geen geld meer kan ontvangen als die van SWIFT uitgesloten bank op een of andere manier betrokken is bij de uitvoering van de betaling. Dit geldt voor iedereen: voor alle burgers en bedrijven in Europa.

Meer informatie over de gevolgen voor uw betalingen (zowel uitgaande als inkomende), kunt u vinden op de website van de Betaalvereniging Nederland, via deze link.

Meer informatie

Meer weten over de sancties tegen Rusland en hoe ze werken? Lees ook:

• De sanctiepakketten tegen Rusland op een rij
• Laatste nieuws over de sancties tegen Rusland
• Wat betekenen de sancties tegen de Russische centrale bank?
• Negen vragen over de sancties en de economische gevolgen van de oorlog 

Dit artikel is op 4 maart geactualiseerd en aangevuld. In de vorige versie (van 1 maart) waren de sancties met betrekking tot SWIFT nog niet uitgevaardigd. Inmiddels is dat wel het geval.