ESG-risico's hoog op de agenda van pensioenfondsbesturen, maar meer actie en integratie in het risicobeheer is nodig.

In april 2023 heeft DNB een uitvraag gedaan bij 39 pensioenfondsen naar de beheersing van ESG-risico’s (klimaat, milieu, sociaal en governance). Daarnaast heeft DNB een drietal on-site onderzoeken uitgevoerd. In dit nieuwsbericht delen wij graag de resultaten en welk beeld van de sector wij daarin zien. Daarnaast vertellen wij u over de vervolgstappen van DNB in 2024.

Uitvraag

DNB heeft in de uitvraag de fondsen gevraagd naar de voortgang van de integratie van ESG-risico's in hun kernprocessen. Het gaat hier om: bedrijfsmodel en strategie, governance, risicobeheer, informatievoorziening en de beleggingscyclus. DNB heeft op basis van de aangeleverde informatie een sectorbeeld kunnen vormen. Als referentiekader voor de uitvraag is de Gids voor de beheersing van klimaat- en milieurisico’s (de Gids) gebruikt. Naast klimaat- en milieurisico’s is ook gekeken naar sociale risico’s, in lijn met de wettelijke vereisten (artikel 18, besluit FTK).

Resultaten

We zien dat een aantal fondsen al heel ver is, maar ook dat veel fondsen nog veel stappen moeten zetten om ESG risico’s te begrijpen, inzichtelijk te maken en te beheersen.  

Pensioenfondsen geven serieus gewicht aan ESG-risico’s in hun governance. Een meerderheid van de fondsen geeft aan dat de beheersing van ESG-risico’s expliciet is belegd bij tenminste een bestuurder en er worden extra inspanningen gedaan om ESG-kennis te vergaren.

Pensioenfondsen nemen daarnaast stappen om ESG-risico’s te integreren in de strategie. Een overgrote meerderheid van de pensioenfondsen heeft beleid bij de verschillende ESG-risico’s en die zijn in de beleggingscyclus geïntegreerd. Dit beleid is alleen vaak nog onvoldoende concreet gemaakt met doelen en key performance indicators (KPI’s). Hierdoor vindt effectieve sturing op ESG-doelstellingen niet of nauwelijks plaats.

Ook zien we dat een paar fondsen vanuit het oogpunt van Maatschappelijk Verantwoord Beleggen (MVB) overweegt over te gaan naar een geconcentreerde aandelenportefeuille met actief beheer. Hiermee kunnen ESG-risico’s beheerst worden en kunnen de ESG-doelen van het fonds gehaald worden. De keerzijde van deze strategie is dat concentratierisico’s en vermogensbeheerkosten toenemen. De onderbouwing, kaderstelling, monitoring en beheersing van deze actieve portefeuille vormt daarbij een belangrijk aandachtspunt.

Tot slot zien we dat de integratie van ESG-risico’s in de risicobeheercyclus bij een groot aantal fondsen aandacht nodig heeft. Een meerderheid van de instellingen heeft een materialiteitsanalyse uitgevoerd om ESG-risico’s te analyseren, maar meer dan de helft van de fondsen vindt de kwaliteit van deze analyse onvoldoende. De materialiteitsanalyses bieden in die gevallen beperkt inzicht in de impact en/of de afhankelijkheid van ESG-risico’s. Daarnaast ontbreken veelal ook concrete risico-indicatoren en toleranties om tot een risicobeoordeling te komen.

Zie de presentatie sectorbeeld beheersing ESG-risico’s 2023 voor een volledig overzicht van de resultaten en observaties van de uitvraag.

Afsluitende Opmerking

Het sectorbeeld laat zien dat een aantal fondsen op de goede weg zijn, maar dat er ook bij veel fondsen nog veel stappen gezet moeten worden. De Gids voor de beheersing van klimaat- en milieurisico’s biedt een duidelijke routekaart voor fondsen die aan het begin staan van ESG-risicobeheer. DNB blijft zich inzetten om de sector te informeren en stimuleren op dit belangrijke gebied.