Waarschuwing: oplichters actief! Oplichters bellen u op met een telefoonnummer van DNB en zeggen dat ze bij DNB werken. Wij bellen u nooit. Ga hier nooit op in. Lees meer

Banken en betaalinstellingen actief tegen betaalfraude

Nieuws
Lees voor

Banken en betaalinstellingen hebben nadrukkelijk aandacht voor verschillende vormen van fraude in het betalingsverkeer. Dat blijkt uit een verkennend onderzoek dat DNB begin 2026 heeft uitgevoerd. Alle zeven onderzochte banken, betaal- en elektronischgeldinstellingen beschikken over teams met een hoge mate van betrokkenheid en zijn duidelijk gemotiveerd om slachtoffers te beschermen en daders te identificeren. Ook nemen zij verschillende maatregelen om fraude voorkomen.

Gepubliceerd: 01 juni 2026

Een vrouw doet onderzoek naar fraude achter de computer.

© Getty images

Operationeel – in mindere mate strategisch

Betaalfraude neemt toe en dat vraagt van verschillende partijen dat zij bijdragen aan de bestrijding ervan. Financiële instellingen vervullen daarbij – naast bijvoorbeeld ook sociale media platformen - een belangrijke rol. Banken en betaalinstellingen blijken vaak in te grijpen. Het valt op dat fraudebeheersing bij de verschillende onderzochte organisaties in sterke mate operationeel is ingericht: ze verwerken en beoordelen signalen en geven daar opvolging aan (zie het kader voor concrete voorbeelden). Veel van de keuzes in de fraudebestrijding worden nu in de uitvoering gemaakt, in plaats van dat instellingen heldere, goed onderbouwde doelen formuleren en daarop sturen. Bij één instelling die dat wel doet, dragen de strategische doelstellingen en sturing daarop bij aan het terugdringen van fraude.

Verkennend eerste onderzoek

Dit onderzoek is een eerste verkennend onderzoek. Met de onderzochte instellingen bespreekt DNB de individuele sterke en minder sterke punten. DNB zal dit onderwerp daarnaast in haar lopende toezicht verder oppakken en waar van toepassing meenemen in on-site inspecties.

Wat is fraude in het betalingsverkeer?

Bij fraude in het betalingsverkeer wordt een klant slachtoffer van fraude. Vaak begint de fraude al eerder, bijvoorbeeld doordat iemand wordt misleid, en wordt het zichtbaar wanneer er geld wordt overgemaakt. Denk aan WhatsApp-fraude, bankhelpdeskfraude, investeringsfraude of datingfraude. Verder kan ook de klant van de bank een fraudeur zijn: geld komt dan bijvoorbeeld binnen op een rekening van een ‘katvanger’ of ‘geldezel’, en wordt vervolgens snel doorgestuurd. Omdat betaler en ontvanger een andere rol hebben, vraagt opsporing en opvolging in de praktijk ook om een andere aanpak.

Banken en betaalinstellingen spelen beide een belangrijke rol bij fraude en nemen tal van maatregelen om fraude te voorkomen. Banken proberen fraude te voorkomen door frauduleuze transacties te detecteren. Vervolgens bepalen fraude-analisten of de transacties uitgevoerd moeten worden. Ook beschermen banken hun klanten door standaard daglimieten en een wachttijd van vier uur bij een aanpassing van die limieten in te stellen, door te waarschuwen bij risicovolle betalingen en met grootschalige reclamecampagnes. Daarnaast nemen banken maatregelen om te voorkomen dat zij hun diensten aanbieden aan een fraudeur, zoals een katvanger.

De nieuwe Europese wetgeving voor betaaldiensten (PSR/PSD3) zorgt dat de banken dan verplicht worden om onder voorwaarden schade door bankhelpdeskfraude aan consumenten te vergoeden.

Betaalinstellingen hebben een andere rol in het betalingsverkeer en daarom ook bij het bestrijden van fraude. Zij zorgen er bijvoorbeeld voor dat klanten betalingen kunnen doen in de winkel en bij webshops. Wie een betaling betwist, kan in sommige gevallen geld terugkrijgen, zoals bij creditcardbetalingen; maar in andere gevallen niet. Ook betaalinstellingen nemen maatregelen om te voorkomen dat zij betalingen aan malafide webshops en andere fraudeurs faciliteren. Zo doen zij klantonderzoek, monitoren zij terugbetalingsverzoeken en nemen ze actie bij frauderisico’s.

Ontdek gerelateerde artikelen

Interessante artikelen