Hoe onafhankelijk zijn centrale banken?

Podcast
Lees voor

De nieuwe podcast van DNB gaat over de onafhankelijkheid van een centrale bank. Die is niet vanzelfsprekend. In Europa is dat historisch gegroeid, maar in opkomende economieën heeft de staat een flinke vinger in de pap. En in de VS staat de onafhankelijkheid onder druk.

Gepubliceerd: 13 januari 2026

Fed

© iStock

Inflatie

Hoe belangrijk is de onafhankelijkheid van een centrale bank? Heel belangrijk, zegt hoogleraar politieke economie Jacob de Haan in de DNB-podcast 'De Nieuwe Schatkamer'. Uit onderzoek blijkt: hoe onafhankelijker een centrale bank, hoe lager de inflatie. Politici hebben volgens De Haan vaak de neiging de economie aan te jagen met een lagere rente, met prijsstijgingen tot gevolg.

Amerika

Er zijn zorgen over de onafhankelijkheid van de Federal Reserve Bank (FED) in de Verenigde Staten. President Trump wil het vertrek afdwingen van Lisa Cook, lid van de Raad van Bestuur, en er zijn aanklachten ingediend tegen voorzitter Powell. Het Hooggerechtshof buigt zich binnenkort over de vraag of een president het recht heeft een lid van de FED te ontslaan. Bij de oprichting van de FED in 1913 werden afspraken gemaakt om de centrale bank te beschermen tegen politieke inmenging. Maar die afspraken zijn nog nooit door een rechter getoetst.

ECB

In de podcast legt DNB-econoom Jip Italianer uit welk mandaat centrale banken in Europa hebben. Waar houdt een centrale bank zich wel en niet mee bezig? En hoe is de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank (ECB) geregeld?

Prijsvraag

De Prijsvraag gaat ook over de Fed. Functioneert die hetzelfde als de Europese Centrale Bank? Sofoula Schalkwijk vraagt het aan DNB-econoom Floortje Merten (Financiële Markten).

De Amerikaanse centrale banken onder vuur. Waar leidt dat toe?

Gasten: Jakob de Haan (hoogleraar politieke economie in Groningen), Jip Italianer (DNB) en Floortje Merten (DNB)
Presentatie: Ruud Slotboom, Sophie Rutenfrans en Sofoula Schalkwijk
Montage: Ruud Slotboom

Beluister ook de eerdere afleveringen     

 

Ontdek gerelateerde artikelen

Interessante artikelen