Interesse beleggers in Nederlandse hypotheekfondsen neemt verder af

Hypotheekfondsen verstrekken zelf geen hypotheken, maar zijn opgericht door hypotheekverstrekkers met het doel beleggers in staat te stellen in de door hen verstrekte hypotheekportefeuilles te beleggen. De omvang van deze beleggingsfondsen was tien jaar geleden nog klein (€ 4 miljard in 2013), maar groeide het afgelopen decennium tot € 82,5 miljard, zo'n 10% van de totale Nederlandse hypotheekvoorraad.

Van 2021 tot en met het derde kwartaal van 2024 haalden deze hypotheekfondsen € 26,2 miljard op. Het grootste deel hiervan werd door Nederlandse pensioenfondsen ingelegd (€ 11,9 miljard). De overige investeringen kwamen onder meer van buitenlandse beleggers (€ 8,3 miljard) die via deze fondsen in Nederlandse hypotheken kunnen beleggen.

Maar sinds 2022 daalt de inleg in hypotheekfondsen, nadat deze piekte in 2021 (€ 13,1 miljard). In 2022 en 2023 liep de inleg al terug tot respectievelijk € 7,8 miljard en € 3,2 miljard. In de eerste drie kwartalen van dit jaar werd er voor € 2,0 miljard geïnvesteerd.

De dalende interesse in hypotheekfondsen speelt zowel bij pensioenfondsen als bij buitenlandse beleggers en verzekeraars, en valt samen met de in de loop van 2022 sterk gestegen marktrentes. Daardoor ontstond een groter aanbod van rentedragende beleggingsproducten met voldoende rendement, zoals bijvoorbeeld obligaties.

Daarnaast beleggen pensioenfondsen tegenwoordig vaker direct in hypotheken, zonder tussenkomst van een hypotheekfonds.

Waar institutionele beleggers aandeel op hypotheekmarkt consolideren, vergroten banken deze juist

Terwijl pensioenfondsen en verzekeraars de laatste jaren minder zijn gaan investeren in hypotheken (direct en indirect), vergrootten banken hun aandeel van de hypotheekmarkt juist nadat een decennium lang hun bezit aan hypotheken vrijwel constant bleef en de groei vooral op het conto van institutionele beleggers kwam.

In de eerste drie kwartalen van 2024 groeide de hypotheekportefeuille van banken met € 17,4 miljard. Voor hypotheekfondsen bedroeg dit € 2,0 miljard, en voor pensioenfondsen en verzekeraars respectievelijk € 2,8 miljard en € 1,2 miljard. Overige financiële instellingen waren goed voor € 3,8 miljard aan hypotheken.

De totale Nederlandse hypotheekvoorraad groeide dit jaar vooralsnog gestaag: deze nam in de eerste drie kwartalen van 2024 toe met € 26,9 miljard tot € 881,4 miljard.

Meer informatie

• Tabel 6.3.1: Netto inleg in beleggingsinstellingen naar sector van de houder
• Tabel 13.1: Woninghypotheken verstrekt door Nederlandse institutionele beleggers aan Nederlandse huishoudens vanaf 1957
• Dashboard hypotheken: Omvang en verdeling hypothekenmarkt
• Dashboard: Beleggingsinstellingen