Seminar transactiemonitoring trustsector: van transactie naar FIU‑melding

 Met 150 deelnemers was de sector goed vertegenwoordigd. Het thema van de middag was ‘Van transactie naar melding’, waarbij de vraag hoe trustkantoren komen tot de melding van een ongebruikelijke transactie bij de Financial Intelligence Unit (FIU) en welke afwegingen daarbij worden gemaakt centraal stond.  

Met het seminar draagt DNB in gesprek met de trustsector bij aan verdere versterking van de poortwachtersfunctie van trustkantoren binnen het financiële stelsel. 

De sprekers gingen in op de betekenis van FIU‑meldingen voor de opsporing en de impact die meldingen kunnen hebben in strafrechtelijke onderzoeken. Ook werd stilgestaan bij aankomende wijzigingen als gevolg van de Europese Anti‑Money Laundering Regulation (AMLR) en de gevolgen daarvan voor terminologie en meldprocessen. 

Poortwachtersrol trustsector 

Gita Salden schetste in haar openingswoord de ontwikkeling van de trustsector sinds de publicatie van de Panama Papers in 2016. Zij benoemde dat de sector sindsdien professioneler is geworden en zijn verantwoordelijkheid als poortwachter van het financiële stelsel nadrukkelijker heeft opgepakt. Tegelijkertijd gaf zij aan dat DNB ziet dat trustkantoren in vergelijking met andere financiële sectoren relatief weinig ongebruikelijke transacties melden bij de FIU, terwijl de meldingen die wél worden gedaan vaak als verdacht worden aangemerkt. 

Meldingen van grote waarde 

Tijdens het seminar werd benadrukt dat meldingen van trustkantoren van grote waarde zijn. Trustkantoren bevinden zich dicht op complexe structuren en internationale geldstromen. Dit gaat gepaard met verhoogde integriteitsrisico’s. Daarbij werd onderstreept dat een lagere drempel om te melden bijdraagt aan het goed functioneren van het poortwachtersmodel. 

Illegale trustdienstverleners 

Daarnaast kwam de zorg uit de sector aan bod dat strengere naleving kan leiden tot het uitwijken van cliënten naar illegale trustdienstverleners. DNB gaf aan deze zorg te herkennen en wees op de gezamenlijke verantwoordelijkheid van toezichthouders en sectorpartijen bij de aanpak van illegale trustdienstverlening. DNB heeft samen met de Belastingdienst, FIOD, het Openbaar Ministerie en de FIU een project in FEC-verband opgezet voor de aanpak van illegale trustdienstverlening. DNB is afhankelijk van signalen uit de sector en deed daarom een oproep aan de trustsector om alle mogelijke signalen te melden.   

Reflectie op meldafwegingen 

Voorafgaand aan het seminar beoordeelden deelnemers fictieve casussen om zo inzicht te geven in hun afwegingen om een transactie al dan niet als ongebruikelijk bij de FIU te melden. Uit de anoniem verzamelde resultaten bleek dat de online questionnaire sterk uiteenlopende uitkomsten liet zien, met een vrijwel gelijke verdeling tussen ‘ja’ (wel melden) en ‘nee’ (niet of niet direct melden). Tijdens het seminar zelf kantelde dit beeld en sprak een overgrote meerderheid zich uit dergelijke transacties wel te melden. Deze verschillen onderstrepen de uiteenlopende interpretaties en overtuigingen die in de praktijk in de trustsector bestaan.