DNB handhaaft de contracyclische kapitaalbuffer op 2%

De contracyclische kapitaalbuffer (CCyB) is bedoeld om de weerbaarheid van banken te vergroten op het moment dat cyclische risico’s zich opbouwen, en om de buffer los te laten zodra risico’s materialiseren. Hiermee kan de impact van een crisis op de reële economie worden beperkt. Conform het raamwerk ambieert DNB een CCyB van 2% in een standaard risico-omgeving. Dit verwijst naar een omgeving waarin de cyclische systeemrisico’s noch bijzonder hoog noch bijzonder laag zijn. DNB bepaalt het cyclische risico mede op basis van indicatoren die een goede voorspelkracht hebben voor de financieel-economische cyclus in Nederland (zie figuur 1 onderaan dit bericht). Dit besluit is echter niet mechanisch en komt tot stand op basis van oordeelsvorming, waarbij de ontwikkelingen in het dashboard worden aangevuld met additionele inzichten of analyse waar relevant.  

Risicobeeld 

Uit onze analyse volgt dat cyclische systeemrisico’s in Nederland momenteel niet bijzonder hoog of bijzonder laag zijn. De meerderheid van de indicatoren (zie figuur 1) in het dashboard bevinden zich op dit moment rond hun historisch gebruikelijke niveau (tussen het 25e en 75e percentiel), wat consistent is met een standaard risico-omgeving. De Nederlandse bankensector blijft vooralsnog robuust en we zien momenteel geen signalen dat cyclische systeemrisico’s materialiseren.

DNB oordeelt aldus dat sprake blijft van een standaard risico-omgeving, wat consistent is met de huidige hoogte van de CCyB van 2%. Deze hoogte ligt boven het niveau zoals afgeleid uit de Bazelse buffer guide op basis van enkel de huidige credit-to-GDP gap, die op 0% blijft. Zoals toegelicht in het raamwerk neemt DNB haar besluit echter op basis van een bredere analyse dan alleen de credit-to-GDP-gap. Op basis van de beschikbare informatie voorziet DNB op korte termijn geen significante wijzigingen in het risicobeeld die een verandering van de CCyB zouden rechtvaardigen. DNB zal in lijn met wet- en regelgeving in juni 2026 opnieuw het cyclische risicobeeld en de hoogte van de CCyB evalueren.   

Nadere duiding bij individuele indicatoren

De macro-economische situatie blijft consistent met een standaard risicobeeld. De economische groei in Nederland is positief en de werkloosheid laag. Vooruitkijkend blijft de economische onzekerheid hoog door de internationale ontwikkelingen en aanhoudende geopolitieke spanningen, in het bijzonder in het Midden-Oosten.

Na enkele kwartalen van gestaag toenemende nominale kredietgroei is de reële kredietgroei aan Nederlandse huishoudens positief, zoals te zien in het dashboard (figuur 1). De kredietgroei in Nederland blijft vanuit historisch perspectief echter gematigd, zoals zichtbaar in de negatieve Bazelse credit-to-GDP-gap. Per saldo lijkt geen sprake van verhoogde cyclische risico’s als gevolg van de kredietverlening noch van belemmeringen in het kredietaanbod.

De ontwikkelingen in activaprijzen blijven consistent met het beeld van aanhoudend hoge waarderingen en de mogelijke opbouw van cyclische risico’s. Zo stijgen de reële vastgoedprijzen nog steeds met een robuust tempo, zowel voor koopwoningen (+10%) als voor commercieel vastgoed (+5%). Op financiële markten wijzen risicopremies en activawaarderingen ook op een aanhoudend hoge risicobereidheid, ondanks de recente volatiliteit als gevolg van de spanningen in het Midden-Oosten.

De Nederlandse bankensector blijft tot slot over stevige buffers beschikken, terwijl de solide winstgevendheid ook vooruitkijkend de weerbaarheid van banken ondersteunt. Ondanks de economische onzekerheid blijven de kredietverliezen tot op heden beperkt, en het aandeel niet presterende leningen ligt nog steeds op een laag niveau vanuit historisch perspectief.

Figuur 1 – CCyB dashboard 2026K1

Toelichting: De kleurcodering wijst op de positie van een indicator in de historische verdeling (1997-heden, bank lending margins vanaf 2003). De kleur blauw wijst op een waarde van <25^e percentiel, de kleur groen op het 25^e-75^e percentiel, en de kleur rood op een waarde >75^e percentiel. Voor de indicator “unemployment rate” en alle indicatoren in de categorie “risk premiums” is deze kleurcodering invers, en zijn lagere waardes dus equivalent aan hogere risico’s. Alle cijfers zijn per 24 maart 2026.

Databronnen: CBS, Datastream, DNB, ECB, FRED, OESO, DNB berekeningen.