Update FATF-waarschuwingslijsten november 2026
05 november 2026
Nieuwsbericht toezicht
Update FATF-waarschuwingslijsten november 2026
Lees meer Update FATF-waarschuwingslijsten november 2026Een pensioenfonds neemt op grond van artikel 46, eerste lid, sub c jo. artikel 44, eerste lid, onderdelen d en e Besluit uitvoering Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling (BuPw) in het implementatieplan informatie op over bepaalde afspraken met de werkgever die ook in het transitieplan zijn opgenomen (artikel 44, onderdelen d en e BuPw). Dit betreft informatie over de verschillende, positieve en negatieve, financiële en economische scenario’s die zijn verkend en de situaties waarin de afgesproken doelstellingen, voorrangsregels en maatstaven zonder meer gelden en er geen nadere besluitvorming nodig is. Daarnaast gaat het om informatie over het niveau, de onderbouwing en de berekening van de dekkingsgraad vanaf wanneer de financiële positie van een fonds dusdanig is dat de gemaakte afspraken niet meer toereikend zijn en de afspraken en procedure die van toepassing zijn indien het fonds een dergelijke dekkingsgraad heeft.
Gepubliceerd: 04 november 2024
Het pensioenfonds betrekt het transitieplan van sociale partners bij de eigen besluitvorming over de opdrachtaanvaarding en het eventuele verzoek tot invaren (zie de factsheet Opdrachtaanvaarding en besluitvorming pensioenfondsen over transitie). De wijze waarop het pensioenfonds gebruik maakt van de doelstellingen, maatstaven, bandbreedtes en voorrangsregels uit het transitieplan, lichten zij toe in het implementatieplan. Deze doelstellingen, maatstaven, bandbreedtes en voorrangsregels dienen een robuust besluit te borgen over een evenwichtige transitie. Zij worden daarom zodanig geformuleerd dat voor redelijkerwijs voorzienbare situaties geen nadere besluitvorming door sociale partners en het fonds nodig is, ook als de financiële positie van het fonds wijzigt tussen het moment van afronden van het transitieplan en invaarmoment.
Voor de uitzonderlijke situaties, waarin de besluitvorming niet heeft (kunnen) voorzien, zijn eveneens afspraken gemaakt. Dit kunnen inhoudelijke afspraken zijn, maar ook afspraken over het proces dat nog doorlopen wordt om tot nadere afspraken te komen. Deze set aan afspraken in zowel redelijkerwijs voorzienbare als onvoorzienbare omstandigheden wordt complete besluitvorming genoemd.
Hieronder volgen drie Q&As en een factsheet. Deze beleidsuitingen beschrijven aan welke voorwaarden het pensioenfonds moet voldoen bij het vastleggen van de doelstellingen, maatstaven, bandbreedtes en voorrangsregels opdat deze een zo robuust mogelijk besluit over een evenwichtige transitie borgen. Daarbij onderbouwt het pensioenfonds hoe bij de besluitvorming over de transitie rekening is gehouden met de voor-en nadelen die deelnemers hebben van het transitie-ftk (toelichting bij artikel 15c Besluit FTK).
Meer specifiek worden de volgende vragen beantwoord:
Tot slot beschrijft het factsheet welke wettelijke mogelijkheden een pensioenfonds heeft om in de vormgeving van de transitie vermogen aan te wenden om te voldoen aan de vastgestelde doelstellingen.
Sociale partners en het pensioenfonds leggen in respectievelijk het transitie- en implementatieplan vast welke doelstellingen zij van belang vinden voor een evenwichtige transitie (artikel 102a Pw en artikel 44, eerste lid, onder a BuPw). Sociale partners en, na opdrachtaanvaarding, het pensioenfonds (artikel 102a Pw) baseren de besluiten rondom de transitie op deze doelstellingen. Bij het vastleggen van deze doelstellingen moet een aantal zaken in acht worden genomen.
Indien een deelnemersgroep niet gerepresenteerd wordt in de doelstellingen, is niet goed voorstelbaar dat de betreffende deelnemers zich evenwichtig vertegenwoordigd voelen (artikel 105, tweede lid, Pw). De doelstellingen zijn in beginsel kwalitatieve doelstellingen voor een evenwichtige transitie. Aan de doelstellingen worden echter wel kwantitatieve maatstaven gekoppeld. Deze maatstaven zijn voorgeschreven in artikel 150e, eerste lid, Pw. Het betreft de maatstaf netto profijt en de maatstaf pensioenverwachting.
Daarnaast kunnen nog additionele maatstaven worden gehanteerd (zie ook de Q&A Hanteren van kwantitatieve maatstaven door pensioenfondsen in transitiebesluitvorming). De met deze maatstaven berekende transitie-effecten vormen de basis voor de onderbouwing van de evenwichtige belangenafweging. De vastgelegde doelstellingen hebben daarmee in ieder geval betrekking op de verwachte pensioenuitkeringen van alle deelnemers (maatstaf pensioenverwachting) en de mate van herverdeling tussen alle generaties (maatstaf netto profijt).
Artikel 150e, eerste lid, Pensioenwet (Pw) schrijft voor dat pensioenfondsen de transitie-effecten in ieder geval aan de hand van twee maatstaven berekenen. Zie ook de factsheet Berekening transitie-effecten en toepassing vba-rekenmethodiek. Dat zijn:
Voor de twee wettelijk voorgeschreven maatstaven geldt dat die worden berekend aan de hand van verschillende scenario’s waarin in ieder geval het aandelenrisico, inflatierisico en renterisico zijn meegenomen. Zie ook de Memorie van Antwoord, vraag 71, onderdeel c (Kamerstuk 36.067, H. blz. 142).
Het staat pensioenfondsen daarnaast vrij om de transitie-effecten te berekenen met additionele maatstaven. Het doel van een additionele maatstaf is wel hetzelfde als voor de twee wettelijke maatstaven, namelijk het inzichtelijk maken van de transitie-effecten en de wijze waarop wordt omgegaan met opgebouwde pensioenaanspraken en pensioenrechten. Daarom geldt voor een additionele maatstaf ook dat de maatstaf wordt berekend aan de hand van verschillende scenario’s waarin in ieder geval het aandelen-, inflatie- en renterisico zijn meegenomen.
De berekende transitie-effecten (in zijn totaliteit) vormen de basis voor de onderbouwing van de evenwichtige belangenafweging van de transitiebesluitvorming door het pensioenfonds en de daarin genomen besluiten zoals het compenseren van deelnemers.
Het pensioenfonds bepaalt zelf hoe de uitkomsten van de verschillende maatstaven, waaronder in ieder geval de twee wettelijk voorgeschreven maatstaven, worden afgewogen en bij welke uitkomsten er sprake is van een evenwichtige transitie. Hierbij maakt het pensioenfonds voor iedere maatstaf gebruik van bandbreedtes waarbinnen de doelstellingen worden bereikt. Zie ook de Q&A Complete besluitvorming pensioenfondsen en Q&A 3: Wat is de rol van bandbreedtes en voorrangsregels bij de complete besluitvorming hierna.
Het is niet voldoende om bij de weging van de maatstaf pensioenverwachting enkel het verwachte (mediane) scenario te gebruiken voor de onderbouwing van de evenwichtige belangenafweging. Een pensioenfonds moet de maatstaf pensioenverwachting weergeven op basis van een pessimistisch, verwacht en een optimistisch scenario.
In het transitieplan, dat de basis vormt voor het implementatieplan van een pensioenfonds, wordt voor iedere maatstaf (die is gekoppeld aan een doelstelling) vastgelegd welke kwantitatieve bandbreedte acceptabel wordt geacht voor een evenwichtige transitie. Ook geven sociale partners aan welke doelstellingen het meeste prioriteit hebben: dit zijn de voorrangsregels. Hieronder wordt nader uiteengezet wat de rol van bandbreedtes en voorrangsregels is bij de complete besluitvorming.
Het is de bedoeling dat de doelstellingen, maatstaven, bandbreedtes en voorrangsregels een zo robuust mogelijk besluit borgen over een evenwichtige transitie. Deze worden daarom zodanig geformuleerd dat voor redelijkerwijs voorzienbare omstandigheden geen nadere besluitvorming nodig is. Sociale partners en het pensioenfonds bedenken op voorhand hoe doelstellingen zich vertalen in de concrete vormgeving van de transitie in verschillende situaties.(artikel 44, eerste lid, sub d en e en 46, eerste lid, sub c, BuPw). Met behulp van de gekozen bandbreedte bij iedere maatstaf wordt aangegeven wanneer sociale partners de uitkomsten acceptabel achten en er geen nadere besluitvorming door sociale partners of pensioenfonds is vereist. Voor het pensioenfonds biedt dit het kader voor de keuzes die het kan maken bij de uitvoering van de transitie.
Bij iedere maatstaf hoort een kwantitatieve bandbreedte die wordt weergegeven in de vorm van een kwantitatieve onder- en bovengrens. Wanneer de uitkomsten van de maatstaf binnen die grenzen past, dan zijn de uitkomsten acceptabel en wordt de doelstelling behaald. Om tot uitdrukking te brengen dat alle (gewezen) deelnemers, pensioen- en andere aanspraakgerechtigden zich op evenwichtige wijze vertegenwoordigd kunnen voelen (artikel 105, tweede lid, Pw), dienen alle (gewezen) deelnemers, pensioen- en andere aanspraakgerechtigden op enige manier vertegenwoordigd te zijn in het geheel van de opgestelde bandbreedtes.
De prioritering van de doelstellingen kan het fonds betrekken bij de vaststelling van de afstand tussen de ondergrenzen en bovengrenzen van de bandbreedtes (zie voetnoot 13, NvT). Daarbij kan ervoor worden gekozen om voor specifieke groepen een nauwere bandbreedte op te stellen om zo meer gewicht te geven aan die groepen in de evenwichtigheidsafweging, bijvoorbeeld de meest materiële of kwetsbare groepen.
Voorrangsregels geven aan welke doelstellingen meer gewicht moeten krijgen en tot welke mate hierop ingeleverd zou mogen worden. In situaties waarin de berekende transitie-effecten voor alle maatstaven binnen de voor sociale partners en het fonds acceptabele uitkomsten vallen, kan aan de hand van voorrangsregels in meer of mindere mate op bepaalde doelstellingen worden gestuurd. Het verkennen van alternatieve keuzes om de transitie evenwichtig vorm te geven aan de hand van voorrangsregels kan er uiteraard niet toe leiden dat de uitkomsten buiten de bandbreedtes vallen; deze bieden immers het kader voor het pensioenfonds om de transitie evenwichtig uit te voeren.
Op grond van artikel 46, tweede lid, BuPw onderbouwt het fonds hoe zal worden omgegaan met de opgebouwde pensioenaanspraken en pensioenrechten, alsmede de berekeningen en overwegingen daartoe. Sociale partners en pensioenfondsen bedenken op voorhand hoe de vastgestelde doelstellingen, maatstaven, bandbreedtes en voorrangsregels zich vertalen in de concrete vormgeving van de transitie.
In voorgaande drie Q&As is ingegaan op doelstellingen, maatstaven, bandbreedtes en voorrangsregels. In deze factsheet wordt beschreven welke instrumenten een pensioenfonds tot diens beschikking heeft bij het aanwenden van het vermogen om tot een evenwichtige transitie binnen de vastgestelde kaders van complete besluitvorming te komen (zie ook Omrekenmethoden en aanwenden vermogen pensioenfonds bij invaren. Het betreft de volgende instrumenten:
Q&A’s bieden nader inzicht in de beleidspraktijk van DNB doordat we daarin wettelijke toezichtregels interpreteren. Onder toezicht staande instellingen kunnen ook op andere wijze aan de wet- of regelgeving voldoen. Instellingen moeten daarbij wel gemotiveerd aan DNB kunnen aantonen dat zij met hun invulling voldoen aan de wet- of regelgeving. Voor een nadere toelichting op de status van de beleidsuitingen van DNB zie de Leeswijzer beleidsuitingen DNB op Open Boek Toezicht.
Voor een nadere toelichting op de status van de factsheet kunt u eveneens de Leeswijzer beleidsuitingen DNB raadplegen.
Let op: Q&A 2: Hoe weegt een pensioenfonds de transitiemaatstaven voor het berekenen van transitie-effecten als bedoeld in artikel 150e Pensioenwet in de besluitvorming? is een reeds bestaande Q&A op Open Boek Toezicht die bij deze beleidsuiting is ingevoegd.
05 november 2026
Nieuwsbericht toezicht
Update FATF-waarschuwingslijsten november 2026
Lees meer Update FATF-waarschuwingslijsten november 2026
05 november 2026
28 oktober 2026
Nieuwsbericht toezicht
De Nederlandsche Bank (DNB) heeft een nieuwe Q&A gepubliceerd over het aanwenden van het vermogen bij een collectieve waardeoverdracht (CWO) bij liquidatie onder de Wet toekomst pensioenen.
Lees meer Nieuwe Q&A over het aanwenden van het vermogen bij een CWO bij liquidatie onder de Wtp
28 oktober 2026
27 oktober 2026
Nieuws
De transitie naar het nieuwe pensioenstelsel zet door, een groeiend aantal pensioenfondsen is inmiddels ingevaren. Van de pensioenfondsen die nog niet ingevaren zijn, is de dekkingsgraad in het derde kwartaal van 2026 gestegen ten opzichte van het tweede kwartaal.
Lees meer Nieuwsbericht transitie en dekkingsgraad pensioenfondsen 3e kwartaal 2026
27 oktober 2026
26 oktober 2026
Nieuwsbericht toezicht
Per 23 oktober 2026 wordt voortaan in alle aanvraagformulieren voor personentoetsingen gevraagd om de facturatiegegevens ten behoeve van de legesfactuur op te geven.
Lees meer Uitvraag gegevens voor leges facturatie bij toetsingsaanvragen
26 oktober 2026
Om de gebruiksvriendelijkheid van onze website te optimaliseren, maken wij gebruik van cookies.
Lees meer over de cookies die wij gebruiken en de gegevens die we daarmee verzamelen in onze cookie-policy.