Verouderde browser

U gebruikt een verouderde browser. DNB.nl werkt het beste met:

Of een pensioenfonds de pensioenen mag verhogen of juist moet verlagen, hangt af van de financiële positie van het fonds. De graadmeter hiervoor is de dekkingsgraad.

Graadmeter

De dekkingsgraad is een graadmeter voor de financiële gezondheid van een pensioenfonds. De dekkingsgraad geeft aan of een fonds voldoende geld in kas heeft om aan zijn verplichtingen te voldoen. Met andere woorden: of het in staat is de pensioenen uit te keren. Niet alleen aan huidige, maar ook aan toekomstige gepensioneerden. De dekkingsgraad wordt uitgedrukt in een percentage.

Dekkingsgraad berekenen

De dekkingsgraad berekenen we door de waarde van de beleggingen van een pensioenfonds (in bijvoorbeeld aandelen en obligaties) te delen door de waarde van de verplichtingen van een pensioenfonds (alle toegezegde huidige en toekomstige pensioenen):

 

                          waarde beleggingen pensioenfonds

 Dekkingsgraad = ──────────────────────── x 100%

                           waarde verplichtingen pensioenfonds

De huidige waarde van de verplichtingen van een pensioenfonds wordt berekend met de rekenrente.

Dekkingsgraad bepaalt wat wel en niet mag

Er gelden wettelijke regels voor de dekkingsgraad. Bijvoorbeeld: alleen als de dekkingsgraad boven de 110% is, mag een pensioenfonds de pensioenen (gedeeltelijk) indexeren. Oftewel ze (gedeeltelijk) laten meestijgen met de prijzen. En als de dekkingsgraad te laag is, moet een pensioenfonds maatregelen nemen om zijn financiële situatie te verbeteren.

Regels dekkingsgraad

Dekkingsgraad

<104%

104-110%

≥ 110%

Acties pensioenfonds

Maatregelen nemen

Geen indexatie

Indexatie mogelijk

Dekkingsgraad te laag, en nu?

Om zijn financiële positie te verbeteren, kan een fonds bijvoorbeeld de premies verhogen. In het uiterste geval moet een pensioenfonds de pensioenen korten. Niet alleen van de huidige gepensioneerden, maar ook van de mensen die in de toekomst met pensioen gaan. Dit is aan de orde in de volgende twee situaties:

  • Een pensioenfonds heeft vijf jaar achter elkaar minder geld in kas dan het zogenoemde minimum vereist eigen vermogen. Dit komt in de meeste gevallen neer op een dekkingsgraad van 104%.
  • De dekkingsgraad komt onder de zogenoemde kritische ondergrens. Deze grens verschilt per pensioenfonds.

Doel: evenwichtige verdeling

Al deze regels hebben als belangrijkste doel: ervoor zorgen dat een pensioenfonds het pensioengeld op een evenwichtige manier verdeelt. Bijvoorbeeld tussen de huidige gepensioneerden en de gepensioneerden van de toekomst. In goede tijden profiteren zij allemaal van een verhoging van de pensioenen. Als een fonds tekorten heeft, worden die ook door iedereen samen gedragen. Stel bijvoorbeeld dat de pensioenen verlaagd moeten worden. Dat is natuurlijk heel vervelend. Maar als een fonds dit niet zou doen, keert het nu te veel geld uit en blijft er te weinig over voor de mensen die in de toekomst met pensioen gaan. 

Huidige situatie pensioenfondsen

Veel pensioenfondsen hebben al een aantal jaren een lage dekkingsgraad. Dit komt voor een deel door de gedaalde rente. Maar de gedaalde rente is niet de enige oorzaak. Ook van invloed zijn de keuzes op het gebied van zijn beleggingen of de premie. Er zijn ook pensioenfondsen met een hoge dekkingsgraad. Zij hebben vaak een hogere pensioenpremie afgesproken of beleggen anders.

Meer tijd om financiële positie te verbeteren

Volgens bovenstaande regels zouden sommige pensioenfondsen in 2020 de pensioenen moeten korten. Maar minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft fondsen die pensioenen zouden moeten korten op basis van de dekkingsgraad eind 2019, langer de tijd gegeven om hun financiële positie te verbeteren. Wel moesten pensioenfondsen eind 2019 minimaal over een dekkingsgraad van 90% beschikken. Hierdoor hoefden de meeste fondsen die in de problemen zijn, niet te korten.

Dekkingsgraad en nieuw pensioenstelsel

Afgelopen zomer heeft de regering met de vakbonden en werkgevers een akkoord gesloten voor een nieuw pensioenstelsel. Daarom heeft de minister voor de situatie eind 2020 nogmaals besloten om fondsen langer de tijd te geven om hun financiële positie te verbeteren, net als eind 2019.

Op zijn laatst op 1 januari 2026 moeten werkgevers, werknemers en pensioenuitvoerders alle pensioenregelingen hebben aangepast aan het nieuwe stelsel. De minister kijkt op dit moment naar de regels die voor de dekkingsgraad gaan gelden in de periode tot 1 januari 2026. 

Financiële situatie van uw pensioenfonds

Wilt u weten hoe uw pensioenfonds ervoor staat? Kijk dan op het statistiekgedeelte van onze site. Daar vindt u van elk pensioenfonds de dekkingsgraad. Ook vindt u er gegevens over de beleggingen en rendementen van uw fonds.