Verouderde browser

U gebruikt een verouderde browser. DNB.nl werkt het beste met:

De Nationale Numismatische Collectie (NNC) is de grootste collectie in Nederland van munten, papiergeld, penningen en daaraan gerelateerde objecten. Denk aan niet-westerse betaalmiddelen, muntstempels, muntgewichten en een uitgebreide bibliotheek. In totaal hebben we zo’n 400.000 objecten. De Nederlandsche Bank (DNB) beheert de NNC.

Wat is de Nationale Numismatische Collectie?

Numismatiek wordt ook wel muntkunde genoemd. Het is de wetenschappelijke studie van alle tastbare vormen van geld. De NNC is dan ook een verzameling met heel veel verschillende vormen van geld. Zo hebben we objecten uit de hele wereld en vanaf de Oudheid tot nu. We hebben niet alleen Nederlandse munten en bankbiljetten, maar ook Griekse en Romeinse munten, niet-westerse betaalmiddelen uit Afrika en Oceanië een grote collectie penningen en heel veel meer. De NNC heeft daarmee de meest uitgebreide numismatische collectie van Nederland en staat ongeveer op de tiende plek in de wereld. In de bibliotheek zijn nieuwe, maar ook zeer oude en zeldzame publicaties, een groot aantal tijdschriften en veilingcatalogi opgenomen.

Naast onze eigen collecties beheren we ook collecties van de ministeries van Financiën en Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. We hebben daarnaast ook objecten in bruikleen, bijvoorbeeld van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, het Koninklijk Huis Archief en het Nederlands Economisch Historisch Archief.

Benieuwd naar onze collectie? Bekijk deze online via de NNC-collectiedatabase.

Ontstaan van de Nationale Numismatische Collectie

Tot het begin van de 21e eeuw had Nederland drie grote numismatische collecties: 

  • Rijksmuseum Het Koninklijk Penningkabinet (KPK) beheerde een bijzondere collectie munten en penningen. Sinds de jaren 60 van de vorige eeuw maakte ook papiergeld deel uit van deze collectie. Daarnaast bezat het KPK een belangrijke numismatische bibliotheek.
  • Het Nederlands Muntmuseum (HNM) beheerde de collectie van de voormalige ’s Rijks Munt. Hierbij lag het zwaartepunt op producten en productiemiddelen van het bedrijf en de Utrechtse muntslag.
  • DNB bezat een nagenoeg complete collectie Nederlands papiergeld aangevuld met een bijzondere collectie Hollandse munten, buitenlandse biljetten en munten. 

In 2004 is het beheer van deze collecties overgenomen door de Stichting Het Geld- en Bankmuseum. Toen dit museum in 2013 de deuren sloot, is het beheer overgedragen aan DNB. De collectie gesneden stenen is overgegaan naar het Rijksmuseum van Oudheden. 

Bekijk de collectie

De NNC is onderdeel van ons nationale culturele erfgoed en moet daarom voor iedereen toegankelijk zijn. Helaas heeft DNB nu nog geen mogelijkheden om zelf objecten tentoon te stellen. Maar een collectie die onzichtbaar en opgeslagen is voor publiek en onderzoekers is zonde. Daarom kunt u de collectie bekijken in onze online NNC-database of bij andere musea omdat objecten in bruikleen zijn. Doet u onderzoek naar objecten en is het noodzakelijk om objecten te bekijken? Dan kunt u een afspraak maken op onze tijdelijke locatie in Haarlem. Mail hiervoor naar info.NCC@dnb.nl

Vanwege de renovatie van ons hoofdkantoor in Amsterdam is de collectie tot en met 2023 tijdelijk gevestigd in het Joh. Enschede-complex in Haarlem. Als alles volgens plan verloopt, is de NNC vanaf halverwege maart te bezichtigen in vaste en wisselende tentoonstellingen in de nieuwe publieksruimtes van ons hoofdkantoor. 

Bibliotheek

Naast de collectie beschikt de NNC ook over een bibliotheek met een unieke wetenschappelijke collectie boeken (circa 25.000 titels), tijdschriften en veilingcatalogi op het gebied van de numismatiek. Hierbij horen ook een rijke collectie muntplakkaten, handschriften en documentatiemateriaal.

U kunt de bibliotheek op afspraak bezoeken. De boeken worden niet uitgeleend en het maken van kopieën is beperkt mogelijk. Hebt u vragen, bent u op zoek naar informatie of wilt u een afspraak maken om langs te komen? Stuur dan een e-mail naar: bibliotheek_NNC@dnb.nl. U kunt de catalogus van de bibliotheek ook online raadplegen.

NUMIS: Nederlandse vondsten in een online database

Naast de database met onze eigen collectie beheren we ook de NUMIS-database. In deze database worden numismatische vondsten uit Nederlandse bodem vastgelegd. De informatie in NUMIS is heel belangrijk voor het doen van onderzoek naar de (geld)geschiedenis van ons land. In NUMIS vindt u los gevonden munten die voor het jaar 1600 geslagen zijn en schatvondsten (ook uit latere tijd) die bestaan uit meerdere munten. Zelf een munt gevonden? Dan kunt u die melden. Als u een vondst schoonmaakt is het natuurlijk belangrijk dat u dit voorzichtig doet.

Contact

Wilt u contact opnemen met de NNC? Dat kan via de volgende e-mailadressen: